InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > De Zeearend in Nederland, verspreiding en aantallen tot 2018

De Zeearend in Nederland, verspreiding en aantallen tot 2018

De Zeearend in Nederland, verspreiding en aantallen tot 2018 Er is op het internet veel informatie te vinden over de grootste levende roofvogel in Nederland, de zeearend. Met name Staatsbosbeheer, Natuurbericht en Sovon geven goede inzichten. Echter, een goed totaaloverzicht lijkt niet makkelijk te vinden. Op basis van alle gegevens op internet kan een poging tot het maken van een totaaloverzicht worden ondernomen van broedplekken, geboren jongen, en aantallen in Nederland. De verzamelde gegevens van deze inventarisatie lopen tot en met 2017, ontbrekende gegevens worden, indien beschikbaar, zo nu en dan bijgewerkt.

Inhoud


De Europese Zeearend

De zeearend, volledig Europese Zeearend geheten (Haliaeetus albicilla), moet niet verward worden met de Amerikaanse Zeearend (Haliaeetus leucocephalus). De laatste heeft de bekende karakteristieke witte kop, terwijl de Europese Zeearend een bruine kop heeft. Beide soorten hebben een witte staart, gele poten en een grote gele snavel.

De Europese Zeearend (in het vervolg zeearend genoemd) kan ongeveer twintig jaar oud worden, acht kilogram zwaar wegen en een vleugelwijdte bereiken van 2,5 meter. De vogel is in Nederland uitermate zeldzaam. De zeearend kwam tot begin deze eeuw in Nederland nauwelijks voor. Sporadisch werd het dier in de jaren ‘80 en ‘90 waargenomen als wintergast. Dit betrof bezoekers uit onder andere Noorwegen, Finland en Duitsland. Het is niet zeker dat de zeearend überhaupt ooit als vaste broedvogel in Nederland heeft bestaan. Sommige bronnen beweren dat de vogel voor het laatst in de middeleeuwen in Nederland gebroed heeft. Het staat wel vast dat opzettelijke vergiftigingen van boeren en pesticiden in de landbouw het dier geen goed hebben gedaan. Tel daar de versnippering en verdroging als gevolg van verstedelijking en grootschalige landbouw in het landschap er bij op, en we hebben de twee belangrijkste oorzaken te pakken voor het verdwijnen van de zeearend uit ons land. Maar toen de populaties zich weer in Duitsland en Denemarken begonnen te herstellen wisten de ecologen in Nederland één ding: het was niet langer een kwestie van óf, maar wanneer de zeearend zich ook in Nederland als broedvogel zou vestigen. In 2005 begonnen de eerste zeearenden in Nederland een broedpoging te ondernemen, en wel in de Oostvaardersplassen.

Toppredator

Als toppredator staat de zeearend bovenaan de voedselketen. Het verschijnen als wintergast, het zoeken naar voedsel (foerageren) en zelfs vestigen als broedvogel is een teken dat het weer goed gaat met de natuur, dat er voldoende voedsel is en dat er nagenoeg geen verontreinigingen zijn. Zonder geschikt en gezond ecosysteem ook geen zeearend. Om die reden is het dan ook zo’n enorm goed nieuws dat de zeearend zich (weer) in Nederland als broedvogel heeft gevestigd. De aanwezigheid van een toppredator als de zeearend is het absolute sluitstuk op jaren van gedreven natuurbeheer en natuurontwikkeling. Toppredators zijn echter wel zeer kwetsbaar. Als vergiftigde ratten of ander verontreinigd voedsel wordt gegeten, dan komt dit gif ook in de zeearend terecht, en kan dan ziek worden en zelfs sterven.

Habitat

De zeearend komt voor waar veel bossen zijn, in combinatie met veel open water, rivieren, plassen en meren. In bossen wordt vaak gebroed, en in open velden of boven plassen wordt gejaagd. De soort komt ook aan zee voor, en broedt dan langs rotskusten. Zeearenden verspreiden zich over zeer grote afstanden. Een jong exemplaar uit de Biesbosch, die in 2013 gered was van vergiftiging, is in 2014 gezien in Texel, het Lauwersmeer en in de Ooijpolder bij Nijmegen! Ook zijn exemplaren uit Nederland in Frankrijk gezien. In oktober is de kans op het zien van een zeearend het grootst. Naast de vaste broedparen zijn er dan ook, relatief, veel wintergasten in ons land, plus de uitvliegende jongen, die al het formaat van hun ouders bereikt hebben.

