InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Turkse tortel, een interessante vogel

Turkse tortel, een interessante vogel

Turkse tortel, een interessante vogel De Turkse Tortel is een vogel die iedereen wel kent. Via een ware zegetocht in de tweede helft van de vorige eeuw wist deze vogel grote delen van Europa te bevolken. In 1900 kwam deze soort alleen maar in Turkije voor. Als een rasechte cultuurvolger zoekt deze vogel nadrukkelijk de aanwezigheid van mensen op. De Turkse Tortel heeft weinig vrees voor de mens. In alle soorten van omgevingen kunnen de Turkse Tortels zich aanpassen, maar wel steeds in de nabijheid van mensen.

Veldkenmerken

De Turkse Tortel (Streptopelia decaocto) heeft een zandkleurig gevederte met een brede witte eindband op de staart. Verder valt de zwarte halsband op die een witte zoom heeft. Bij het vliegen vallen ook de lichtere vleugelpartijen op. De lengte is ongeveer 30 tot 32 cm. en de spanwijdte bedraagt 48 tot 52 cm. Zijn snavel is klein en donker en de poten zijn leverkleurig. Hij heeft een relatief lange staart. Gewoonlijk zijn de de Turkse Tortels als paartjes bij elkaar, maar in de winter zijn ook wel groepen waar te nemen. Het koeren is een drievoudig roe-koe-koe met de klemtoon op de tweede klank. Tijdens de vlucht is regelmatig een gierend, nasale roep te horen.

Verspreiding

De verspreiding van de Turkse Tortel is een bijzonder verhaal. In 1900 kwam de soort alleen nog maar in Turkije voor. Dan begint deze vogel een opmars naar de andere Europese landen. Bij deze opmars maakt men bij de areaaluitbreiding gebruik van de rivierdalen waarbij hij de natuurlijke hindernissen zoals grote wateroppervlakten en bergen op dat moment nog mijdt. Opmerkelijk is dat vaak ver voor een definitieve vestiging van een populatie in een nieuw gebied, voor het 'front' uit Turkse Tortels opduiken. De eerste waarneming in Nederland zou in 1947 kunnen zijn en wel in de Drentse plaats Gasselte, De waarnemingsgegevens zijn echter ontoereikend om deze waarneming volledig als eerste waarneming in Nederland te kunnen accepteren. In de winter van 1948/1947 werd de soort aangetroffen bij Harderwijk en waarschijnlijk heeft zij in 1949 in de omgeving van Harderwijk gebroed. Onderstaande tabel geeft een mooi inzicht in de eerste jaren van kolonisatie in Nederland.
JAARAANTAL BROEDPARENTOTAAL AANTAL VOGELS
Voor 19501?ongeveer 10
1950ongeveer 510 tot 25
19516 tot 1034 tot 45
195219 tot 2556 tot 75
195334 tot 45100 tot 130
195456 tot 75200 tot 450
1955100 tot 130400 tot 700
1956170 tot 250550 tot 1200
1957270 tot 3601000 tot 2500
(naar Leys, 1964)

De Turkse Tortel is dan niet meer te stuiten. In 1963 zijn er 4.000 tot 5.300 broedparen en 12.000 tot 30.000 exemplaren van de Turkse Tortel in Nederland. Als we de polulatiegroei van 1950 tot 1983 vergelijken dan zien we een groei van 5 broedparen naar maar liefst tot 100.000 tot 150.000 paren! Sinds 1980 is er sprake geweest van enige afname, maar de trend vanaf 2007 is dat er weer sprake is van een matige toename. Sedert het verschijnen in Nederland zijn er wel opvattingen te horen dat de Turkse Tortel een exoot zou zijn. Er is echter geen enkele grond om dit te veronderstellen. Deze soort heeft gewoon heel succesvol zijn woonareaal uitgebreid. Deze uitbreiding wordt wel verklaard doordat deze vogel in diverse landen een ecologische nis aantrof waarin weinig tot geen concurrentie werd aangetroffen door andere soorten. Mogelijk heeft aan de opmars ook bijgedragen dat ten tijde van de areaaluitbreiding de roofvogels, door het gebruik van bestrijdingsmiddelen door de mens, maar in lage aantallen voorkwamen.

