InfoNu.nl > Dier en Natuur > Reptielen > Slangen in Frankrijk

Slangen in Frankrijk

Slangen in Frankrijk In Frankrijk zijn er heel wat verschillende soorten slangen. Sommige van die slangen zijn giftig en kunnen gevaarlijk zijn voor mensen. Daarom is het erg handig dat je meteen herkent om welke soort slang het gaat. Hier lees je een compleet overzicht van alle slangen die op het Franse vasteland voorkomen. Je vindt ook instructies over hoe je slangenbeten kunt voorkomen, herkennen en behandelen. In de dierenwereld spreekt men over ‘vipères’ en ‘couleuvres’: adders en niet-adders. Grofweg gezegd kunnen alleen de adders giftig zijn. Toch heeft het geen zin om onderscheid te maken tussen adders en ‘gewone slangen’, want sommige van deze ‘gewone slangen’ zijn giftig, terwijl sommige adders dat bijna niet zijn. Laten we dus liever een onderscheid maken in ‘niet giftig’ en ‘giftig’.

Ongiftige slangen

Couleuvre a collier (natrix natrix)

Deze slang komt in heel Frankrijk voor. Ze groeien op in en rond het water, maar kunnen ook op het vasteland tot 2.000 meter hoogte overleven. Volwassen exemplaren zijn 1 tot 1,5 meter lang, met uitschieters tot 2 meter. Meestal zijn ze grijs van kleur, met zwarte vlekken op de rug. De couleuvre à collier is overdag actief en eet voornamelijk kikkers, padden, kleine knaagdieren, salamanders en vissen.

Couleuvre d’esculape (zamenis longissimus)

Ten zuiden van Parijs leeft deze slang overal, behalve in het zuidwesten. De ‘Esculaapslang’ meet ongeveer 1,50, maar kan tot 2 meter lang worden. Ze zijn bruingroen qua kleur, en hebben meestal een gele vlek rond de kop, hals en zij. Deze slang eet voornamelijk hagedissen, vogels en hun eieren, en insecten.

Couleuvre verte et jaune (hierophis viridiflavus)

Deze slang komt overal in Frankrijk voor, behalve in het Rhône- en Garonne-dal, en in Bretagne. Ze meet tussen 1 en 1,5 meter. Normaalgesproken is ze groen-geel met een zwartachtige gloed en een witte buik. Deze slang voelt zich op het land overal thuis, en kan zelfs in bomen klimmen. Van jongs af aan eten ze insecten en hagedissen, later ook muizen, hagedissen, vogels en soms zelfs andere slangen.

Couleuvre vipérine (natrix maura)

Deze couleuvre dankt haar naam aan het feit dat ze zo op adders lijkt. Ze kan overal ten zuidwesten van Parijs voorkomen, maar voornamelijk in de buurt van moerassen, meren en riviertjes. Deze slang is dan ook meestal in het water te vinden. Zie je ergens een slang met de kop boven water zwemmen, dan is het haast altijd de couleuvre vipérine. De rug is grijs-groen met donkere vlekken of een donker zigzagpatroon. Door de uiterlijke gelijkenis en de beperkte lengte (deze slang kan tot 1 meter lang worden) wordt ze vaak verward met een adder. Toch is deze slang volkomen ongevaarlijk. Ze voedt zich vooral met kikkers en kleine vissen.

Couleuvre à échelons (rhinechis scalaris)

Overal in de Midi kun je deze slang tegenkomen. Je kunt ze herkennen aan de geelgrijze of bruinachtig grijze rug met twee donkere strepen over de gehele zijkanten. Bij jonge exemplaren worden deze strepen verbonden door horizontale streepjes, waardoor de rugtekening aan een ladder doet denken. Ze komen vaak dicht bij de bewoonde wereld, maar zijn volstrekt ongevaarlijk. Toch kunnen volwassen exemplaren ongeveer 1,50 meter lang worden. Haar favoriete prooien zijn knaagdieren, die ze doodt door verstikking.

