De Zuidpool of Antarctica

De Zuidpool wordt ook wel Antarctica genoemd. Dit werelddeel ligt uiteraard helemaal zuidelijk en is eigenlijk het meest onherbergzame continent die er op aarde bestaat. Voorlopig wordt Antarctica nog steeds met een grote ijslaag overdekt en dat is maar best ook want dit werelddeel bevat ons grootste zoetwaterreservoir.

Eerste kennismaking

De Zuidpool of Antarctica ligt in het zuidelijk halfrond en ligt eigenlijk recht tegenover de Noordpool. Er zijn wel enkele duidelijke verschillen. De Noordpool is geen werelddeel, Antarctica is dat wel. Het heeft ongeveer de grootte van Australië maal twee en het is meteen ook het hoogste continent. Het grootste deel is immers bedekt met een immense laag ijs die wel tot 4 kilometer dik kan zijn. Sommige bergtoppen zijn dan weer ijsvrij en in bepaalde valleien is er al 2 miljoen jaar geen druppel regen meer gevallen!
Het is er wel extreem koud, wat meteen ook die dikke ijslaag verklaart. Temperaturen van -50°C zijn geen uitzondering en ook de zon schijnt er niet altijd even fel. In de korte zomer is er 24 uur licht, maar daartegenover zijn er natuurlijk ook heel wat donkere dagen.

Leven op Antarctica

Pinguïns
De bekendste inwoner van de Zuidpool is de pinguïn. Deze vogel leeft alleen maar op deze plaats en is daarom fysiek aangepast aan de extreem koude temperaturen. Zo heeft het een verenpak dat waterdicht is en is de pinguïn ook van een serieuze vetlaag voorzien. Toch is het zo dat er maar vier soorten van dit dier constant in het zuiden blijven. De andere soorten trekken iets meer naar het noorden waar het toch net dat tikkeltje minder koud is.

Walvissen en zeehonden
Naast de pinguïns zijn er ook twee soorten zoogdieren op Antarctica te vinden. Dit zijn walvissen en zeehonden. Ook zij zijn aangepast aan de temperaturen, maar leven toch vooral in het water en niet op het land.

Muggen en vliegen
Zoals op heel onze aardbol zijn ook hier vliegen en vervelende muggen te vinden. Deze beestjes blijken dus overal wel te aarden.

Planten
Heel wat planten zijn er niet, maar toch zie je hier en daar begroeiing. Het gaat hier altijd over kleine plantjes die dicht tegen de grond aangroeien. Ze willen immers beschut zijn tegen de felle wind die op Antarctica altijd aanwezig is.

Mensen
Dit continent is in principe onbewoond, maar er zijn wel een aantal onderzoekscentra waar wetenschappers het werelddeel exploreren. Hun onderzoek is vooral gericht op de bodem en het leven op Antarctica.

Ontdekking van het werelddeel

Over de ontdekking van dit werelddeel valt ofwel heel veel ofwel juist eigenlijk helemaal niets te vertellen. Er is immers heel wat onduidelijkheid. Er is geen enkele bron formeel en daarom is het antwoord op de vraag wie dit continent heeft ontdekt nog steeds onbeantwoord. Sommige boeken of naslagwerken spreken van de Britse zeevaarder James Cook, anderen beweren dan weer dat de bemanningsleden van het Belgische schip 'Belgica' als eerste op de Zuidpool overnachtten.

Verdrag van Antarctica

Wanneer een nieuw stukje wereld wordt ontdekt, ontstaat er meteen ook een strijd. Dat was vroeger zo en dat is nu nog steeds zo. Daarom waren er in de 19de eeuw heel wat mensen die de rechten van het nieuwe continent opeisten. Gelukkig kwam er in 1959 het 'Verdrag van Antarctica' waarmee er meteen ook een einde kwam aan het eeuwig getouwtrek. Volgens dit verdrag mocht en mag er niemand het grondgebied opeisen en mogen er enkele vreedzame activiteiten plaatsvinden. Dat wil zeggen dat er bijvoorbeeld aan wetenschappelijk onderzoek mag gedaan worden. Bij het begin ondertekenden 12 landen het verdrag en dit waren Argentinië, België, Chili, Frankrijk, Japan, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Noorwegen, de Sovjet-Unie, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Enkele landen ondertekenden later het verdrag. Dit waren Brazilië, Bulgarije, China, Ecuador, Finland, Duitsland, India, Italië, Zuid-Korea, Nederland, Peru, Polen, Spanje, Zweden en Uruguay. In 1998 werd er nog een tweede luik aan dit verdrag toegevoegd. Zo is het tot 2048 ook niet mogelijk om delfstoffen uit de grond te exploiteren.

De Zuidpool of Antarctica

Eerste kennismaking

Leven op Antarctica

Ontdekking van het werelddeel

Verdrag van Antarctica

Bronnen en referenties