InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Paardenras: Lippizaner - geschiedenis en rasbeschrijving

Paardenras: Lippizaner - geschiedenis en rasbeschrijving

Paardenras: Lippizaner - geschiedenis en rasbeschrijving De Lippizaner is één van de meest indrukwekkendste en prachtigste paardenrassen ter wereld en komt oorspronkelijk uit de regio waar het huidige Slovenië is. Het paard heeft een beeldschone uitstraling en daarnaast zijn ze uitermate geschikt voor de Spaanse rijkunst. Ze stralen kracht, elegantie en intelligentie uit. Wat is de geschiedenis van de Lippizaner, waar komt het paard vandaan, hoe zien de dieren eruit en wat is het karakter van de Lippizaner? En misschien wel het allerbelangrijkst: op welke manieren kunnen Lippizaners gebruikt worden?

Inhoud


Beknopte omschrijving

  • Land van herkomst: het huidige Slovenië
  • Kleur: vaak schimmel of wit, af en toe komt er een bruine of zwarte Lippizaner voor
  • Karakter: intelligent, evenwichtig, volhardend
  • Uiterlijk: ramsneus, sterke schouder, uitdrukkingsvol hoofd, weelderige staart
  • Beweging: stap kort, veel knieactie bij draf, galop zwaar.
  • Gebruiksmogelijkheden: tuigpaard, dressuurpaard, Hoge School, recreatie.

Geschiedenis van de Lippizaner

Karel van Oostenrijk, de Oostenrijkse aartshertog richtte in 1580 de eerste stoeterij op waar Lippizaners gefokt werden. Deze stoeterij stond in Lipica, waarna Karel besloot de Lippizanerstoeterij dezelfde naam te geven. De aartsbisschop wilde een paard fokken dat gebruikt kon worden voor de jacht, de vechtkunst (oorlogen en dergelijke) en de fok. De eerste paarden die hij kocht, haalde hij in het jaar 1580 uit Spanje. In de jaren daarna heeft hij, om het ras te verbeteren en inteelt te voorkomen, paarden uit Italië en Palestina gehaald. In totaal heeft Karel van Oostenrijk 33 Lippizaners gefokt.

Veredeling van het ras

Om het ras nogmaals te verbeteren, werden er in de achttiende eeuw ook uit Duitsland, Italië, Arabië en Denemarken paarden geïmporteerd. Al deze paarden moesten al wel voldoen aan de eisen die gesteld werden aan het ras, zodat alle positieve kenmerken bij de veulens naar voren kwamen. Overigens is er ook gebruik gemaakt van Arabieren, Karstpaarden, Berbers, Andalusiërs en Spaanse paarden om het ras te ontwikkelen.

Onderduiken tijdens oorlogen

Tijdens een groot aantal oorlogen zijn de Lippizaners geëvacueerd geweest om het ras van de ondergang te redden. De eerste oorlogen die het ras, wonder boven wonder, heeft doorstaan, waren de Napoleonitische oorlogen. Waar de paarden tijdens deze conflicten werden ondergebracht, is tot op de dag van vandaag nog steeds niet duidelijk. Ten tijde van de Eerste Wereldoorlog werden alle dieren naar Piber gebracht, nabij Köflach. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de paarden op meerdere plekken, verspreid over heel Europa, ondergebracht.

Met uitsterven bedreigd - en gered

Ondanks deze voorzorgsmaatregelen werden de Lippizaners tijdens de grootste oorlog ter wereld het zwaarst getroffen. In 1947 waren er nog maar 11 Lippizaners over, waarmee de afgrond erg dichtbij was gekomen. Enkele fanatieke fokkers besloten het ras terug te fokken, alhoewel ze af en toe ook gebruik gemaakt hebben van andere rassen. Dit om inteelt te voorkomen. Hierbij hadden ze wel in acht genomen dat de rasstandaard voor de Lippizaner hetzelfde bleef.

Stamlijnen

In totaal zijn er acht stamlijnen te vinden, waar alle huidige Lippizaners vanaf stammen. Zes hiervan zijn afkomstig uit de stoeterij Lipica en worden gezien als de belangrijkste hengstenlijnen. De twee andere lijnen (Incitato en Tulipan) komen hoogstwaarschijnlijk uit Roemenië en Hongarije.
  • Pluto. Geboren in 1765 en komt uit Frederiksborg. Dit was een grijs veulen met Deens bloed.
  • Neapolitano. Geboren in 1790. Dit dier kwam uit Napolitano en had een bruine kleur.
  • Conversano. Geboren in 1767. Net als Neapolitano afkomstig uit Napolitano, maar dit paard had een zwarte vachtkleur.
  • Maestoso. Geboren in 1773, een grijs veulen afkomstig van de stoeterij in Kladruby.
  • Favory. Geboren in 1779. Een vaalgrijs veulen uit Kladruby.
  • Siglavy. Geboren in 1810, een grijs veulen met Arabisch bloed.
  • Incitato
  • Tulipan

Momenteel wordt de Lippizaner in veel gebieden gefokt. Hoofdzakelijk komen de Lippizaners nog steeds uit Lipica, Topol'cianky (Slowakije), Djakovo (Kroatië), Szilvásvárad (Hongarije), Roemenië, Bosnië en Herzegovina. Verder zijn er nog talrijke privé-stoeterijen te vinden in (onder andere) de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en West-Europa.

Opleiding en Spaanse Rijschool

Lippizaners ondergaan een langdurige en veeleisende training, als opleiding tot paard voor de Spaanse Rijschool. De opleiding duurt in principe tussen de zes en zeven jaar. De trainingen zijn vooral gericht op het werken tijdens shows en prestaties bij de hogere rijkunst. Door het karakter en de schitterende draf met bijzondere knieactie is de Lippizaner voor bovengenoemde takken van sport uitermate geschikt.

