InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Rui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaar

Rui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaar

Rui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaar Een vogel ruit, omdat nieuwe veren de taak van de oude, versleten veren kunnen gaan overnemen.Veren slijten doordat vogels met hun veren langs elkaar of tegen bomen en struiken schuren. Ook het UV licht zorgt voor slijtage. De kleuren worden bleek en de veren worden broos. Vogels ruien gedeeltelijk of volledig. Dit doen ze ongeveer twee maal per jaar.

Het ruiproces

Drie organen regelen de rui. Het eerste orgaan dat met de rui begint is de schildklier. De schildklier maakt een hormoon aan dat ervoor zorgt dat veren uitvallen. Dan scheidt de hypofyse, gestimuleerd door de hersenen, hormonen af. Die hormonen zetten de geslachtsorganen aan het werk. De geslachtsorganen produceren ook hormonen. Deze zorgen voor de kleur, de vorm en de aangroei van nieuwe veren. Ook externe factoren dragen bij aan de rui: de temperatuur, de vochtigheidsgraad, de lengte van de dag en het voedsel van de vogel.

Nut van de rui

Veren kunnen afbreken, verslijten en verkleuren door de zon. Daardoor verliezen ze hun stevigheid en ze zijn niet meer waterdicht. Ze zijn niet meer te gebruiken en moeten vervangen worden. Voor de balts is er vaak een ruiperiode. Mannetjes hebben dan gedurende de baltsperiode hun verenpracht op orde.

Hoe verloopt de rui?

Er bestaan twee soorten rui:
  • Gedeeltelijke rui. De kleine kop- en lichaamsveren en de dekveren worden vervangen. De slagpennen (arm- en handpennen) en de staartpennen worden niet vervangen.
  • Volledige rui. Alle veren vallen uit. Dat gebeurt per paar. Aan beide vleugels vallen tegelijkertijd enkele veren uit, zodat een vogel tijdens het vliegen niet uit balans zal raken. Zoals bij ons de tanden al klaar staan om te groeien als er een uitvalt, zo zit er bij vogels onder de veer al een nieuwe klaar in de veerzak. De rui gebeurt ook heel geleidelijk. Anders zouden vogels er bij het vliegen erge last van hebben.

Bij enkele soorten vogels, zoals sommige eendenfamilies en kraanvogels vallen alle slagpennen op het eind van de zomer in 14 dagen tot 4 weken tijd uit. Deze vogels kunnen dan niet meer vliegen en moeten zich verbergen voor hun vijanden tot de nieuwe veren weer zijn aangegroeid.

Wanneer ruien vogels?

Ruien kost een vogel heel veel energie. De kalkreserves van het skelet worden gebruikt voor de aanmaak van nieuwe veren. Daardoor worden de botten brozer en kunnen ze sneller breken. De vogel wordt zwakker en is dan ook vatbaarder voor infecties.
Omdat het zo veel energie kost, ruien vogels in een periode dat ze weinig te doen hebben. Ze ruien als ze hun jongen hebben opgevoed, maar voordat er schaarste aan voedsel ontstaat. Dus na de voortplantingstijd. De tweede keer is in de winter, voor de volgende voortplantingsperiode. Jonge vogels en heel oude vogels ruien in de herfst. Bij jonge vogels is een volledige rui nog niet nodig. Oude vogels zijn al te zwak om een volledige rui te doorstaan. Sneeuwhoenders ruien drie maal per jaar. Twee keer daarvan veranderen ze van kleur. Deze rui heeft zeer te maken met de temperatuurverandering en de lengte van de dag. Trekvogels ruien voor de trek om de veren wat langer en sterker te laten worden. Voor hun trek is veel energie nodig en daarom zijn ze dan zwaarder en hebben een vetreserve bij zich.

Lees verder

© 2012 - 2019 Wilvdvleuten, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De grasparkiet - De aanschafDe grasparkiet - De aanschafOp het moment dat je een grasparkiet gaat kopen, zijn er een aantal dingen die je moet regelen. Dit zijn de kooi in orde…
Waarom vogels op één poot staan en andere feitenWaarom vogels op één poot staan en andere feitenWaarom vogels op een poot staan, ze op hoogspanningsdraden zitten, soms niet kunnen vliegen, ze niet tegen olie kunnen e…
Oorzaken van kale plekken bij een kipOorzaken van kale plekken bij een kipAls een kip kale plekken heeft of zijn veren verliest, kunnen er verschillende dingen aan de hand zijn. De kip kan in de…
Tips voor een vogelvriendelijke tuinDe hoeveelheid vogels en de diversiteit aan vogels in de tuin hangen voor een groot deel af van de inrichting van de tui…
Leewieken van vogels verbodenLeewieken van vogels verbodenOp 25 maart 2013 heeft staatssecretaris Dijksma in overleg met de Kamercommissie voor economische zaken aangegeven het v…
Bronnen en referenties
  • Editions Atlas, Vogels

Reageer op het artikel "Rui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaar"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Ben, 03-11-2017 13:59 #3
Waar kan ik vinden op welke leeftijd de rui begint van de grote veren (slag en staart pennen)? Reactie infoteur, 01-01-2018
Stel op Google de vraag: op welke leeftijd begint de rui van grote veren?
Dan krijgt u per vogel antwoord bij de hits.

Groet, Wil

Sylvia, 02-11-2015 12:39 #2
Ik heb een hele brede veer gevonden, grijs aan de ene kant rood-bruin aan de andere kant van de pen, de veer is 21cm lang en 6,5 cm breed ik heb zoiets nog nooit gezien. Hij is fijn vertand, vrij rond van vorm en erg zacht. Aan de onderkant wat donzig. Heeft iemand een idee wat dit kan zijn? Reactie infoteur, 02-11-2015
Het zou een Sperwer of een Torenvalk kunnen zijn.
Gr. Wil

M. Wildenburg-Ruberg, 07-02-2014 15:14 #1
Woensdag jl. zag ik in een voortuin en ook op de heg en de straat in Borne veel donsveertjes liggen. Zo`n 300 meter verder zag ik ook weer veel van die veertjes. Mijn verbazing groeide gisteren, donderdag, toen ik in Almelo over de begraafplaats liep. Op een veldje lagen tussen en op de graven weer veel donjes, maar er lagen ook veertjes met grijs aan de zijkant of topje. Ik heb wat veertjes mee naar huis genomen. De kleinste is 4cm., de grootste 7cm. Van welke vogel kunnen die veertjes zijn? Is het toeval dat ik ze op 2 plaatsen zag, zowel in Borne als in Almelo? Ik hoop dat u mij hierop antwoord kunt geven. Alvast veel dank. Reactie infoteur, 07-02-2014
Mevrouw,
Helaas kan ik u niet vertellen van welke vogel deze donsveertjes zijn. Wel kan ik u vertellen dat deze tijd normaal is voor de rui, omdat het voor de vogels lijkt of de lente in aantocht is. Het weer is te zacht. Vogels ruien twee maal. Op het einde van de winter ruien de vogels om weer sterke veren te hebben voor de opvoedingsperiode in de lente.
Vriendelijke groet, Wil van der Vleuten

Infoteur: Wilvdvleuten
Laatste update: 15-07-2012
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Schrijf mee!