Biotoop

De Turkse Tortel is een specifiek voorbeeld van een cultuurvolger en hij komt slechts sporadisch als broedvogel voor buiten de bebouwde kom. Het zijn de dorpen en steden in tuinen en parken waar de Turkse Tortel zijn domein heeft en de omstandigheden treft om succesvol te overleven. Het voedsel bestaat uit granen, onkruidzaden en vruchten, ook brood wordt wel gegeten.

Broedgedrag

De Turkse Tortel heeft een grote reproductie waar het over nakomelingen gaat. Vier tot vijf legsels per jaar is geen uitzondering. Een enkele keer worden zelfs zeven legsels geproduceerd. Het legsel bestaat meestal uit twee eieren. Het platte slordige nest van twijgen en stengels wordt gebouwd in bomen en struiken en ook wel op bouwwerken. In het begin van het seizoen gaat zijn voorkeur uit naar groenblijvende struiken en bomen, later in het seizoen als het loofhout meer beschutting biedt wordt ook hierin genesteld. Zo nu en dan wordt een oud kraaiennest of nest van een houtduif gekozen. Bouwsels worden minder vaak gekozen maar ook daar treffen we nesten aan er zijn zelfs meerdere waarnemingen van het broeden in de kleine ruimte van verkeerslichten. Hoewel er sprake is van een hoge reproductie liggen ook de sterftecijfers in het eerste jaar hoog. Deze liggen tussen de 50 tot 70%. Overigens kunnen de jonge Turkse Tortels al na enkele maanden zelf met broeden beginnen. De broedtijd vangt vaak half februari al aan en loopt door tot en met november.

Lees verder

© 2013 - 2019 Linus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Duiven in NederlandDuiven in NederlandAlle duiven op de Dam, sjalalalie sjalalala. Het overgroote gedeelte van de duiven die op de Dam in Amsterdam rondfladde…
Turkse tortelduifTurkse tortelduifTortelduiven zijn het symbool van de liefde. En terecht, want als je een koppeltje tortelduifjes naast elkaar ziet zitte…
Turkse Lira: geld, informatie, koersDe nieuwe Turkse Lira is er sinds 2008. Wanneer je een bezoek brengt aan Turkije zul je met deze munteenheid moeten beta…
Soorten en aantallen tuinvogelsNiet iedereen is gecharmeerd van fluitende vriendjes in de tuin of op het balkon, maar heel wat mensen vinden het toch w…
Holenduif, veel over het hoofd gezienHolenduif, veel over het hoofd gezienDe familie van duiven en tortels tellen maar liefst 289 soorten. In Nederland treffen we er daar maar enkele soorten van…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ton Ebben
  • Het voorkomen van de Turkse Tortel in Nederland, H.N. Leys, Limosa 37, 1964
  • De populatiegroei van de Turkse Tortel Streptopelia decaocto in Nederland, R.G. Bijlsma, Limosa 61, 1988
  • Atlas van de Nederlandse Broedvogels,vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten i.s.m. SOVON, M. Teixeira, 1979
  • Netwerk Ecologische Monitoring, Sovon & CBS, www.sovon.nl
  • De opkomst van exoten in de Nederlandse avifauna; verleden, heden en toekomst, Rob Lensink, Limosa 69, 1996

Reageer op het artikel "Turkse tortel, een interessante vogel"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

B. Timmerman, 27-08-2014 08:12 #1
Ben me sinds kort meer gaan verdiepen in de vogels in de tuin en voer ze nu het hele jaar bij. Het is elke dag weer een genot om naar te kijken. De informatie op uw website is zeer welkom en bruikbaar. Bovendien is de website overzichtelijk opgebouwd en leest het prettig met voldoende aanvullende details en niet te vergeten de bronvermeldingen. Heel erg bedankt en veel succes bij het onderhoud van deze mooie website. Reactie infoteur, 27-08-2014
Bedankt voor uw compliment!

Linus

Infoteur: Linus
Laatste update: 28-03-2016
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Special: Tuinvogels
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 1
Schrijf mee!