InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Walvis met uitsterven bedreigd

Walvis met uitsterven bedreigd

Walvis met uitsterven bedreigd Sinds 1986 is de walvisvangst wereldwijd verboden. Er zijn verdragen genoeg. Maar papier is geduldig. Want er wordt nog steeds op walvissen gejaagd, vaak onder het voorwendsel van ‘research’. Vooral de Japanse walvisvaart is daar berucht om. Tienduizenden walvissen hebben er sindsdien aan moeten geloven. De Zuidelijke IJszee is een walvisbiotoop. De Sea Shepherd Conservation Society is een organisatie die actief toezicht houdt op de naleving van de internationale verdragen om de walvissen daar met rust te laten.

Inhoud


De warmbloedige walvis

De walvis is een warmbloedig dier en behoort tot de pakweg negentig soorten warmbloedige zoogdieren die zich aan een leven in zee hebben aangepast. De walvisachtigen zijn onder te verdelen in twee grote groepen: de baard- en tandwalvissen. Samen vormen ze in het dierenrijk de orde Cetaecae van grootste zoogdieren. Over de hele wereld zwerven ze rond in de zeeën. De baleinwalvis leeft in de poolwateren en trekt ’s winters naar de tropische zeeën. In de Noordzee ziet men vooral bruinvissen. De potvissen en bultruggen zijn er zeldzaam.

Bron: Pexels, PixabayBron: Pexels, Pixabay

Baleinen en tanden

De walvis baart levende jongen. Ook zijn walvissen gewerveld. Ze hebben dus botten en geen graten, zoals de vissen. Ook hebben ze longen en moeten dus af en toe boven water komen om te ademen. Baleinwalvissen eten kleine zeedieren, zoals garnalen. Ze zeven het ‘kleinspul’ uit het water door met open bek te zwemmen. De krill blijft dan in de baleinen hangen. Baleinen zijn rijen benige platen (baarden) in de bek van de walvis. Daarmee zeeft hij het krill uit het water. De blauwe vinvis – het grootste dier ooit – behoort tot die groep.

Blauwe vinvis

Sommige walvissoorten, waaronder de grijze walvis, hapt modder uit de zeebodem en zeeft eruit wat van zijn gading is, zoals wormen en kreeften. De tandwalvis heeft scherpe tanden en jaagt op vissen en zeezoogdieren. Walvissen worden groot en zwaar. De blauwe vinvis weegt gemiddeld 100 ton, wordt ongeveer 25 meter lang en een pasgeboren ‘kalfje’ heeft het gewicht van een volwassen olifant, het zwaarste landdier. Ze communiceren met behulp van geluiden.

De walvisvangst in vervlogen tijden

De walvisvangst is van alle tijden, alleen al voor de consumptie en de winning van lampolie. De huid werd bovendien gebruikt om schoenen van te maken. Er werd indertijd vooral gejaagd op de Groenlandse walvis en de noordkaper. Daardoor werden deze soorten bijna uitgeroeid in het noorden van de Atlantische Oceaan en de Grote Oceaan.

Illegale walvisvangst

Hoewel er wereldwijd een vangstverbod geldt, zijn de meeste walvissen hun leven niet zeker. Onder de dekmantel van ‘wetenschappelijk onderzoek’ wordt erop gejaagd. Ook vindt er kaalslag plaats in de jachtgebieden van de walvis. Om maar te zwijgen van de oceaanvervuiling door pesticiden, olie- en gasboringen in juist die gebieden waar de walvis zijn voedsel vandaan haalt. Ondanks de internationale verdragen lappen Japan en Noorwegen deze handvesten en afspraken aan hun laars. Jaarlijks moeten er ruim duizend walvissen aan geloven.

Bedreiging van dolfijnen en tuimelaars

Een groot gevaar voor elke walvisachtige is dat hij verstrikt raakt in de netten van vissers. Ze kunnen dan niet meer naar de oppervlakte om te ademen. In de kabeljauwnetten komen op die manier jaarlijks duizenden tuimelaars om. Tonijnen volgen dolfijnen. Tijdens de jacht profiteren ze van hun uitmuntende gehoor en oriëntatievermogen. Aldus sterven heel wat dolfijnen in de netten van tonijnvissers. Dolfijnen moeten worden vrijgelaten vóór het binnenhalen van die netten, maar dat valt moeilijk te controleren.

Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Walvisindustrie

Vroeger leverde de walvisjacht geen problemen op. Later werden de schepen voor de walvisjacht groter en sneller, waardoor het aantal walvissen daalde. De invoering van de harpoen, in 1868, droeg daar flink aan bij. Met stoomschepen konden ook snelle walvissen, zoals de vinvis, makkelijk worden achtervolgd. Aanvankelijk maakte zich daar vrijwel niemand zorgen over.

Beschermd gebied

Na de Tweede Wereldoorlog begon de situatie onrustbarender te worden. Zelfs Japan en Noorwegen krabden zich achter de oren en riepen om meer controle. In 1946 leidde dat tot de oprichting van de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC). Deze afspraken hielpen onvoldoende. In 1986 werd de jacht op walvissen verboden. In 1994 kwam er in de zuidelijke Oceaan rond Antarctica een beschermd gebied voor de walvissen (50.000 km2). Maar de jacht blijft doorgaan, zelfs in het walvisreservaat.

