Bedwantsen (wandluis) symptomen, bestrijden en voorkomen

Bedwantsen symptomen, bestrijden en voorkomen. Bedwantsen (voorheen: wandluizen) zijn kleine, bloedzuigende parasieten, die zich voeden met bloed van warmbloedige dieren en de mens. Bedwantsen behoren tot de insectenfamilie Cimicidae. Er zijn verschillende soorten bedwantsen. In gematigde streken is de Cimex lectularius de bekendste soort. Er is de laatste jaren een opleving in het aantal bedwantsbesmettingen wereldwijd, met name in de ontwikkelde landen, waaronder Nederland.

Bedwantsen symptomen, bestrijden en voorkomen

• Wat zijn bedwantsen?
• Klachten en symptomen van de beten van bedwantsen
• Het voorkomen van bedwantsen
• Het bestrijden van bedwantsen

Wat zijn bedwantsen?

Een bedwants (Cimex lectularius) is een kleine, bloedzuigende parasiet die zich voedt met bloed van warmbloedige dieren en de mens. Bedwantsen behoren tot de insectenfamilie Cimicidae. Er zijn verschillende soorten bedwantsen. In gematigde streken is de Cimex lectularius de bekendste soort.

Er is de laatste jaren een opleving in het aantal bedwantsbesmettingen wereldwijd, met name in de ontwikkelde landen, waaronder Nederland. Vroeger kwam de bedwants in de bedstee en in soldatenkazernes voor, maar hij is terug van weggeweest. Voor de Tweede Wereldoorlog waren bedwantsbesmettingen aan de orde van de dag, maar na de algemene invoering van het gebruik van het insecticide DDT in het midden van de 20e eeuw, kwamen bedwantsbesmettingen veel minder vaak voor. De recente opleving in besmettingen wereldwijd wordt in verband gebracht met verschillende factoren, waaronder de stijging in het internationale reizigersverkeer en resistentie tegen insecticiden.


De bedwants is een klein, plat en ovaal vleugelloos insect van ongeveer 4-5 mm groot (zie beide afbeeldingen). Vanwege hun vorm kunnen ze gemakkelijk in smalle spleten en kieren wegkruipen. De kleur is roodbruin tot bruin en hoe meer ze hebben gegeten, hoe donkerder ze worden. Onvolwassen bedwantsen (nimfen) kunnen doorschijnend of licht geelbruin van kleur zijn. Bedwantsen zijn vaak rood van kleur na de voeding. Bedwantsen worden aangetrokken door warmte. Over het algemeen voeden zij zich 's nachts, bij voorkeur net voor zonsopgang.

Na de bloedmaaltijd trekt het beruchte beestje zich weer ijlings terug in zijn schuilplaats. Hier dankt hij de naam bedwants aan. De bedwants verstopt zich bij voorkeur in de naden en kieren van bedden, bij metalen ledikanten in de holle delen, in zomen van beddengoed, in de ombouw van opklapbedden, maar ook achter schilderijen, plinten, loszittend behang en kieren en gaten.

Bedwantsen hebben de neiging om zich om de vijf tot 10 dagen te voeden. Ze kunnen echter maandenlang overleven zonder voeding. Het beestje kan in principe overal prikken, maar de benen lijken favoriet. De bedwants prikt door de huid, zuigt bloed en tegelijk injecteert hij verdovende en antistollende stoffen. Dat leidt tot een rode, (hevig) jeukende vlek of jeukbulten, zoals een muggenbeet. De wondjes genezen gewoonlijk vrij snel, maar soms komen huidinfecties voor of worden de bultjes opengekrabd vanwege hevige jeuk waardoor littekens kunnen ontstaan. De rode vlekjes kunnen langere tijd zichtbaar zijn. Hoewel de bedwants theoretisch ziekten kan overdragen aan de mens, is het nog niet bewezen dat het ook daadwerkelijk gebeurd.

Bedwantsen hebben speciale stinkklieren die een karakteristieke geur produceren: een een olieachtige, zoetige geur. Deze geur is enkel aanwezig indien er voldoende bedwantsen aanwezig zijn.

Klachten en symptomen van de beten van bedwantsen

De symptomen van een beet zijn meestal mild. In veel gevallen zal een persoon die gebeten is door een bedwants in het geheel geen symptomen hebben. Een beet van een bedwants kan op elke blootgesteld deel van het lichaam plaatsvinden, zoals het gezicht, hals, armen en handen en benen. Vooral de benen lijken favoriet. De tekenen en symptomen kunnen binnen enkele minuten tot enkele dagen na de beet verschijnen. Getroffen personen klagen meestal over gelokaliseerde (plaatselijke) jeuk en roodgekleurde vlekken (bultjes) op de huid. Doorgaans trekken deze plekken na één tot twee weken weg.

Als een bedwants gestoord wordt tijdens zijn voeding, kan hij kort na elkaar meerdere keren prikken waardoor soms een rij bultjes ontstaat. Als de bultjes worden opengekrabd doordat de persoon last heeft van soms heftige jeuk, kunnen er littekens ontstaan. De persoon kan ook last hebben van slapeloze nachten als gevolg van de snel optredende jeuk tijdens het bijten.

Voor zover bekend kan de bedwants geen ziektes overbrengen, zoals de mug en andere insecten dat wel kunnen.

Het voorkomen van bedwantsen

Een bedwantsenplaag in een huis of hotel kan worden verspreid door kleding, koffers of meubilair mee te nemen naar een andere locatie. Wat vaak gebeurd is dat reizigers vanuit een 'besmet' hotel of ander verblijf in warme gebieden, bedwantsen in hun bagage meenemen naar huis.

Bedwantsen kunnen vrij eenvoudig door holtes in de muren of vloeren of via doorvoeropeningen van leidingen overspringen naar naastgelegen woningen. Een persoon die vermoed dat hij bedwantsen in huis heeft, doet er verstandig aan direct te reageren en een bedrijf in te huren die deze diertjes effectief kan bestrijden om een plaag te voorkomen.

Het bestrijden van bedwantsen

Bedwantsen kunnen met insecticiden worden bestreden. Dit kan het beste overgelaten worden aan een gespecialiseerde firma in ongediertebestrijding, aangezien ze zich snel verspreiden en moeilijk zijn te bestrijden. Het zijn taaie beestjes die zich dankzij hun platte lichaam gemakkelijk kunnen verstoppen in de kleinste spleten van het huis en maanden zonder voedsel kunnen overleven.

Lees verder

• Jeukende huid of jeuk aan de huid: plaatselijk, hele lichaam
• Huiduitslag: rode vlekken huid baby, kind, volwassene & jeuk
• Huisstofmijtallergie: symptomen, medicijnen en huisdieren
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Vlooien: vlooienbeet bij mensen herkennen en behandelen