Voedsel

De zeearend staat als toppredator aan de top van de voedselketen en heeft geen natuurlijke vijanden, behalve de mens. Zeearenden jagen op vis, bijvoorbeeld brasem, karper, rietvoorn, blankvoorn, zeelt of baars. Er kunnen met gemak exemplaren van een halve meter uit het water getild worden. De zeearend heeft een zeer karakteristieke manier om met uitgestrekte tenen vis uit het water te pakken. Daarnaast eten zeearenden watervogels als eenden, ganzen of meerkoeten. Brandganzen en Grauwe Ganzen zijn een geliefde prooi. Zelfs aalscholvers kunnen af en toe worden gepakt. Ook worden zoogdieren als konijnen en zelfs reeën gegeten. Tijdens strenge winters, als de meren en plassen zijn dichtgevroren, zijn zeearenden aangewezen op oude kadavers van bijvoorbeeld herten. Zo dragen zeearenden bij aan de cyclus van het leven en recycling van het ecosysteem; oude kadavers worden in de winter opgeruimd. In de Oostvaardersplassen hebben zeearenden zelfs van een dood Konikpaard gegeten! In 2010 werden bij een nest in braakballen resten van een muskusrat, een kalf van een edelhert, meerkoeten, karpers, blankvoorns en Grauwe Ganzen aangetroffen. De zeearend is overigens behoorlijk sociaal en tolereert het als andere vogels een graantje meepikken van kadavers of prooi. Het mannetje vangt vaak veel voedsel en brengt dit in het broedseizoen naar het nest. Het aanbieden van voedsel aan het vrouwtje door het mannetje maakt onderdeel uit van het baltsgedrag.

Aantallen en verspreiding in Europa

In Europa komen na tellingen en schattingen zo’n 6000 tot 7000 broedparen voor. Dit is inclusief het Europese gedeelte van Rusland. In Duitsland komen zo’n 575-700, in Noorwegen 2000, Denemarken 12-38, Finland 250, Polen 660 en in Zweden 500 broedparen voor. In zuid en westelijk Midden-Europa komt de vogel niet voor. Globaal kan men zeggen dat de meeste exemplaren langs de Noorse fjorden, in Noord-Zweden, Polen, Noord-Duitsland en in Europees Rusland leven. Tijdens de winter trekken veel wintergasten naar het zuiden om voedsel te zoeken. De wintergasten in Nederland komen dan meestal uit Duitsland, Noorwegen en Zweden. Aan geringde exemplaren is goed te zien waar deze wintergasten vandaan komen.

Broedgedrag en nestbouw

Het nest is minimaal anderhalve meter in doorsnee en wordt vaak meerdere jaren gebruikt. In oktober en november worden oude nesten weer versterkt met nieuwe takken. Het versterken van het nest versterkt ook de band tussen de partners, het maakt onderdeel uit van het baltsgedrag. In de Oostvaardersplassen is in 2012 een voormalig haviksnest gebruikt. In het algemeen worden van hoge bomen of rotswanden gebruik gemaakt, in Nederland uiteraard alleen van hoge bomen. Een nest op een hoogte van twintig of dertig meter is geen uitzondering. Zeearenden houden ervan om nesten te bouwen. Meestal wordt door een broedpaar in het eerste jaar nog geen eieren gelegd maar al wel een nest gebouwd. Er wordt zelfs al vaak door een jonge zeearend een nest gebouwd, zonder dat een partner is gevonden.

Broedperiode

Rond maart worden de eieren gelegd. Het aantal eieren dat wordt gelegd bedraagt een tot drie. De jongen groeien snel en vliegen vanaf juli uit. Zowel het mannetje als het vrouwtje voeden de jonge kuikens. Het jong dat in 2011 in het Lauwersmeer eind april uit het ei kroop was in juli tijdens het uitvliegen al net zo groot als de ouders, woog maar liefst acht kilo en had een spanwijdte van meer dan twee meter. De snavel van jonge kuikens is nog donker, deze wordt later geel, de staart is eveneens donker. Geboren vrouwtjes blijven meestal in het gebied waar ze zijn geboren en opgegroeid. Dus als er vrouwtjes worden geboren kan dat positief uitpakken voor de populatie in een gebied. Deze vrouwtjes gaan waarschijnlijk in dezelfde omgeving een nieuw nest beginnen.