Bedreigde baardwalvissen

Deze walvissen (Mysticeti) worden ook wel baleinwalvissen genoemd. In tegenstelling tot de tandwalvissen zijn ze voorzien van baleinplaten die als een soort zeef fungeren om voedsel uit het water te filteren.

Noordse vinvis

  • Lengte: ♂ 15 m, ♀ 16 m
  • Gewicht: 15-17 ton
  • Biotoop: alle oceanen

Bultrug

  • Lengte: ♂ 14,5 m, ♀ 15 m
  • Gewicht: 35-45 ton
  • Biotoop: alle oceanen

Bron: 12019, PixabayBron: 12019, Pixabay
Gewone vinvis
  • Lengte: ♂ 21 m, ♀ 22 m
  • Gewicht: 40-50 ton
  • Biotoop: alle oceanen

Groenlandse walvis

  • Lengte: ♂ en ♀ 15 m
  • Gewicht: 60 ton
  • Biotoop: ondiepe wateren

Blauwe vinvis

  • Lengte: ♂ 25 m, ♀ 26 m
  • Gewicht: 95-145 ton
  • Biotoop: alle oceanen

Bedreigde tandwalvissen

Deze walvissen (Odontoceti) hebben tanden, maar ook een spuitgat. Hun voedsel bestaat uit vissen en inktvissen.

Noordelijke butskop

  • Lengte: ♂ 9 m, ♀ 7,5 m
  • Gewicht: ♂ 4 ton, ♀3,5 ton
  • Biotoop: Noord-Atlantische Oceaan en Noordelijke IJszee

Potvis

  • Lengte: ♂ 18,5 m, ♀ 11 m
  • Gewicht: ♂ 40 ton, ♀ 22 ton
  • Biotoop: warme gematigde zeeën, waaronder de Noordzee, maar ook de poolzeeën

Griend

  • Lengte: ♂ 6 m, ♀ 5 m
  • Gewicht: ♂ 4,5 ton, ♀ 2 ton
  • Biotoop: diepe, koude wateren

Zwaardwalvis (orka)

  • Lengte: ♂ 8 m, ♀ 7 m
  • Gewicht: 7-8 ton
  • Biotoop: alle oceanen

Narwal

  • Lengte: ♂ 4,5 m, ♀ 4 m
  • Gewicht: 1 ton
  • Biotoop: Noord-Atlantische Oceaan en de Aleoeten (Grote Oceaan)

Bron: Alanbedding, PixabayBron: Alanbedding, Pixabay

Paul Watson en de Sea Shepherd

In de Zuidelijke IJszee is een gebied van 50.000 km² aangewezen ter bescherming van de walvisbiotoop. Toch wordt er nog op walvissen gejaagd, ondanks de internationale verdragen en afspraken. Ook in het walvisreservaat bij Antarctica. De Sea Shepherd Conservation Society is een organisatie die zich actief bezighoudt met de naleving van het verbod op de walvis- en zeehondenjacht. Paul Watson van de Sea Shepherd beschouwt zichzelf als een politieman die de naleving van de gesloten verdragen indien nodig met geweld wil handhaven terwijl de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC) de controle op de walvisjacht dreigt te verliezen. Menige burger zal zeggen dat hij er moedeloos van wordt, en dat hij zich machteloos voelt. Voor velen is Paul Watson van de Sea Shepherd dan ook een icoon in roerige tijden, een rotsvast baken in woelige wateren.

Machteloos

Toch kan iedereen zijn steentje bijdragen aan de bescherming van de walvis. Zoals geen tonijn meer kopen totdat zeker is dat er geen dolfijnen meer ‘per ongeluk’ sterven in de vissersnetten. Of producten boycotten uit landen die nog steeds op walvissen jagen. Iedereen heeft daar natuurlijk een mening over. Er zijn kortom voor- en tegenstanders van een boycot. Weer anderen zullen zeggen dat het een druppel op een gloeiende plaat is. Of het allemaal helpt? Door zelf iets te doen, voelt men zich in elk geval niet meer zo machteloos.
© 2012 - 2019 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Walvisjacht: Niet meer van deze tijd?Walvisjacht: Niet meer van deze tijd?Commerciële walvisjacht is wereldwijd verboden als ook de jacht op grote dolfijnen. Wellicht denkt u dan ook dat walvisj…
mijn kijk opKloppen de argumenten tegen de walvisvaart nog wel?De jacht op walvissen is zeer omstreden. Het wordt vaak beschouwd als dieronvriendelijk, immoreel en wreed. De walvis is…
Zoogdieren van de zeeEr zijn een aantal zoogdieren die in de zee leven. Ze lijken op vissen, maar zijn zoogdieren. Deze dieren baren en zogen…
Azoren – Archipel in de Atlantische OceaanAzoren – Archipel in de Atlantische OceaanDe Azoren, een archipel met bewoonde en onbewoonde eilanden in de Atlantische Oceaan, is een prachtige plek om walvissen…
De hoogontwikkelde intelligentie van de walvisDe hoogontwikkelde intelligentie van de walvisWalvissen zijn de grootste (zoog)dieren die op aarde leven. Naast zijn grote lichaamsformaat, hebben zij enorme hersenen…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Walvis met uitsterven bedreigd"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 06-10-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!