Couleuvre lisse (coronella austriaca)

Deze kleine slang (maximale lengte 70 centimeter) komt overal in Frankrijk voor, met uitzondering van het uiterste noorden en het zuidwesten. De kleuren variëren van grijs tot geelachtig. Ook het patroon varieert: sommige exemplaren hebben geen vlekken, andere weer wel. Men treft ze meestal aan tussen kreupelhout of tussen stenen. Deze goedaardige couleuvre voedt zich voor driekwart met andere reptielen, voornamelijk hagedissen.

Couleuvre girondine (coronella girondica)

De couleuvre girondine kun je aantreffen in de Midi en in de streek rond Bordeaux. Uiterlijk lijkt ze erg op de couleuvre lisse, ook qua lengte: deze slang meet tussen de 50 centimeter en 1 meter. Een verschil is dat de couleuvre girondine scherpere lijnen en een rodere gloed heeft. Ze voelt zich het best thuis in de nabijheid van kreupelhout of stenen. Het is een behendige klimmer; ze kan gemakkelijk een muur ‘opklimmen’ in de jacht op hagedissen.

Een beet van een van deze ongiftige slangen is ongevaarlijk. Behalve een goed desinfecterend middel is er geen behandeling nodig.

Giftige slangen

Belangrijk om te weten is dat al deze slangen, hoe giftig ook, in beginsel ongevaarlijk zijn. Ze zien mensen nooit als prooi en voelen zich zelfs helemaal niet op hun gemak in de bewoonde wereld. Er is dus überhaupt weinig kans dat je er één tegenkomt, zolang je er niet bewust naar op zoek gaat. Al deze slangen zijn erg mensenschuw; zogauw ze menselijke nabijheid vermoeden verschuilen ze zich al. Ze zullen zich alleen verdedigen als ze in het nauw gedrongen zijn en geen mogelijkheid tot vluchten meer hebben. In de meeste gevallen is dat omdat een wandelaar per ongeluk op ze trapt. Ze bijten dan direct.

Couleuvre de Montpellier (Malpolon monspessulanus)

Deze slang leeft alleen in het zuidoosten van Frankrijk. Zijn leefgebied strekt zich uit over de hele Middellandse Zeekust. Deze slang kan tot 2,50 meter lang worden, is meestal grijsachtig bruin, en heeft opmerkelijk grote ogen. Favoriete leefomgeving: kreupelhout en wijngaarden. Dit is in Frankrijk de enige giftige slang die geen adder is. Ze zijn uitzonderlijk snel en kunnen zich oprichten als een cobra als ze zich in gevaar bevinden. Ze vallen dan naar voren uit om te bijten. De manier van aanvallen en bijten is niet zoals bij adders, waardoor een beet van deze slang, ondanks zijn gevaarlijke uiterlijk, bijna nooit schadelijk is voor mensen. De giftanden bevinden zich namelijk helemaal achterin de bek. Zodoende kunnen de giftanden de mensenhuid normaalgesproken nooit raken. In uitzonderingsgevallen kan het wel, bijvoorbeeld als de slang de huid tussen duim en wijsvinger te pakken krijgt; daar kan hij ver genoeg doorbijten om gif in te spuiten.

Vipère aspic (vipera aspis)

De vipère aspic kun je overal ten zuiden van Parijs tegenkomen, maar heeft een voorkeur voor de wat drogere en rotsachtige leefomgevingen. Toch kan ze zich aan allerlei leefomgevingen aanpassen; ze komt zelfs tot op 3.000 meter hoogte voor. Deze adder is lastig te herkennen; ze varieert sterk qua kleur en patroon. Ze is tussen de 70 en 90 centimeter lang en voedt zich vooral met hagedissen en kikkers. De beet is zelden dodelijk en heeft in elk geval nooit genoeg gif om een volwassen mens te kunnen doden.