Overzicht van de broedplekken in Nederland

Er zijn in Nederland tien broedplekken (2017). De oudste ligt in de Oostvaardersplassen, een ligt in het Lauwersmeer, een ligt bij Het Vogeleiland (Zwarte Meer) in de randmeren, vlakbij wordt gebroed in de IJsselmonding, in de Biesbosch (2 nesten), de Alde Feanen (nieuw in 2017), het Zuidlaardermeer (nieuw in 2017), Biddinghuizen (nieuw in 2017) en in Tiengemeten (nieuw in 2017). Op niet alle broedplekken wordt succesvol gebroed, maar in de meeste gevallen wel.

De Oostvaardersplassen

  • 2004: De zeearend keert terug als wintergast in Nederland, in de Oostvaardersplassen
  • 2005: In december wordt op een oud haviksnest begonnen met de bouw van een nest en wordt ook meteen begonnen met broeden
  • 2006: Uit het broedsel wordt in 2006 een jong geboren, de moeder, een derdejaars wijfje, is afkomstig uit Sleeswijk-Holstein wat te zien was aan ringen uit 2003
  • 2007: Wederom wordt een jong geboren
  • 2008: In een ander nest worden door dezelfde ouders twee jongen ter wereld gebracht
  • 2009: Er wordt een jong geboren
  • 2010: Een jong wordt geboren
  • 2011: Maar liefst twee jongen worden geboren
  • 2012: Er wordt een jong geboren
  • 2013: Twee jongen worden geboren
  • 2014: Er worden maar liefst drie jongen geboren
  • 2015: Twee jongen geboren
  • 2016: Een jong geboren
  • 2017: Twee jongen geboren
Totaal aantal jongen geboren in de Oostvaarderplassen tot en met 2017: negentien

Spijk-Bremerberg (Biddinghuizen)

  • 2017: Minstens een jong geboren
Totaal aantal jongen geboren in Spijk-Bremerberg tot en met 2017: een

Zwarte Meer en Roggebotzand-IJsselmonding (de Randmeren)

  • 2010: Eerste broedsel in Zwarte Meer (Vogeleiland) maar zonder succes
  • 2011: Enkel nestbouw in Zwarte meer, zonder broedsel. Door hetzelfde paar wordt dat jaar in Het Roggebotzand een ander nest gebouwd, eveneens zonder jongen
  • 2012: De eerste keer dat in Het Roggebotzand jongen worden geboren, twee jongen. De vader, sinds 2009 aanwezig in Het Roggebotzand, is een geringd exemplaar geboren in Gotteskoogsee (Duitsland), geringd op 31 mei 2006 (ringnummer zwart Z6-rood63). De moeder, ook een geringd exemplaar, is afkomstig uit het nest van 2007 uit de Oostvaardersplassen en kan niet anders dan ringnummer AF19 hebben.
  • 2013: Een jong geboren in Het Roggebotzand
  • 2014: In Het Roggebotzand wordt het broeden afgebroken. Als mogelijke oorzaken worden de aanwezigheid van een boommarter of te veel recreanten aangegeven. Er is wel een ei gelegd op 29 maart. Na een stortbui van 24 april is ontdekt dat het paar het nest heeft verlaten.
  • 2015: Voor het eerst bij het Zwarte Meer (Vogeleiland) een jong geboren, en twee jongen in de IJsselmonding (broedplek verplaatst uit Het Roggebotzand)
  • 2016: Twee jongen geboren op het Vogeleiland
  • 2017: Twee jongen geboren in de IJsselmonding en twee op het Vogeleiland bij het Zwarte meer
Totaal aantal geboren jongen in Het Roggebotzand plus Zwarte Meer tot en met 2017: twaalf

Lauwersmeer

  • 2009: Eerste waarneming van zeearenden en eerste nest ontdekt
  • 2010: Eerste broedsel, maar zonder succes
  • 2011: Broedsel nu met succes, er wordt een jong geboren
  • 2012: Er wordt een jong geboren
  • 2013: Maar liefst twee jongen worden geboren
  • 2014: Volgens Staatsbosbeheer is er in 2014 niet gebroed in het Lauwersmeer
  • 2015: Niet gebroed
  • 2016: Een jong geboren
  • 2017: Twee jongen geboren
Totaal aantal jongen geboren in het Lauwersmeer tot en met 2017: zeven

Alde Feanen

  • 2017: in 2017 voor het eerst hier een broedend paar gezien, en meteen succesvol want voor het eerst op deze locatie een jong geboren

