InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Vogels en hun taakverdeling, alles gericht op voortplanting

Vogels en hun taakverdeling, alles gericht op voortplanting

Vogels en hun taakverdeling, alles gericht op voortplanting Vogels zijn meestal monogaam (een paartje blijft bij elkaar) en zorgen ook gezamenlijk voor hun kroost. De hormonen van een vrouwtje bindt haar aan haar eieren. Mannetjes staan hen vaak bij met het verzamelen van voedsel en het verdedigen van het nest tegen nestrovers. Soms ook helpt het mannetje om de jongen te leren vliegen en leert hen voor hun eigen voedsel te zorgen. Vaak ook neemt het vrouwtje deze taken in haar eentje op zich. Behalve het uitbroeden van de eieren zorgt zij voor alles.

Voortplanting

Het halve leven van vogels is gericht op de voortplanting. Zowel trekvogels (trekken door weersomstandigheden en gebrek aan voedsel naar andere streken) als standvogels (zij blijven permanent in hun ecologische omgeving) besteden veel tijd en energie aan de voortplanting. Als de dagen lengen en de temperatuur oploopt, begint de biologische klok bij vogels te tikken. Ze beginnen met het bouwen van een nest. Vaak doen vogelpaartjes dit samen.

Gedeelde taken

De taken worden perfect verdeeld. Na de paring is het meestal het vrouwtje dat de gelegde eieren uitbroedt. Bij sommige vogels wordt dat om beurten gedaan en zorgt de ander voor voedsel. Bij de meeste zangvogels is dit het geval.
Het mannetje zorgt dan voor het voedsel en verdedigt het nest tegen nestrovers. Later zal hij ook helpen met het vliegvlug maken van de jongen. Als de jongen vliegvlug zijn, stoppen de ouders ook met de voedselvoorziening en moeten de jongen voor zichzelf zorgen. In sommige gevallen komt het mannetje slechts om te paren. Als het geen nut heeft om te blijven, vertrekt hij weer om zich elders te gaan voortplanten. Een voorbeeld hiervan is de eend. Jonge eenden zijn nestvlieders. Binnen enkele dagen staan zij op eigen benen en volgen keurig hun moeder als die eten gaat zoeken. Wie kent niet het vertederende tafereeltje van een moedereend met haar jongen in haar kielzog. De vadereend is dus niet nodig. Hij kan weer vertrekken.

Polygynie, polyandrie en promiscue gedrag

Wanneer op een broedplaats veel voedsel te vinden is, bemoeit het mannetje zich veel minder met de voorbereidingen van het broeden. Hij is dan vaker polygyn, hij paart met meerdere vrouwtjes. Ze jagen indringers uit hun territorium en lokken de vrouwtjes. Vaak doen ze dat met een prachtige verentooi. Ook ziet men dan kleurrijke borst- en halstekens. Soms is hun krop opgeblazen en zeer fel van kleur. In andere gevallen is het een vrouwtje dat paart met meerdere mannetjes (polyandrie). Ook kunnen beide, zowel mannetjes als vrouwtjes, promiscue gedrag vertonen. Zij baltsen (lokdans) dan langdurig met elkaar, paren en gaan weer uit elkaar. Deze vogels hebben zo veel tijd nodig met lokken, baltsen en paren, dat de opvoeding van hun kinderen erbij inschiet. Die moeten vaak snel voor zichzelf zorgen.

Leven in een kolonie

Vogels die in een kolonie leven en dus ook paren en broeden, hebben een groot voordeel: veel vogels kunnen zorgen dan predatoren (indringers) hun samenleving niet verstoren. Ook vormt de kolonie een crèche als het ouderpaar op zoek gaat naar voedsel. Andere vogels zorgen dan voor bescherming en tegen de eventuele kou. Vaak ook gebruiken ouders soortgenoten voor de opvoeding van hun kinderen. Meestal zijn dat jongen uit eerdere nesten, maar het kunnen ook vreemde soortgenoten zijn. Die leren de jongen dan voor voedsel te zorgen, vliegen of zwemmen. Voor hen is dit ervaring opdoen voor als ze zelf aan de voortplantingscyclus gaan beginnen.

Afhankelijk van de ecologische omstandigheden vormen vogels dus broedparen. Ook de omstandigheden zorgen voor de manier waarop de jongen worden grootgebracht. Vogels die heel oud worden (zoals papegaaien engrote roofvogels) gaan een binding aan voor het leven. Door het vertrouwen in elkaar kunnen zij hun jongen een goede, gedegen opvoeding geven.

Lees verder

© 2011 - 2019 Wilvdvleuten, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De chinese dwergkwartelDe chinese dwergkwartels zijn de kleinste hoendersoort , verwant aan fazanten en de kip. Ze komen oorspronkelijk uit Chi…
Vogels: de veldleeuwerikVogels: de veldleeuwerikIn het voorjaar kun je 'm bijna het hele etmaal horen: hoge, vloeiende trillers en tjilpklanken: de veldleeuwerik. Als j…
Overlast meeuwenOverlast meeuwenAls u naar het strand gaat en u hoort de zee en de krijzende meeuwen op de achtergrond dan hoort dit er gewoon bij. Het…
Het leven van de koekoek in NederlandHet leven van de koekoek in NederlandDe koekoek legt haar eieren in de nesten van andere vogelsoorten, de zogenaamde waardvogels. Deze vogels broeden het ei…
Voortplanting bij vogels, de lentekriebelsVoortplanting bij vogels, de lentekriebelsAl in de dertiger jaren van de vorige eeuw werd aangetoond dat de voortplanting in de natuur wordt beïnvloed door de dag…
Bronnen en referenties
  • Artikelen over vogels

Reageer op het artikel "Vogels en hun taakverdeling, alles gericht op voortplanting"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wilvdvleuten
Laatste update: 02-03-2012
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Special: Vogels
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!