Vipère péliade (vipera berus)

Deze adder wordt zelden langer dan 60 centimeter. Meestal is ze bruin- of grijsachtig met een zwarte buik en een zwart patroon op de rug. Ze komt voor in het noordwesten van Frankrijk en in het Massif Central, maar ook wel in de Alpen. Ze komt trouwens ook in Nederland voor, vooral op de Veluwe en in veengebieden. Ook deze adder voedt zich voornamelijk met kikkers en hagedissen.

Vipère d’Orsini (vipera ursinii)

De vipère d’Orsini heeft een erg kleine leefomgeving; ze komt alleen in de zuidelijke Alpen tussen 1.500 en 2.000 meter hoogte voor. Het is met maximaal 45 centimeter de kleinste adder van Frankrijk. Het is zelfs de kleinste giftige slang van heel Europa. Ze heeft veel weg van de vipère péliade, maar is kleiner en fijner getekend. Beten zijn ongevaarlijk voor de mens, vanwege de kleine bek en het relatief zwakke gif.

Vipère de Séoane (vipera seoanei)

Deze adder kom je in Frankrijk alleen maar in het uiterste zuidwesten tegen. Ze wordt daarom ook wel de Pyreneeënadder genoemd. Ook deze adder lijkt veel op de vipère péliade, maar is met een gemiddelde lengte van 50 centimeter iets kleiner. Ze past zich gemakkelijk aan, maar heeft een voorkeur voor vochtige, beboste leefomgevingen.



Voorkomen

Zolang je slangen niet opzoekt, zul je geen beet oplopen. De meeste beten komen dan ook vooral door onvoorzichtigheid. Ga je wandelen in de natuur, houdt dan de volgende voorzorgsmaatregelen voor ogen:

  • Trek dichte schoenen aan. Trap je op een slang, dan bijten ze direct waar ze kunnen, en dat is meestal rond de enkels.
  • Zet stevige voetstappen of maak lawaai. Zo geef je slangen de gelegenheid om te vluchten. De dove slangen merken de trillingen in de bodem.
  • Ga niet met je blote handen wroeten in hopen stenen, planten of struikgewas.

Herkennen

Mocht je toch een beet te pakken hebben, dan is dat helemaal niet per se levensbedreigend; in Frankrijk is er gemiddeld slechts één sterfgeval per jaar als gevolg van slangenbeten. Bovendien is het gros van de adderbeten (90%) ‘droog’, dat wil zeggen: zonder gif. Veel mensen worden ook ongemerkt gebeten; een beet is lang niet altijd pijnlijk. Is een beet wel giftig, dan voel je dat direct aan een stekende pijn waar de slang gebeten heeft. De volgende symptomen kunnen pas uren na de beet de kop opsteken: overgeven, diarree en buikpijn. De beet zelf is snel herkenbaar; je hebt twee puntjes in de huid, die zo’n 5 tot 10 millimeter van elkaar verwijderd zijn.

Genezen

Er moet in ieder geval zo vlug mogelijk een arts gebeld worden. Het slachtoffer moet gaan liggen en kan gerustgesteld worden. Als er een apparaatje om gif uit te zuigen voorhanden is, moet dit gebruikt worden. Het gif zelf met de mond uitzuigen kan ook, maar is af te raden omdat het kleinste wondje in de mond al tot een tweede vergiftiging kan leiden. Omdat het gif het bloed probeert te stollen, moet de hartslag gestimuleerd worden. Dit kan bijvoorbeeld door het slachtoffer thee of koffie te laten drinken. Voor de rest is het vooral een kwestie van dingen juist niet doen. Veelgemaakte ‘vergissingen’:
  • niet in de wond ‘snijden’ in een poging het gif uit het lichaam te laten stromen
  • geen band of doek op de ledematen aanleggen om de bloedtoevoer af te knellen
  • geen antiserum toedienen tot er een arts aanwezig is
© 2009 - 2017 Salo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Werkstuk slangen voor kinderenWerkstuk slangen voor kinderenEen spreekbeurt maken is voor de meeste kinderen best moeilijk, zeker als het de eerste is. Laat het kind een leuk onder…
Slangenbeet, wat moet u doen?Slangenbeet, wat moet u doen?Als u door een slang gebeten bent, kan dit erg pijnlijk en ook gevaarlijk zijn. Helaas kan het dodelijk aflopen als het…
Slangen in Nederland: ze zijn er echt!Slangen in Nederland: ze zijn er echt!Wie aan slangen denkt, denkt aan tropische oorden, landen duizenden kilometers ver weg of wellicht aan terraria. Ons eig…
Slangen in Nederland en BelgiëIn Nederland en België zijn maar drie soorten slangen inheems. De gladde slang, de adder en de ringslang. De ringslang e…
Slangen in GambiaSlangen in GambiaGambia is een populair vakantieland waar veel toeristen heen gaan, maar waar ook veel buitenlanders permanent of semi-pe…

