InfoNu.nl > Dier en Natuur > Insecten en ongedierte > Vlinder – Landkaartje

Vlinder – Landkaartje

Vlinder – Landkaartje Het landkaartje is een algemeen voorkomende dagvlinder in Nederland. De vlinder heeft een landkaartpatroon aan de onderkant van zijn vleugels. Op Schiermonnikoog werd hij al eens gesignaleerd, Ameland kende de vlinder nog niet. In augustus 2013 werd hij voor de eerste keer op Ameland gezien en gefotografeerd.

Lauwersmeergebied

Landkaartje

Het landkaartje is een dagvlinder. De officiële benaming is Araschnia levana. De vlinder ziet er in de lente anders uit dan in de zomer: de vlinder heeft een voorjaarsvorm en een zomervorm. Hij hoort tot de familie van de aurelia’s.

Kenmerken

Een van de kernmerken van het landkaartje is het landkaartpatroon aan de onderkant van de vleugels. De voorjaarsgeneratie heeft oranjebruine vleugels met zwarte vlekken. Ze lijken daardoor een beetje op de parelmoervlinders. De generatie die in de zomer vliegt heeft zwarte bovenvleugels met een oranjerode gevlekte band langs de achterrand van de bovenvleugels. De lentegeneratie is iets kleiner dan de zomergeneratie. In het voorjaar zijn de vleugels 16-18 mm groot en van de zomergeneratie zijn ze 17-21 mm.

Landkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo KiewietLandkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo Kiewiet

Algemeen

Het landkaartje is een algemeen voorkomende dagvlinder in Nederland. Hij vliegt ook op de Waddeneilanden, al zijn er niet veel waarnemingen gemeld. De vlinder heeft zich in de laatste helft van de vorige eeuw langzaam over het hele land verspreid, vanuit het oosten en zuiden naar het noorden en westen. De vlinder houdt van ruigten en graslanden die in de buurt liggen van bossen en bomen. Ze zitten ook wel in parken en tuinen.

Waardplant

De grote brandnetel is de waardplant van het landkaartje. De grote brandnetel komt algemeen in heel Europa voor. De plant kan 30 cm. tot 1.3 meter hoog worden en bloeit van juni tot en met oktober. De plant groeit in grote groepen en heeft brandharen op de stengels. De grote brandnetel is een tweehuizige plant, met zowel vrouwelijke als mannelijke bloemen. De bloemen zijn groenachtig en de mannelijke bloemen lijken op katjes. De vrouwelijke bloemen lijken meer op kleine kluwens die later ook gaan hangen.
De vlinder zet eitjes in de vorm van korte kettinkjes, met ongeveer tien eitjes per streng, af onder brandnetelbladeren.

Landkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo KiewietLandkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo Kiewiet

Vliegtijd

Het landkaartje is van half april tot eind juni in de lucht en de zomergeneratie vliegt van juli tot half september. De vlinders zoeken in de ochtend en in de namiddag naar nectar. De mannetjes maken patrouillevluchten langs de bossen en ze verdedigen hun territorium. In de namiddag kun je vaak een samenscholing zien van mannetjes bij en opvallende struik.

Levenscyclus

De rupsen kruipen van eind mei tot begin juni en de tweede generatie van begin augustus tot half september. Jonge rupsen groeperen in rupsennesten. Als de rupsen eenmaal volwassen zijn kruipen ze in hun uppie. Overwinteren doet de soort als pop, die aan een stengel in de kruidlaag hangt.

Landkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo KiewietLandkaartje - Foto Theo Kiewiet / Bron: Theo Kiewiet

Ameland

De vlinder werd op Ameland voor het eerst waargenomen op 3 augustus 2013. Een eerdere waarneming is in ieder geval nooit gemeld op de website van Waarnemingen. Vlinderliefhebber Theo Kiewiet uit Nes ontdekte de nieuwe dagvlindersoort. Het landkaartje was al wel bekend op Schiermonnikoog. De dagvlinder is op de warme zuidelijk stroming van begin augustus meegelift en stak de Waddenzee over. Meer vlinder- en libelsoorten maakten gebruik van die warme luchtstroom, weet Kiewiet.
In het Lauwersmeergebied komt het landkaartje algemeen voor, zodat de reis naar Ameland niet zo heel erg lang was.

Lees verder

© 2013 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vlinder – Duinparelmoervlinder op AmelandVlinder – Duinparelmoervlinder op AmelandVlinders zijn schubvleugelige insecten waarvan vele soorten bekend staan om hun bonte kleuren en complexe patronen op de…
Vlinders – Ameland VlinderlandVlinders – Ameland VlinderlandAmeland is een vlinderland. Er komen meer dan tweehonderd verschillende vlindersoorten voor. Op het eiland zijn vlinderl…
De kleine vos als dagvlinderDe kleine vos als dagvlinderEen prachtig, meest oranje gekleurde vlinder met opvallend fel-blauwe maanvormige vlekken aan de rand van de vleugels. D…
Vlinder – Distelvlinder op Waddeneiland AmelandVlinder – Distelvlinder op Waddeneiland AmelandDe distelvlinder is een prachtige kleurige dagvlinder die ook op Ameland vliegt, het ene jaar in grote aantallen en het…
De kleine ijsvogelvlinderDe kleine ijsvogelvlinderIn Nederland staan er dagvlinders op de rode lijst. Vlinders die al verdwenen zijn, vlinders die bedreigd worden én vlin…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Theo Kiewiet
  • www. wilde-planten.nl
  • www.vlindernet.nl
  • Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 1: Theo Kiewiet
  • Afbeelding bron 2: Theo Kiewiet
  • Afbeelding bron 3: Theo Kiewiet

Reageer op het artikel "Vlinder – Landkaartje"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Insecten en ongedierte
Special: Vlinders
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!