InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vissen > Gefascineerd door haaien

Gefascineerd door haaien

Gefascineerd door haaien Veel mensen zijn gefascineerd door haaien. Enerzijds de angst en anderzijds het ontzag wat we voor de haai hebben. Maar veel mensen zijn niet bekender met haaien dan beelden van afgerukte ledematen van mensen die in de zee gaan zwemmen waar ook haaien zijn. Maar wat voor beest is dit oeroude dier nu eigenlijk?

Algemeen

Er zijn meer dan 1000 soorten kraakbeenvissen (daar vallen o.a. ook de roggen onder), waar de haai toe behoort. Daarvan zijn er zon 400 die we onder de haaiensoort rekenen. Hoewel de meeste mensen ze eng vinden staan er slechts 5 als gevaarlijk voor de mens te boek. Het betreft:
  • grote hamerhaai
  • tijgerhaai
  • mensenhaai
  • blauwehaai
  • zandhaai
Overigens zijn ze niet uit op de mensen, maar op het bloed wat ze op grote afstand ruiken.

De meeste haaien zijn tot 2 meter lang, slank gebouwd en soepel manoeuvrerend in het water. Het zijn roofvissen en ze leven van andere vissen, vogels en zo nu en dan een zeezoogdier. Enkele grote soorten (walvishaai en de reuzenhaai) overigens leven van plankton. Geheel ongevaarlijk dus voor mensen.

Historie

De haai kunnen we rustig prehistorisch noemen. De vis kwam al voor in het Devoon (onderdeel van het era Paleozoïcum). Een periode die duurde tot zon 2,5 miljoen jaar geleden. Het waren enorme beesten.
Het feit dat het dier zich continue aangepast heeft, zegt iets over het dier en het aanpassingsvermogen.

Waar vinden we de haai terug?

De haai is in nagenoeg alle zeeën en oceanen te vinden. De kou van de polen trekt blijkbaar minder, dus daar zijn ze niet echt te vinden. Er zijn echter wel een aantal gebieden waar de haai meer dan gemiddeld terug te vinden is. Dit is o.a. bij de oostkust van Australië en rond Nieuw Caledonië, maar ook bij Japan en verder zijn de Indische-, Stille- en Atlantische oceaan gewenst en zijn er ook wat soorten in de Middellandse zee te vinden.

De bouw van de haai

De aanpassing heeft er uiteindelijk toe geleid dat deze vissen sterk gestroomlijnd is. De kop is kegelvorming met kleine oogjes en de neusgaten voorop de snuit. De kaken zijn, zoals bekend, enorm en de haai heeft meerdere rijen (reserve) zaagtanden
Op de flanken vinden we de kieuwspleten (meestal 5), hiermee wordt de zuurstof gefilterd. Door het zwemmen loopt het water als het ware langs het lichaam en wordt zo gefilterd.

De kracht van de haai

Het beest heeft een enorm overlevingsinstinct en heeft zich al die eeuwen aangepast om zich ook nu nog voort te kunnen blijven planten en 20 tot 30 jaar oud te kunnen worden. Er zijn ook enkele haaiensoorten die tot 100 jaar oud kunnen worden, bijvoorbeeld de walvishaai.

Huid en vinnen

De huid voelt hard en pantserachtig aan. Het lijken een soort huidtanden die achterover elkaar geschoven zijn. Dit is een voordeel bij gevechten en bovendien dringen parasieten maar moeilijk door op deze huid.
De staartvin is in verhouding groot bij de haai en deze kan hier feilloos mee sturen en de borstvin zet even voorbij de kieuwen. De rugvin is hetgeen vaak zo angstaanjagend is, omdat dit een van weinige delen is die wel eens boven water komen. We hebben het hier over de eerste rugvin en de tweede rugvin zit verder naar achter en is beduidend kleiner en tenslotte de buikvinnen die onderaan de haai zitten. Bij de mannelijke versies bevindt het geslachtsorgaan zich tussen de buikvinnen.

Gehoor

Hoewel haaien kleine openingen als oren hebben en het direct aan het binnenoor verbonden is, kunnen haaien via de kleine komvormige haartjes aan de zijkanten van de haai wel trillingen opvangen. Dit wordt gebruikt om bijvoorbeeld veranderingen in de waterdruk op te merken en zonodig te anticiperen.

Tot slot

Naast de anatomisch goud gebouwde rover uit de zee staat ook dat er soorten dreigen uit te sterven door toedoen van de mens. De haaien blijven in de visnetten haken en worden als een soort bijvangst gebruikt voor bijvoorbeeld de haaienvinnen. Er zijn enkele soorten inmiddels als bedreigde diersoorten aangemerkt.

Wat maakt dan die fascinatie? De perfectie die al eeuwenlang zich dusdanig weet aan te passen dat hij nu vandaag nog steeds in vele soorten leeft en floreert. Het perfecte dier als de mens er niet tussenkomt.

Lees verder

© 2010 - 2019 Annastaal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Haaien, opruimers in de natuur, gevaarlijk en ongevaarlijkHaaien, opruimers in de natuur, gevaarlijk en ongevaarlijkHaaien bestaan al zo'n 350 miljoen jaar. Door zijn weinige vijanden heeft de haai een tijdspanne van miljoenen jaren ove…
Zijn haaien echt zo gevaarlijk?Alleen al bij de gedachte een haai tegen te komen worden veel mensen al bang. Toch zijn haaien niet zo gevaarlijk als ve…
Haaien: bedreigde diersoortHaaien: bedreigde diersoortDe haaien behoren tot de kraakbeenvissen en zijn nauw verwant aan de roggen. Er zijn in totaal over 350 soorten, die zow…
Haaien in de zeeHaaien in de zeeHaai en haaien. Haai wordt vaak gebruikt in het Nederlands als parodie op het Engelse Hi, een begroeting. Maar we bedoel…
Het leven van een haaiHet leven van een haaiMensen denken bij haaien vaak aan grote grijze vissen met scherpe tanden. Ze denken dat hij gevaarlijk is en vaak mensen…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Gefascineerd door haaien"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Annastaal
Gepubliceerd: 23-08-2010
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vissen
Special: Dierenrijk
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!