Reageer op het artikel "Slangen in Frankrijk"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

David, 04-07-2013 00:49 #14
Ik heb een fraaie foto voor uw collectie van een Couleuvre a collier.
Zend me het adres waar ik de foto naar toe kan sturen.

Staes Ivo, 10-03-2013 22:31 #13
Mogelijk foto's van de slangen a.u.b en zijn er nog andere giftige dieren in Frankrijk?
Dank je grt Ivo Staes

Roel, 13-08-2012 12:33 #12
We zijn nu in Frankrijk op vakantie en 1 meter naast onze plek achter een hek in een hol zie ik een slang dankzij deze site weet ik dat het de natrix natrix (1e plaatje) niet gevaarlijk ook niet giftig

L. Servais, 26-07-2012 09:58 #11
In Zuid-Frankrijk kwamen we een groene slang tegen, echt gras-groen, met een zwarte streep over de rug. Wie weet welke dit is. Bedankt

H. de Ruijsscher, 10-07-2012 17:38 #10
Toen we bij het plaatsje la Roque sur Seze (Gard) aankwamen en we rustig rijdend op zoek waren naar een parkeerplaats zagen we voor de auto ineens een slang de weg over kronkelen. De slang was ruim een meter tot een meter vijftig lang en was diep glanzend lichtbruin van kleur. En had voor zover we konden zien een smalle kop. Binnen een paar tellen was de slang trouwens al in de struiken verdwenen, dus andere kenmerken hebben we niet goed kunnen waarnemen. Even later kwamen we bij een bewaakte parkeerplaats waar een vrouwelijke agente aanwezig was. Zij legde uit dat het een "couleuvre" was, een onschadelijke soort dus. Maar ik zie deze slang er niet bij staan in het rijtje. Wat voor één zou dit geweest kunnen zijn?.

Marc Abuys, 09-05-2012 17:21 #9
Leuk overzichtje, het ontbreekt hier alleen aan Nederlandse namen, wat jammer is voor verwarring kan zorgen, de Esculaapslang, staat wel vermeld, de Geelgroene toornslang (Couleuvre verte-et-jaune ) ook maar, in geval van een giftige beet met symptomen moet in geen! geval worden getracht de wond /wondjes worden uitgezogen, dit kan zorgen juist voor stimulering van het eventueele geinfecteerde weefsel en word als gevaarlijk beticht, ook is het niet raadzaam te drinken en of te eten bij een giftige beet, wat voor een explosie aan activiteit zorgen kan, maar er dient zeer rustig te worden gehandeld en zo weinig mogelijk activiteit worden gedaan.

Niels, 24-12-2011 16:08 #8
In de reacties wordt wel heel negatief over slangen geschreven maar wanneer u zelf een beet oploopt is dat alleen een verdediging van de slang, want wat zou u doen als er iemand van 100 keer zo zwaar op je ging staan?

Marga van Veldhoven, 24-06-2010 09:31 #7
Wil voor de eerste x naar de ardeche op vakantie gaan.
maar lees zoveel over slangen is het toch verantwoord dat ik mijn hond meeneem als we gaan wandelen.
hij blijft wel aan de lijn. maar gaat natuurlijk wel links en rechts de bosjes in.
groetjes

Francine van Edelen, 29-03-2010 23:02 #6
In de Auvergne komt ook de zeer gevaarlijke zandadder/kristaladder vipera Ammodytes voor. We zijn er twee maal een bij een voettocht door de bergen tegengekomen. Een kennes van ons heeft de soort in de slangenrubriek van de bibliotheek van Clermont Ferrand opgezocht. Beet van deze slang is zeer gevaarlijk en soms dodelijk.

