InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Mond- en klauwzeer (MKZ): symptomen, oorzaak en behandeling

Mond- en klauwzeer (MKZ): symptomen, oorzaak en behandeling

Mond- en klauwzeer (MKZ): symptomen, oorzaak en behandeling In het voorjaar van 2001 werd Nederland voor het laatst geconfronteerd met de zeer besmettelijke virusziekte Mond- en Klauwzeer (MKZ). Voor het eerst sinds 1984 dook de ziekte weer in Nederland op, waar vijfentwintig gevallen werden vastgesteld. Naar schatting werden in totaal rond de 260.000 dieren op ongeveer 2.500 veehouderijen geruimd. Deze verregaande maatregel werd genomen om verspreiding van de ziekte te voorkomen. In sociaal opzicht trok zit een zware wissel bij de veehouders, hun directe omgeving en alle mensen die erbij betrokken waren. Nederland is thans officieel vrij van mond-en-klauwzeer.

Mond- en klauwzeer (MKZ)


Let op:
Mond- en Klauwzeer (MKZ) is een besmettelijke virusziekte die alleen voorkomt bij evenhoevige dieren. MKZ moet niet verward worden met hand-, voet- en mondziekte, een besmettelijke, meestal onschuldige aandoening die door een virus wordt veroorzaakt en alleen bij mensen voorkomt (veelal kinderen) en niet besmettelijk is voor dieren.

Wat is mond- en klauwzeer?

Mond-en-klauwzeer (MKZ) of tongblaar is een zeer besmettelijke virusziekte bij evenhoevigen. Evenhoevige dieren zijn:
  • runderen;
  • varkens;
  • schapen;
  • geiten;
  • wilde zwijnen;
  • herten;
  • reeën; en
  • een aantal dierentuindieren.

Paarden, honden, katten en pluimvee zijn ongevoelig voor MKZ. De ziekte is voor de mens ongevaarlijk, ofschoon mensen wel gedurende enkele dagen drager kunnen zijn van het virus en het virus op die manier kunnen verspreiden.

Mond- en klauwzeer oorzaak en besmetting

MKZ wordt veroorzaakt door een picorna virus, welke 7 verschillende serotypen en ten minste 60 subtypen kent. Het virus is zeer besmettelijk en kan zich razendsnel over een veestapel verspreiden via dier-dier- en dier-mens-diercontact. Verspreiding van het virus kan plaatsvinden door zowel directe contacten tussen dieren als indirecte contacten waarbij de boosdoener wordt overgebracht via dierlijke producten, vervoermiddelen of mensen. Het virus kan zich echter ook over zeer grote afstand via de lucht verspreiden. Onder normale omstandigheden blijft het virus vrij lang infectieus:
  • ongeveer 14 dagen bij normale temperaturen en in droog stalstof;
  • ongeveer 8 dagen in vochtig stalstof ; en
  • het virus kan jarenlang infectieus blijven bij een temperatuur van 20 graden onder nul.

Een doorgemaakte infectie met het ene type MKZ, geeft geen immuniteit of bescherming tegen een infectie met een ander type.

Mond- en klauwzeer symptomen

De incubatieperiode (= de tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen) van MKZ varieert van twee tot veertien dagen. Bij varkens en runderen kan MKZ kunnen onder meer de volgende symptomen optreden:
  • plotselinge kreupelheid;
  • lusteloosheid en gebrek aan eetlust
  • hoge koorts (40 tot 42 graden);
  • speekselen, neusuitvloeiing;
  • o.a. blaren op de bek of in de tussenklauwspleet; en
  • sterfte bij jonge dieren.

De ziekteverschijnselen bij schapen en geiten zijn vaak minder duidelijk en bestaan onder meer uit:
  • plotselinge ernstige kreupelheid;
  • gebrek aan eetlust;
  • koorts;
  • lusteloosheid;
  • blaren op neus, tong, lippen, tandvlees, tussenklauwspleet en uier; en
  • sterfte bij jonge dieren.

Mond- en klauwzeer behandeling

MKZ wordt bedwongen door preventie en bestrijding. Er worden door de sector veel preventieve maatregelen genomen om te voorkomen dat er MKZ uitbreekt in Nederland. Ofschoon preventief vaccineren tegen MKZ in de Europese Unie niet is toegestaan, heeft het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) besloten dat ook noodvaccinatie zal worden toegepast bij de bestrijding van MKZ-uitbraken.

MKZ is een aangifteplichtige èn bestrijdingsplichtige ziekte. Dieren die ziekteverschijnselen vertonen, moeten onverwijld worden gemeld bij het klantcontactcentrum van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Zodra de besmetting is vastgesteld, neemt de NVWA de bestrijding ter hand onder aanvoering van het Ministerie van Economische Zaken. Een uitbraak van de ziekte wordt bedwongen door ruiming van alle besmette (en van besmetting verdachte) dieren.

Lees verder

© 2014 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderziekte - Handvoet-mondziekteEr zijn veel ziektes die kinderen treffen, omdat zij hun weerstand nog niet voldoende hebben opgebouwd. Helaas zijn kind…
Infectieziekten bij kinderen Hand-, voet- en mondziekteAls een kindje pijnlijke blaasjes in de mond, uitslag op de handpalmen en voetzolen en daarnaast ook misselijk is en koo…
Mond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderijMond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderijMond- en klauwzeer, ook wel bekend als MKZ, is een ernstige en zeer besmettelijke ziekte die voorkomt bij evenhoevige di…
Ziektes bij de geit: zere bekjes of ecthymaZiektes bij de geit: zere bekjes of ecthymaZere bekjes of ecthyma is een zeer pijnlijke aandoening bij de geit, waarbij huid en slijmvliezen door een parapoxvirus…
Dynamo Open AirDynamo Open AirDynamo Open Air (DOA) is een Nederlands muziekfestival (metal georiënteerd) dat sinds 1986 werd georganiseerd. Het festi…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Mond- en klauwzeer (MKZ): symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 09-05-2015
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!