InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Kerkuil, Tyto alba

Kerkuil, Tyto alba

Kerkuil, Tyto alba De kerkuil, Tyto alba, is over de wereldwijd verspreid. Hij leeft dicht bij mensen, maar laat zich maar zelden zien. Zijn maximale spanwijdte is nog geen meter. De bekendste varianten zijn de lichte en de donkere. Zijn poten zijn lang en X-vormig. Hij jaagt voornamelijk op muizen. Hij jaagt ofwel biddend, ofwel vanaf een stabiel punt ofwel laag vliegend. De jongen worden door uitsluitend het vrouwtje verzorgd. Het mannetje brengt het voedsel naar de nestplaats. Een nest bouwen deze vogels niet.

Taxonomische indeling

  • Rijk: Animalia (Dieren)
  • Stam: Chordata (Chordadieren)
  • Klasse: Aves (Vogels)
  • Orde: Strigiformes (Uilen)
  • Familie: Tytonidae (Kerkuilen)
  • Geslacht: Tyto
  • Soort: Tyto alba

De lichte en donkere variant / Bron: HeBi, Wikimedia Commons (FAL)De lichte en donkere variant / Bron: HeBi, Wikimedia Commons (FAL)

Kenmerken

Een volwassen kerkuil wordt ongeveer 34 centimeter lang van snavelpunt tot staartuiteinde. Hij weegt dan ongeveer 350 gram. Zijn spanwijdte is maximaal 95 centimeter. Van de kerkuil bestaan een lichte en een donkere variant. De lichte variant heeft een wit gezicht, de donkere variant een bruinig gezicht. De bovenkant van deze vogel is goudbruin/geel, met fijn gespikkelde bovendelen, bij de donkere variant is deze bovenkant donkerder. De onderkant van de vogel is wit, of, bij de donkere variant, goudbruin. De kerkuil heeft lange poten, als hij zit zijn deze in een X-vorm gebogen.

Dagvogel of Nachtvogel

De kerkuil is eigenlijk een nachtvogel, maar als hij zo uitkomt, zal hij ook overdag jagen.

Voortplanting

Een jonge kerkuil / Bron: Maxgreene, Wikimedia Commons (Publiek domein)Een jonge kerkuil / Bron: Maxgreene, Wikimedia Commons (Publiek domein)
De kerkuil broedt bij voorkeur in gebouwen van boerderijen, kerktorens, ruïnes en soortgelijke gebouwen. Ze bouwen geen nest, maar gebruiken holen, gaten of nestkastjes. Een paartje kerkuilen blijft meestal trouw aan elkaar en aan zijn nestplaats. Mocht er voedselgebrek zijn, of de weersomstandigheden zijn slecht, dan kan een paartje een nieuwe nestplaats zoeken. Als één van de partners sterft, zal deze snel vervangen worden. Het mannetje beschermt het territorium en kiest de nestplaats. In het eerste jaar verzamelt hij dode prooien om een vrouwtje te lokken. Vervolgens vinden er baltsvluchten plaats. Als hij een vrouwtje kan aantrekken, vinden er vrijwel iedere nacht paringen plaats. Na zes weken worden de eieren gelegd. De eieren zijn wit en ovaalvormig, ongeveer 39 bij 31 millimeter groot. Meestal zijn het er 4 tot 7 per nest, maar het kunnen er ook meer dan 10 zijn in een goed jaar. Het vrouwtje broedt hier gedurende 30 dagen op. Het mannetje zorgt intussen voor het voedsel. In deze dertig dagen keert het vrouwtje de eieren meerdere keren per uur om de kuikens goed te laten ontwikkelen. De kuikens worden na een of twee dagen gevoerd. Voor het voeren eet het vrouwtje alle harde delen van de prooi op, en geeft de kleine stukjes vlees aan het jong. Het vrouwtje is de enige die de jonge voert.

Als de jongen ongeveer 10 weken oud zijn, kunnen ze evengoed vliegen als een volwassen vogel. Ze worden nog wel af en toe bijgevoerd, maar voor het grootste deel jagen ze nu zelf. Na drie of vier maanden verlaten de jongen het territorium van de ouders. Ze gaan op zoek naar hun eigen gebied. Als ze een jaar oud zijn, zijn ze geslachtsrijp.