Totaal aantal jongen geboren tot en met 2017: een

Zuidlaardermeer

  • 2017: voor het eerst op deze locatie een jong geboren, de vader is het mannetje AY41 afkomstig uit het nest van 2011 bij het Lauwersmeer, er is gekozen om het jong niet te ringen om de vogels zoveel mogelijk rust te gunnen. Het jong is de eerste geboren zeearend in de provincie Groningen
Totaal aantal jongen geboren tot en met 2017: een

Tiengemeten, Haringvliet

  • 2017: in 2017 voor het eerst hier een broedend paar gezien, nog zonder succes

Totaal aantal jongen geboren tot en met 2017: nul

De Biesbosch (Dordtse en Brabantse Biesbosch)

  • 2011: Eerste waarneming van een zeearend
  • 2012: In mei worden twee jongen geboren in de Brabantse Biesbosch
  • 2013: Er worden twee jongen geboren. Een van de jongen, een vrouwtje, is later vergiftigd gevonden in de buurt van Hank, en in Vogelrevalidatiecentrum Zundert weer helemaal opgeknapt en weer uitgezet. Dit exemplaar is geringd en is in 2014 gespot in de Ooijpolder
  • 2014: Voor het eerst zijn er twee broedpaartjes. Nu ook in de Dordtse Biesbosch. Hiermee komt het aantal broedpaartjes in Nederland voor het eerst op vijf. Er worden per broedpaar twee jongen geboren
  • 2015: Er zijn in de Brabantse Biesbosch drie jongen geboren, in de Dordtse een jong
  • 2016: Twee jongen in de Dordtse Biesbosch, op de andere locatie geen succesvol grootgebrachte jongen
  • 2017: In elk geval een jong in de Dordtse Biesbosch, twee is mogelijk. Op de andere locatie was begin 2017 sprake van aarzelend broedgedrag als gevolg van een indringster (een andere vrouwtjeszeearend) die in 2016 er ook al voor zorgde dat jongen niet konden worden grootgebracht
Totaal aantal jongen geboren in de Biesbosch tot en met 2017: veertien (mogelijk nog meer)

Totaal aantal jongen geboren in Nederland tot en met 2016: 44 en tot en met 2017: minstens 55
Totaal geringd tot en met 2016: 28 en tot en met 2017 minstens 32

Ringen van de jonge zeearenden

Het ringen van vogels kan veel inzicht verschaffen over de verspreiding van uitgevlogen jonge vogels. Het leert ons veel over de grootte van het foerageergebied, en de afstanden die een (jonge) zeearend aflegt. Door de ringen kan informatie worden verkregen over de trek van de vogels, waar ze zich ophouden en hun leeftijd. Om deze redenen is het van belang om jonge zeearenden in het jaar van geboorte te ringen. Niet altijd wordt besloten om te ringen. Als de boom waarin het nest zich bevindt moeilijk bereikbaar is, of al te veel verstoord is, kan worden besloten om het nest en de vogels met rust te laten. Als zeearenden worden geringd dan gebeurt dit in het eerste levensjaar na vijf tot zes weken. Aan een poot wordt een oranje ring bevestigd. Dit is de zogenaamde landsring. De oranje kleur geeft aan dat de vogel in Nederland geboren is. Aan de andere poot wordt een unieke grijze of zwarte ring bevestigd met een unieke code, bijvoorbeeld AY41. Deze ring is door vogelspotters met een verrekijker goed af te lezen.

Overzicht van alle geboren en geringde jongen per locatie

In de volgende tabellen worden alle geïnventariseerde gegevens weergegeven per broedlocatie. Niet alle gegevens zijn compleet, gegevens worden per kolom weergegeven indien bekend. Zie voor verdere informatie het kopje Verantwoording.