De Spaanse Rijschool is in 1575 opgericht en was in het begin vooral bedoeld voor de adelijke jeugd. In de beginperiode was de Spaanse Rijschool enkel voor Lippizaners, alhoewel er tegenwoordig ook wel andere rassen toegelaten worden. Toch staan de Lippizaners nog steeds bovenaan en worden zij het meest ingezet. In de loop der eeuwen zijn er meerdere 'Spaanse Rijscholen' geweest, welke dezelfde functies en doelen nastreefden. Toch is de Spaanse Rijschool, opgericht in 1575 de enige Spaanse school die vandaag de dag nog bestaat. De School is opgericht voor het uitoefenen van de klassieke rijkunst en er wordt enkel gebruik gemaakt van hengsten. Deze hengsten starten hun carrière als zij vijf jaar oud zijn en de opleiding duurt lang, zes tot zeven jaar. Als de dieren 13 jaar oud zijn, zitten ze ongeveer aan de top, maar ze worden tot een leeftijd van wel 25 ingezet in shows en voor de klassieke rijkunst.

Rasbeschrijving

De Lippizaner bereikt een schofthoogte van 150 - 160 centimeter, alhoewel er paarden zijn die juist onder of boven dit gemiddelde komen. Echter, om in het stamboek te worden opgenomen en beschikbaar te zijn voor de fok, moeten de dieren tussen de 150 en 160 centimeter blijven. De meest voorkomende kleur van de Lippizaner is schimmel, maar ook komen wel de kleuren bruin of zwart voor. Sommige schimmels worden met elke rui-periode witter, waardoor er ook witschimmels voorkomen.

Het hoofd is erg uitdrukkingsvol en is, in verhouding tot het lichaam, redelijk groot. De neus is vaak een typische ramsneus, maar dit doet niet onder aan de elegantie die het dier uitstraalt. De ogen zijn mooi en sprekend en hebben een intelligente uitdrukking. De oren zijn groot en recht. De hals is hoog aangezet en toont sterk. De schouder is zwaar en het kruis rond. Lippizaners hebben een sterke rug en een sterk bespierde dij. De manen en staart zijn erg weelderig, golvend en zijdezacht en de staart is goed ingeplant. Ook voelen de manen en staart erg fijn aan en zijn ze erg vol. De benen zijn kort en stevig, de voeten klein en uitstekend gevormd. De gewrichten in de benen en de rest van het lichaam zijn plat en de hoeven hard.

Algehele voorkomen

Als je naar het lichaam van de Lippizaner kijkt, zie je een compact en gespierd lichaam, waarbij de achterhand krachtig is en de benen kort, sterk en gespierd zijn. Het ras beschikt over een groot uithoudingsvermogen.

Karakter

Een Lippizaner is een erg intelligent paard, met een evenwichtig en volhardend karakter. Daarnaast zijn de dieren erg werkwillig en trots. Ze hebben een sterke persoonlijkheid, maar ze zijn erg braaf en het karakter kan soms koel aandoen. Een Lippizaner is erg dapper en zal voor zijn baas door het vuur gaan.

Het vertrouwen winnen

Het vertrouwen winnen van een Lippizaner is een tijdrovende klus, maar als je eenmaal het vertrouwen van het dier gewonnen hebt, is dit een paard dat goud waard is. Hij zal alles voor je doen en vertrouwt je blind. De Lippizaner zal er alles aan doen om jou, de eigenaar, tevreden te stellen.

Beweging en gebruik

De beweging van de Lippizaner is erg kenmerkend. De stap is kort en de draf vertoont veel knieactie. De dieren beschikken over veel lenigheid en de uitvoering van de Spaanse stap is perfect. De galop is zwaar en kort.

Shows en Spaanse rijschool

Lippizaners worden vooral ingezet tijdens shows en bij de Spaanse rijschool. Ook boekt de Lippizaner goede resultaten als tuigpaard en dressuurpaard. Als springpaard zijn zij minder geschikt. Al met al is de Lippizaner een veelzijdig paard, met een intelligent karakter en potentie om het in de wedstrijdsport ver te schoppen.

Lees verder

© 2012 - 2019 Infodebster, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Paardenras: LippizanerDe Lippizaner is gefokt door de mens om geschikte rij- en koetspaarden te fokken voor het hof. Ze hebben een erg sterke…
Het Marwari paardHet Marwari paardHet Marwari paard Het Marwari paard is niet heel erg bekend in Nederland. Dit paard is herkenbaar door hun vorm in hun o…
Paardenras: Quarter horsePaardenras: Quarter horseDe Quarter horse is gefokt met paarden uit Spanje maar is afkomstig uit Amerika. De Quarter horse bredere schenkels en d…
Het FjordenpaardHet FjordenpaardHet Fjordenpaard. Een krachtig, robuust, maar toch niet al te groot paard. Met deze paarden word vooral recreatief gered…
Paardenras: HolsteinerDe Holsteiner is het oudste rijpaard uit Duitsland. Rond de 17e eeuw werd de Holsteiner voornamelijk als koetspaard gebr…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Lippizaner
  • http://members.multimania.nl/aandeteugel/lippizaner.htm
  • http://www.paardenrassen.org/paardenrassen-lippizaner/
  • http://www.dieren-rassen.nl/paarden/volbloed-paarden/lippizaner/
  • http://informatievoorpaardenliefhebbers.jouwweb.nl/fokkerij/rassen/lippizaner

Reageer op het artikel "Paardenras: Lippizaner - geschiedenis en rasbeschrijving"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 02-08-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!