InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > Zeegras in de Waddenzee - indicator voor kwaliteit

Zeegras in de Waddenzee - indicator voor kwaliteit

Zeegras in de Waddenzee - indicator voor kwaliteit Voor 1930 stond een groot deel van de Waddenzee vol met zeegras. Er bloeide zelfs een bedrijfstak, die zeegras verwerkte tot matras- en kussenvulling of het leverde aan dijkwerkers voor versteviging van de dijken. De afsluiting van de Zuiderzee in combinatie met een ziekte waren de nekslag voor het zeegras en daarmee ook voor die bedrijfstak. Het verdween nagenoeg helemaal uit de Nederlandse Waddenzee. Rijkswaterstaat en de Waddenvereniging startten een project om het zeegras terug te brengen. Dit is een maatregel vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water. Natuurmonumenten nam het project over en ging ermee verder.

Zeegrasherstelproject

Waddenvereniging, Rijkswaterstaat en Natuurmonumenten
Het project van de Waddenvereniging en Rijkswaterstaat om zeegras te herstellen in de Waddenzee lijkt succesvol. Het zeegraszaad werd in het najaar van 2011 uitgezaaid op drie proefvelden. In het voorjaar van 2012 heeft op alle drie de velden zeegras geworteld. De jaren daarna gingen opnieuw verschillende keren groepen, vrijwilligers en professionals, naar het Duitse Waddeneiland Sylt om zeegras te plukken, om het later uit te laten zaaien in de westelijke Waddenzee. In 2015 nam Natuurmonumenten het project over. Er werden onderzoeken gestart en het plukken en uitzaaien ging door.

Kraamkamer

Zeegras is belangrijk voor de kraamkamerfunctie van de Waddenzee. Vele vissoorten als platvis en haring leggen er hun eitjes. Jonge visjes kunnen zich tussen de stengels verstoppen. Zeegras werkt ook als een natuurlijk klimaatbuffer. De plant houdt zand vast waardoor de wadbodem beter meegroeien met een stijgende zeespiegel. Het is een biobouwer. Natuurmonumenten heeft in 2015 het project overgenomen van de Waddenvereniging en gaat verder met de herintroductie van zeegras in de Nederlandse Waddenzee.

Zaadzakken

Met een beproefde Amerikaanse methode zijn drijvende zeegraszaadzakken op verschillende locaties in de Waddenzee opgehangen. De locaties in de Nederlandse Waddenzee zijn in overleg met Deltares en de Radboud Universiteit Nijmegen bepaald. Op iedere locatie hangen 180 drijvende zaadzakken.
De locaties zijn:
  • Balgzand
  • onder Schiermonnikoog
  • Uithuizerwad

Rijping in de stengels

Na deze locaties volgen meer plekken voor het zeegras. Er worden nog eens drie nieuwe velden gezaaid. Het zaad rijpt in de stengels in de zeegraszaadzak en na rijping zakt het door de mazen van de zak naar de bodem. Na zes weken worden de zakken weggehaald: het zaad is dan allemaal naar beneden gezakt.

Indicator

Zeegras is een belangrijke indicator voor de kwaliteit van het zeewater. Op en in zeegras leven vele diertjes die weer als voedsel dienen voor vogels en vissen.

Vaatplant

Zeegras wordt wel wier genoemd maar het is geen wier. Het zijn ook geen grassen, maar vaatplanten. In de Nederlandse zoute wateren komen twee soorten voor:
  • groot zeegras
  • klein zeegras

Beschermde plant
Groot zeegras is een beschermde plant. Zeegras is de enige vaatplant die in Nederlandse wateren groeit.

Economisch belang

Vroeger, tot in de eerste helft van de twintigste eeuw, was zeegras van economisch belang.
Veel eilandbewoners verdienden hun brood met het oogsten en verwerken van wier. Op de Waddeneilanden waren het ondernemers op Texel en Terschelling die geld verdienden met zeegras.
Het werd gebruikt voor:
  • Bouwmateriaal voor dijken
  • Vulling in matrassen
  • Vulling in kussens

Waddenzee

Behalve in de Waddenzee komt zeegras in het Zuidwestelijk deltagebied voor. Hier gaat het niet zo goed met de plant.
Zeegras komt tegenwoordig van nature op maar een paar plekken in de Waddenzee voor:
  • onder Terschelling
  • in de Eemsmonding bij Delfzijl
  • langs de Groninger kust
  • bij Rottum
  • bij Ameland

Schimmel

Augustus 2016
Naar aanleiding van onderzoek brengt Natuurmonumenten in augustus 2016 naar buiten dat schimmels de groei van het zeegras belemmeren. De geplante platjes en het uitgezaaide zeegras wil nog niet echt groeien. Natuurmonumenten gaat door met het experiment en blijft plukken bij Sylt en uitzaaien op een paar plekken op het Nederlandse wad. Het zaad wordt niet alleen op droogvallende platen maar ook in diepere delen van het wad aangebracht, delen die bijna nooit droogvallen.

Lees verder

© 2012 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zeegras in de Waddenzee  zeegrasherstelprojectZeegras in de Waddenzee zeegrasherstelprojectZeegras kwam vroeger veel voor in de Nederlandse Waddenzee. Nederlanders vulden hun matrassen met de gedroogde versie, m…
Informatie over de WaddenzeeDe Waddenzee is een binnenzee met een lengte van ruim 500 kilometer. De zee begint bij Den Helder in Nederland, en eindi…
De kleuren van het wad - het boek van Kester FreriksDe kleuren van het wad - het boek van Kester FreriksDe kleuren van het wad is een boek van Kester Freriks. Het boek heeft als ondertitel: Van bedreigde zee tot werelderfgoe…
Zeegras, een plant met zoete geneeskrachtAls je snorkelt zie je soms hele weiden vol zeegras ritmisch in het water bewegen alsof ze gezamenlijk een dansensemble…
Tønder in Denemarken en de Trilaterale Waddenzee ConferentieTønder in Denemarken en de Trilaterale Waddenzee ConferentieTønder is een prachtig stadje in het zuiden van Denemarken. Het ligt net over de grens van Duitsland in de gemeente die…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Zeegras in de Waddenzee - indicator voor kwaliteit"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 25-08-2016
Gepubliceerd: 06-06-2012
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Special: Waddenzee
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!