Geboren en geringde jongen in De Oostvaardersplassen

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2006 1 Niet geringd Voor het eerst gebroed
2007 1 Vrouwtje 4,4 kg Geringd op 24 mei AF19 Jong is geboren op 15 april 2007
2008 2 Vrouwtje en mannetje 4,2 kg en Beiden geringd op 15 mei AH41 (V) en AH40 (M) Ouders dezelfde als in 2007
2009 1 Mannetje 3,5 kg Geringd op 14 mei AH43 Een tweede ei is niet uitgekomen
2010 1 Vrouwtje Geringd op 21 mei 2010 AH42
2011 2 Vrouwtje en mannetje Beiden geringd 13 mei AH44 (V), AY40 (M)
2012 1 Vrouwtje Geringd op 8 juni 2012 AY42
2013 2 Niet geringd Niet geringd als gevolg van zwakke boom en moeilijk bereikbare plek in het moeras
2014 3 Een vrouwtje en twee mannetjes Resp. 4,4 4,2 en 3,8 kg Allen geringd AV03 (V), AV02 (M), AV04 (M)
2015 2 Vrouwtje en mannetje Geringd op 22 mei 2015 AV09 (V), AV08 (M) Er zijn weer jongen geboren
2016 1 Een vrouwtje ruim 4 kg Geringd op 27 mei 2016 AV12
2017 2 Vrouwtje en een mannetje 4,5 en 3,7 kg Geringd op 19 mei 2017 AV17 (V) en AV16 (M)
2018 Op 20 maart werd een zeearend gevonden bij Lelystad die waarschijnlijk is verongelukt als gevolg van de wiek van een windmolen, een mannetje van 3 jaar oud

Geboren en geringde jongen in Spijk-Bremerberg (Biddinghuizen, Flevoland)

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2017 minstens 1

Geboren en geringde jongen in het Roggebotzand-IJsselmonding

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2012 2 Niet geringd
2013 1 Vrouwtje 4,4 kg Geringd 29 mei 2013 AY47 Jong is geboren op 23 april 2013
2014 Geen Wel een ei gelegd op 29 maart 2014
2015 2 Vrouwtje en een mannetje Geringd 21 mei 2015 AV06 (V) en AV05 (M) Twee jongen geboren in het nest in de ijsselmonding, Kampen (zie ook reacties)
2016 Geen
2017 2

Geboren en geringde jongen bij het Zwarte Meer

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2015 1 Vrouwtje Vijf kilo bij een leeftijd van zes weken Geringd 21 mei 2015 AV07 Op deze locatie ook al eens in 2009 een nestpoging gedaan
2016 2 Vrouwtje en een mannetje vier en de ander bijna vijf kg Geringd 13 mei 2016 AV10 (V) en AV11 (M) In het nest lag oa een forse snoek
2017 2 Onbekend, wellicht twee keer een mannetje gezien het lage gewicht Twee keer 3700 gram Geringd 4 mei 2017 AV14 en AV15 Een derde ei is niet uitgekomen. In het nest lagen oa resten van een forse snoek, brasems, een haas en een muskusrat

Geboren en geringde jongen bij het Lauwersmeer

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2011 1 Mannetje Geringd op 6 juni 2011 AY41
2012 1 Vrouwtje Geringd op 6 juni 2012 AY43 Vogel in Joure, Texel en Gent (B) gespot
2013 2 Mannetjes Beiden ca 3 kg Geringd op 21 mei 2013 AY44, AY45
2014 Geen
2015 Geen Broedpoging helaas weer mislukt als gevolg van vallende tak op het nest
2016 1 Vrouwtje 4950 gram Geringd op 1 juni 2012 AV13 Broedplek op de Sennerplaat. Eindelijk weer succes bij Lauwersmeer!
2017 2 Nog onbekend

Geboren jongen in de Alde Feanen

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2017 1 Eerste broedpoging op deze locatie en meteen succesvol. De moeder is opvallen donkergekleurd en waarschijnlijk nog maar vier jaar oud, bijzonder jong voor een broedende zeearend

Geboren jongen bij het Zuidlaardermeer (Groningen)

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2017 1 Niet geringd Een paartje dat al enkele jaren in het Hunzedal leeft heeft een volwassen leeftijd bereikt en is begin 2017 (februari) begonnen met het bouwen van een nest. Het mannetje heeft ringcode AY41 en is dus afkomstig van het Lauwersmeer. Het jong is niet geringd om de vogels rust te gunnen

Nestbouw bij Tiengemeten Haringvliet

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2017 0 Eerste broedpoging op deze locatie, nog zonder succes

Geboren en geringde jongen op locatie De Biesbosch (Dordtse en Brabantse BB)

