De winterslaap van de egel

De winterslaap van de egel Een voorbeeld van een dier dat een winterslaap houdt, onze stekelige vriend de egel. Zijn normale lichaamstemperatuur is 39°C, maar die kan dalen tot slechts 7 of 8°C tijdens zijn winterslaap!

De egel

De egel leeft in velden, parken en tuinen. Het is een eenzaat, dat wil zeggen dat hij nogal afgezonderd en alleen leeft en niet in groep zoals bvb. herten. Mannetjesegels hebben geelbruine stekels, zijn ongeveer 20 cm en wegen 1 kg. De wijfjes zijn iets kleiner en hebben lichtgrijze stekels die pas boven het voorhoofd groeien, waardoor het lijkt of ze een langere snuit heeft. Tegen de avond gaan egels op zoek naar voedsel. Hiervoor gebruiken ze vooral hun gevoelige neus en hun scherp gehoor, hun ogen gebruiken ze er minder voor. Ze eten sprinkhanen, allerhande kevers en larven, regenwormen en naaktslakken. Volwassen bos- en veldmuizen lusten ze wel, maar vaak zijn ze te traag om hen te vangen. De egel is dus geen knaagdier maar een insecteneter. Ze voelen zich het best in een omgeving met veel laaggroeiende planten en struiken.
Bij gevaar, vooral van roofvogels, vossen en honden, trekt de egel kop en poten in en rolt zich in een bolletje, een erg stekelig bolletje.

Klaar voor een winterslaap

Voor een egel aan zijn winterslaap begint, maakt een egel een eigen leger (nest) van bladeren, hooi en stro. Ze zoeken of graven een ondiepe holte onder dichte struiken, een houtmijt of een haaf, zo ongeveer 30 cm diep. Dit redelijk ruime nest heeft 2 uitgangen: een op het zuiden gericht en een op het noorden gericht. Het leger van het wijfje ligt gewoonlijk in de buurt van het mannetje. Het gebeurt maar zelden dat je ze beiden in hetzelfde leger vindt.

De egel legt, in tegenstelling tot andere winterslapers, geen voedselvoorraad aan. Wel eten ze zich in de herfst rond en dik zodat ze een flinke reserve in hun lichaam opslaan. Vanaf de eerste vorst tot einde maart houden ze een ononderbroken winterslaap. Ze liggen ineengerold tussen en onder het bladerbed van hun nest. Hun normale lichaamstemperatuur (39°C) kan hierbij flink dalen tot wel 7 à 8°C. Het gevaarlijkst voor de egel is niet de strenge koude, maar wel een heel lange winter. Ze hebben immers geen voedselvoorraad in hun omgeving.

Sinds het overvloedige gebruik van insecticiden, zijn er steeds minder egels in onze velde en tuinen. De egel, als insecteneter, stapelst deze gifstoffen op in zijn lichaam tot een dodelijke dosis.
© 2008 - 2021 Ilske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Alles over de egelAlles over de egelDe egel komt veel voor in Nederland. Vooral in de herfst worden er veel egels gezien, dit komt doordat de egel in de her…
De levensloop van de egelDe levensloop van de egelMensen die wel eens gekampeerd hebben kennen het knisperen in de voortent vaak als geen ander. Na een kleine zoektocht i…
Egel in de tuin met egelburcht voor winterslaapEgel in de tuin met egelburcht voor winterslaapEen egeltje dat in de eigen tuin scharrelt is een gezellig diertje waar je geen last van hebt en dat leuk is om te zien…
Egels in je tuin lokkenEgels in je tuin lokkenEgels, wie vindt ze niet leuk? Soms heb je geluk en zie je zo'n vriendelijk stekelbolletje op pootjes. Egels leven op he…

De winterslaap van de dasDe winterslaap van de dasDe das is een marterachtig roofdier dat in het bos leeft. Enkel de dassen die in het Noorden leven houden een winterslaa…
De winterslaap bij dierenDe winterslaap bij dierenHeb je je nooit afgevraagd hoe de dieren hier bij ons een strenge winter overleven? Wel, om aan de grote koude en de voe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Gibe, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Artiscoop 1: Dieren in winterslaap
Ilske (22 artikelen)
Gepubliceerd: 08-09-2008
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.