Leo Cuperus, 14-12-2009 13:50 #5
Wij wonen deels in Frankrijk en deels in Nederland. Op ons landgoed komen een aantal slangen voor die hier niet zijn beschreven maar wel belangrijk zijn zoals: In vrijwel alle meren en poelen van midden Frankrijk komt de zwarte ongeveer 50cm lange Moorse waterslang voor ( niet giftig) Ten zuiden van de lijn Clermont-Ferrand-Angouleme komt de kristaladder voor. Dit is een kwade rakker. Lichtbruin met kristalkleuren van boven, brede kop, zwart van onder c.a. 70-80cm lang. Leeft in de wat drogere rotsachtige delen van de Midi en Aquitaine. Aggressief territorium verdediger. Is behoorlijk giftig. Giftanden als naalden voor in de bek. Deze soort komt ook in Spanje voor
Wij hebben een hond verloren na een beet. Ook voor mensen gevaarlijk, vooral kinderen…
In geheel midden Frankrijk komt de esculaapslang voor. Zwart met naar wit kleurende buik. Kan 2 meter lang worden.
Niet giftig. Wel agressief t.a.v zijn territorium.
Bij ons komt ook de groen/gele veldslang voor. Deze zit met name in de struiken langs de weiden. Is niet giftig en kan wel 2.5 meter lang worden Komt voor beneden de lijn Macon - Tours.

Wouter, 18-11-2009 04:08 #4
Wie kan mij helpen, in 2004 heb ik in het Massief Centraal in Frankrijk een gitzwarte slang van 1 meter lang gevonden met (van opzij gezien) fel gele 3-hoeken over de totale buik. Zelf heb ik het vermoeden dat het waarschijnlijk een ontsnapte slang is uit een terrarium. Ook heb ik in de zelfde omgeving een groene slang gevonden met een duidelijke gele staart punt (de laatste 20 cm), heeft er iemand een idee?

Johan, 30-07-2009 15:38 #3
Ben op vakantie geweest in de Gers. Bij het wandelen kroop er een groene slang met gele strepen van kop naar staart, ongeveer 1 a 1,5 meter voor ons langs (kwam uit een maisveld) weet iemand wat voor slang dit eventueel geweest kan zijn?

Dick En Elly, 07-06-2009 16:07 #2
In het zuiden van de Ardeche hebben we een slang gezien die bij het wegkruipen met de staart "ratelde", zoals een raterslang dus. Hij was donkergrijs met lichtgele buik. Ongeveer een meter lang. Welke slang zou dat kunnen zijn? :-)

Richard Rombouts, 27-04-2009 11:45 #1
Ik ben in de Lot-et-Garonne (St. Jean de Duras) naast onze gites tegenover een slang komen te staan. De lengte was ongeveer 1 - 1,20 meter met een geel-zwart patroon. We hebben hem met een bezem geprobeerd weg te krijgen, maar de slang richtte zich op en stond circa 50 - 60 centimeter hoog. Vanwege het feit dat mijn vrouw bang is voor slangen (we hebben er ook al één in de achtertuin in Nederland gehad) én we twee pups hebben én - volgens de eigenaar van de gites - slangen vrijwel altijd terugkeren naar deze plek i.v.m. de warmte van de stenen heeft hij de slang doodgeslagen. Hij dacht niet dat het een giftige slang was. Ik heb een foto genomen, want ik wil toch wel weten welk soort het is. Gaarne een reactie van een kenner, zodat ik de foto kan mailen voor een antwoord.

Infoteur: Salo
Gepubliceerd: 04-02-2009
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Reptielen
Reacties: 14
Schrijf mee!