Jaartal Aantal jongen Geslacht Gewicht Ringdatum Ringcode Aanvullende informatie
2012 2 Niet geringd In de Brabantse BB
2013 2 Een van de twee is een vrouwtje (AY48) Een van de twee jongen is geringd op 17 oktober 2013 AY48 (V) In de Brabantse BB. De vogel AY48 is opgevangen in Vogelcentrum Zundert na vergiftigd gevonden te zijn en toen gelijk geringd
2014 4 Van de vier jongen is er in elk geval een een vrouwtje, een ander een mannetje Twee jongen van één broedpaar geringd op 8 mei 2014 AV00 (V) en AV01 (M) 2 jongen in de Brabantse BB en 2 in de Dordtse BB. Vanaf 2014 broeden in de BB 2 broedparen.
2015 4 3 jongen in de Brabantse en 1 jong in de Dordtse Biesbosch.
2016 2 2 jongen in de Dordtse BB geboren, maar in het andere nest (Brabantse BB) zijn de jongen vermoedelijk omgekomen als gevolg van gevecht om het nest door indringster. In februari 2016 is zeearend AV00 vergiftigd gevonden en is weer opgeknapt in vogelrevalidatiecentrum Zundert en vervolgens weer uitgezet.
2017 minstens 1 In de Dordtse Biesbosch, op de andere locatie zover bekend geen jongen

Toekomstige broedlocaties in Nederland

In de Gelderse Poort tussen Nijmegen en Millingen aan de Rijn werd in 2014 meerdere malen een jonge zeearend gezien die een nest aan het bouwen was in de afgelopen maanden. Deze zeearend is veel waargenomen. Het gebied zou een mogelijke broedlocatie kunnen zijn voor de toekomst. Mogelijke andere toekomstige geschikte locaties zijn de Lepelaarsplassen in Flevoland, en de noordelijke IJssel. Of deze locaties ook daadwerkelijk nieuwe jongen worden geboren zal de tijd uitwijzen. Ook kunnen er onverwachts op onverwachte plekken broedlocaties ontstaan, zoals in 2017 het geval was in Spijk-Bremerberg bij Biddinghuizen.

Verantwoording

Met deze "internet" inventarisatie werd in oktober 2014 begonnen, achterliggend idee was om een totaaloverzicht van alle zeearenden te maken. Ieder jaar zijn de gegevens steeds verder aangevuld. In deze inventarisatie kon van een aantal geringde jongen het geslacht niet in alle gevallen achterhaald worden. Het geslacht wordt vaak op basis van gewicht (vrouwtjes zijn zwaarder), grootte van de klauwen en vleugellengte tijdens het ringen vastgesteld. Daar waar ringnummers in betrouwbare bron zijn gevonden zijn deze in deze inventarisatie vermeld. In een aantal gevallen zijn ringnummers afgelezen van foto’s of van YouTube video’s, die zijn niet altijd even duidelijk. Zodoende was het overzicht van de ringnummers niet compleet, echter met het rapport "Zeearenden in Nederland" van Stef van Rijn & Jasja Dekker dat begin 2017 verscheen konden de hiaten in dit artikel worden verbeterd.
© 2015 - 2018 Blauwevinvis, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zeearend, Haliaeetus albicillaZeearend, Haliaeetus albicillaVoor het eerst sinds jaren was er in 2006 weer een succesvolle broed voor de zeldzame zeearend, Haliaeetus albicilla, in…
Big Five van de Waddenzee - vijf grote dieren dichtbijBig Five van de Waddenzee - vijf grote dieren dichtbijDe Waddenzee is een getijdengebied dat uniek is in de wereld. Niet voor niets werd het in 2009 bestempeld als Werelderfg…
De Stellers zeearend, een enorme roofvogelDe Stellers zeearend, een enorme roofvogelDe Stellers zeearend behoort tot de grootste roofvogels op aarde. Met zijn enorme spanwijdte domineert hij het luchtruim…
Holland: Natuur in de DeltaHolland: Natuur in de DeltaVan de makers van de succesvolle natuurfilm ‘De Nieuwe Wildernis’ is in september 2015 het tweede deel van de trilogie o…
Resultaten Tuinvogeltelling 2014Resultaten Tuinvogeltelling 2014De 14e nationale Tuinvogeltelling georganiseerd door Vogelbescherming is wederom een groot succes geworden. Vogelbescher…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kdsphotos, Pixabay
  • www.sovon.nl
  • www.staatsbosbeheer.nl
  • www.vogelbescherming.nl
  • http://www.boswachtervanderneut.nl
  • http://www.natuurbericht.nl/?id=1287&q=zeearend
  • http://www.natuurbericht.nl/?id=12426
  • http://www.natuurbericht.nl/?id=12625
  • http://www.staatsbosbeheer.nl/Nieuws%20en%20achtergronden/Themas/Zeearend/Zeearenden%20in%20Nederland.aspx
  • https://www.sovon.nl/sites/default/files/doc/Zeearend_Sonie20123.pdf
  • http://vroegevogels.vara.nl/Nieuws-detail.1006.0.html?&tx_ttnews[tt_news]=346046&cHash=ad015ab62bb8841f2bda92379becfbad (ringen 2008)
  • http://vroegevogels.vara.nl/Fragment.202.0.html?tx_ttnews[tt_news]=366469&cHash=c2967770192e7dcbb3ec3fa772238ae9
  • http://www.nrc.nl/next/van/2007/mei/25/jonge-zeearend-krijgt-ring-11329353
  • http://www.youtube.com/user/Staatsbosbeheer1
  • YouTube video 2vandaag uit 2006: http://youtu.be/iuN4iNrtBVY
  • http://www.rtvnoord.nl/?v=23884
  • https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/nieuws/2016/05/zeearend-geringd-in-de-oostvaardersplassen
  • http://jeugdjournaal.nl/artikel/2107949-steeds-meer-roofvogels-komen-hier-broeden.html
  • https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/nieuws/2016/05/nageslacht-voor-zeearendkoppel-in-lauwersmeer
  • https://www.natuurmonumenten.nl/nieuws/dubbel-broedsucces-zeearend-vogeleiland
  • http://www.ad.nl/binnenland/zeearenden-oorlog-in-luchtruim-biesbosch~a8a7eb69/
  • https://www.boswachtersblog.nl/biesbosch/2016/02/26/jonge-zeearend-uit-de-biesbosch-vergiftigd/
  • https://www.groningerlandschap.nl/nieuws/paartje-zeearenden-nestelt-zuidlaardermeer/
  • Reactie van Guido Meeuwissen met informatie over de locatie bij het Zuidlaardermeer (zie reacties bij dit artikel)
  • Rapport Zeearenden in Nederland, Een kennisoverzicht van de verzamelde gegevens tot en met 2016, Stef van Rijn & Jasja Dekker
  • https://www.boswachtersblog.nl/oostvaardersplassen/2017/05/19/voor-de-11e-keer-zeearenden-geringd-in-de-oostvaardersplassen/
  • https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/nieuws/2017/05/veel-nakomelingen-bij-zeearenden
  • http://www.rtvoost.nl/nieuws/268233/jongen-van-zeearend-op-vogeleiland-in-het-zwarte-meer-geringd
  • https://www.boswachtersblog.nl/biesbosch/2017/03/18/broedende-zeearenden-weer-present/
  • https://www.itfryskegea.nl/Nieuws/eerste-jonge-zeearend-in-de-alde-feanen-groeit-succesvol-op/
  • https://www.bhznet.nl/Nieuws.asp?Id=21134
  • 2018 - http://omroepflevoland.nl/nieuws/158223/zeearend-mogelijk-gedood-door-windmolen