Voedsel

De kerkuil eet voornamelijk op kleine knaagdieren. Soms eet hij ook vogels, amfibieën en ongewervelden. Hij kent drie technieken om deze te vangen. De eerste is laagvliegend. Hierbij vliegt hij langzaam, en op een hoogte niet groter dan drie meter. Hij volgt een vaste route. Hij gebruikt zijn ogen en oen om prooien op te sporen. De tweede manier is jagend vanaf een vast punt. Dit kan een paaltje zijn. Hij wacht hier tot een prooi langskomt. De derde jachtmethode is ‘biddend’, hierbij blijft hij stil in de lucht hangen waardoor zijn prooi hem niet opmerkt.

Verspreiding

De kerkuil komt in grote delen van Europa voor, verder komt hij in een deel van Amerika, Afrika en India voor. Hij is ook te vinden in Australië. In Nederland is het een broedvogel en standvogel. Hij komt maar weinig voor.

Habitat

De kerkuil komt in akkers, parken en weiden voor. Ook is hij te zien in rietlanden en ruigere gebieden.

Bedreigd?

De Europese status van de kerkuil is afnemend. In Nederland staat hij op de rode lijst van bedreigde diersoorten. Dit is omdat het een kwetsbare vogel is, die nog maar weinig nestgelegenheden heeft.

Lees verder

© 2009 - 2019 Info_lisa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ransuil, Asio otusRansuil, Asio otusDe ransuil, Asio otus, is in Nederland een vrij algemene vogel. Toch is hij maar zelden te zien. Dit komt door zijn klei…
Koekoek legt haar eieren in andermans nestKoekoek legt haar eieren in andermans nestDe koekoek wil wel nageslacht, maar iemand anders moet er maar voor zorgen dat de door haar gelegde eieren uitkomen. Zek…
Het leven van de koekoek in NederlandHet leven van de koekoek in NederlandDe koekoek legt haar eieren in de nesten van andere vogelsoorten, de zogenaamde waardvogels. Deze vogels broeden het ei…
Ruigpootuil, Aegolius funereusRuigpootuil, Aegolius funereusDe ruigpootuil, Aegolius funereus, is een kleine uilensoort. Hij lijkt sterk op de steenuil. Het is een typische nachtui…
Sneeuwuil, Bubo scandiacusSneeuwuil, Bubo scandiacusDe sneeuwuil, Bubo scandiacus, is bekend geworden bij het grote publiek door zijn rol in Harry Potter. Voor veel vogelaa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Seraphimblade, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • http://www.geaflecht.nl/geafl/archief/artikel/kerkuil.html http://www.kerkuil.com/pg-17825-7-23574/pagina/de_kerkuil.html http://www.vogelvisie.nl/soort/kerkuil.php http://nl.wikipedia.org/wiki/Kerkuil http://www.ivnvechtplassen.org/ivn_vogels_veen_weide/Kerkuil_Tyto-alba.html Petersons vogelgids van alle Europese vogels – door R. Peterson, G mountfort en P.A.D. Hollom – elfde druk.
  • Afbeelding bron 1: HeBi, Wikimedia Commons (FAL)
  • Afbeelding bron 2: Maxgreene, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Kerkuil, Tyto alba"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Marjolein, 28-11-2012 10:18 #1
Ja! zojuist een gespot vanuit mijn kamerraam (die uitkijkt over een boomgaard). De donkere variant dan wel, blijf rustig zitten zodat ik zelfs mijn verrekijker kon pakken, het verenwerk op de rug had ook plukjes grijs en bruin (duidelijk verschil).

Zijn vrouwtjes hier ook iets groter dan mannetjes? Reactie infoteur, 06-12-2012
Wat leuk!

Inderdaad, de vrouwtjes van de kerkuil zijn wat groter en zwaarder dan de mannetjes, zoals bij veel vogels.

Infoteur: Info_lisa
Laatste update: 26-10-2009
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Special: Uilen
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 1
Schrijf mee!