Reageer op het artikel "De Zeearend in Nederland, verspreiding en aantallen tot 2018"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Peter Tibben, 16-04-2018 11:57 #6
Prachtig overzicht over de zeearend in Nederland, daar was ik naar op zoek. In "Aantallen en verspreiding in Europa" mis ik overigens vermelding van de succesvolle herintroductie programma's in zowel west- als oost Schotland. Origineel bekend als de "white-tailed eagle" gebruikt men nu de naam "sea eagle". Reactie infoteur, 16-04-2018
Bedankt voor het compliment en het lezen van dit overzicht en bedankt voor de tip over zeearenden in Schotland, ik zal er naar gaan kijken en mogelijk daar wat informatie over opnemen in mijn overzicht.

Frans Vera, 13-06-2017 08:34 #5
De mededeling dat het paar zeearenden in 2005 een nest bouwde, maar er geen broedsel was, klopt niet. Ze zijn in december 2005 begonnen met het bouwen van het nest. Ik zag ze toen bij elkaar vliegen. Eentje had een grote tak in de klauwen. Ze vlogen toen laag naar de plek waar ik in januari 2006 ontdekte dat ze aan het bouwen waren. Ik heb de groei van het nest, waarvan de basis een oud haviksnest was, vanaf januari fotografisch vastgelegd. Ze zijn toen in het nieuw gebouwde nest meteen gaan broeden en hebben met succes 1 jong grootgebracht. Het wijfje was toen een derdejaars vogel. Ze zijn dus eind 2005 begonnen met bouw van het nest, dat dus in 2006 klaar was en zijn dat jaar ook direct gaan broeden. Reactie infoteur, 14-06-2017
Hartelijk dank voor de toevoeging van uw waarnemingen.

Ik had staan:
”2005: Voor het eerst wordt een nest gebouwd, nog geen broedsel”
”2006: Voor het eerst wordt er gebroed, en een jong geboren. De moeder is afkomstig uit Sleeswijk-Holstein, wat te zien was aan ringen uit 2003”

Daar heb ik nu van gemaakt:
”2005: In december wordt op een oud haviksnest begonnen met de bouw van een nest en wordt ook meteen begonnen met broeden”
”2006: Uit het broedsel wordt in 2006 een jong geboren, de moeder, een derdejaars wijfje, is afkomstig uit Sleeswijk-Holstein wat te zien was aan ringen uit 2003”

Vriendelijke groet

Guido Meeuwissen, 21-03-2017 22:38 #4
Het bekende paar in het Zuidlaardermeergebied, gevormd door man A4Y1 en ongeringde vrouw had een mislukte broedpoging in het seizoen 2016. De man was toen een 5e KJ vogel en zijn vrouw 4e KJ-vogel. Dit paar heeft getracht een haviksnest te veroveren maar dit schijnt niet goed gelukt te zijn. Veel conflicten met de haviken.

Dit jaar maakte het Groninger Landschap bekend dat dit zelfde paar, inmiddels 6e en 5e KJ, opnieuw druk bezig is met nestbouw en veel baltsgedrag vertoont. Ook paringen zijn gezien, vooral als een derde 2e KJ zeearend in hun broedgebied verschijnt. Deze 2e KJ zeearend wordt vaak gezien in natuurgebied de Onlanden. Reactie infoteur, 22-03-2017
Vriendelijk bedankt voor deze informatie!
Deze gegevens zullen worden verwerkt in het overzicht.

Guido Meeuwissen, 11-02-2016 19:16 #3
Vandaag het bekende paar Zeearenden lange tijd geobserveerd in het Zuidlaardermeergeboed Onnergebied. Het paar wordt gevormd door man 6e KJ geringd in de Lauwersmeer met ring A4Y1 en vrouw 4e KJ. Het paar was vandaag ontstellend actief, baltste in de lucht, het paar sloeg een gans? Man liet vrouw eten en man A4Y1 sloeg daarna zelfs een Aalscholver vlakbij in een sloot. Paar bleef urenlang eten. Deze Zeearenden staan evenals vorig jaar onder embargo op waarneming.nl

Bertus Rozemeijer, 11-12-2015 15:01 #2
Dat het zo goed met de zeearend gaat is natuurlijk geweldig en als beroepsmatig sportvisser kom ik ze de laatste jaren steeds vaker tegen. Ik lees echter nergens iets over de zeearenden op het Volkerak waar ik zeer vaak en het jaar rond vertoef. Ook daar tref ik de vogels vaak, vanaf de vroege herfst drie ex waarbij een jong. Ook heb ik daar een nest gezien tussen de krammersluizen en het Schelde-Rijnkanaal, wat tot laat in de herfst door tenminste twee vogels werd bezocht. Ik kan me niet voorstellen dat er een nest over het hoofd gezien wordt, maar vind het wel wat vreemd dat hier niets over geschreven is. Dus eigenlijk mijn vraag, is hier nu gebroed of is dit een mogelijk toekomstige broedplek? Reactie infoteur, 15-12-2015
Bedankt voor uw reactie. Het Volkerak kan natuurlijk een broedpaar uit de Biesbosch betreffen. Maar dan zal men de ringen moeten waarnemen om dat vast te stellen.
Daarnaast zijn er ook wintergasten uit andere landen die in Nederland worden waargenomen. Dit artikel betreft een zo goed mogelijke verzameling van alle beschikbare informatie, maar kan door nieuwe ontwikkelingen (zoals nieuwe broedparen) onvolledig zijn. Staatsbosbeheer is dan ook de aangewezen instantie die alles weet over de laatste stand van het aantal broedparen in Nederland.

Henk de Vos, 19-09-2015 11:26 #1
Naast het zwartemeer heeft ook het roggebotzandpaar in 2015 twee jongen groot gebracht in de ijsselmonding gemeente kampen overijssel. Mvg henk de vos kampen Reactie infoteur, 19-09-2015
Bedankt voor het vermelden van deze gegevens! Ik ga het gelijk in de tabel verwerken.
Met vriendelijke groet, Blauwevinvis

Infoteur: Blauwevinvis
Laatste update: 24-03-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Bronnen en referenties: 32
Reacties: 6
Schrijf mee!