InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Bultrug en griend zijn walvisachtigen

Bultrug en griend zijn walvisachtigen

Bultrug en griend zijn walvisachtigen In het Valentijnsweekend van 2015 is een bultrug gesignaleerd in de Oosterschelde. De laatste tijd komt het veel vaker voor dat een bepaalde walvissoort dichtbij de kust zwemt of aanspoelt op het strand. De bultrug is zo'n soort die de laatste jaren het Nederlandse nieuws haalt. De bultrug is een schitterend beest die kan "zingen" en allerlei capriolen in het water maakt. Waar komen de bultruggen eigenlijk normaliter voor? Eén ding is zeker, de Nederlandse kust hoort niet tot zijn leefgebied. Naast de bultrug komt de griend ook dichterbij de kust. Meestal stranden deze in een massastranding en dan veelal in het Zuidelijk Halfrond.

Inhoud


Bultruggen in Nederland gesignaleerd

Bultruggen komen steeds vaker voor langs de Nederlandse kust. Zou het straks normaal worden om een bultrug te zien? Eerlijk gezegd niet, want een bultrug komt normaal gesproken niet voor in de Noordzee. Dit was wel het geval in 2017 en in 2015.

Medio januari 2017 zwommen twee bultruggen een paar dagen langs de kust bij Egmond aan Zee. En tijdens het Valentijnsweekend van 2015 werd een jonge bultrug gesignaleerd in de Oosterschelde. Hij/zij was ongeveer vier meter lang. De bultrug werd dat weekend (op zaterdag) voor het eerst gezien rond de Zeelandbrug. Hij/zij zwom de verkeerde kant op. In plaats van dat de bultrug weer richting zee zwom, zwom hij/zij steeds verder landinwaarts. Die zondag werd hij/zij in de Oosterschelde gesignaleerd. Gelukkig wist hij/zij na een paar dagen uiteindelijk de weg naar de volle zee te vinden. In november van datzelfde jaar werd er weer een bultrug gespot. Dit keer zwom hij/zij voor de kust van IJmuiden.

De bultrug

De bultrug leeft in alle oceanen, dus zowel in de polaire als tropische wateren. Ook leven ze in de wateren van de Noordpool, Atlantische en Stille Oceaan, evenals de wateren rond Antarctica en de Beringstraat. Ze zwemmen het liefst in diep water, maar ze durven ook dichter bij de kust te komen. Dit in tegenstelling tot andere vinvissen. Ze volgen steeds de zelfde route. Ze foerageren in gematigde en polaire wateren. Tijdens het overwinteren verblijven ze in tropische wateren. Daar paren ze en worden de jongen geboren.

De Noordzee is dus eigenlijk niet een gebied waar ze voor horen te komen. In 1755 was er namelijk voor het laatst een bultrug in de Noordzee gezien. De laatste jaren gebeurt het echter vaker dat een bultrug in Nederland aanspoelt. Vermoedelijk komen er meer bultruggen voor dan vroeger. Ook kan een voedseltekort in de andere zeegebieden een rol spelen, waardoor bultruggen dus uitwijken naar andere gebieden waar meer voedsel is.

Strandingen

  • 7 oktober 2003 Maasvlakte
  • 20 december 2003 Katwijk
  • 22 juni 2004 Vliehors, Vlieland
  • 8 oktober 2009 Ameland
  • 18 oktober 2010 Katwijk
  • 23 maart 2012 Texel
  • 22 december 2012 Razende Bol

Voortplanting

Het paren en baren van de jongen vindt plaats tijdens de winterperiode in de warme tropische wateren. De draagtijd is 11 à 12 maanden. Er wordt om de twee tot vier jaar één kalf geboren. Een kalf is bij de geboorte tussen de 3 en 5 meter lang en weegt tussen de 900 en 2.000 kilo.

De moeder geeft het kalf iedere dag ongeveer 100 liter rijke moedermelk. Dit doet ze totdat het kalf ongeveer vijf tot zeven maand oud is. De melk heeft een vetpercentage van 45% tot 60%. Na deze periode krijgt het kalf vast voedsel.

Het duurt vier tot zeven jaar totdat een jonge bultrug volwassen wordt. Een bultrug is geslachtsrijp als het tussen de zes en tien jaar oud is. Of zodra het mannetje een lengte van 11,5 meter en het vrouwtje een lengte van 12 meter heeft bereikt. Een volwassen bultrug weegt tussen de 25.000 en 30.000 kilo. Een bultrug kan tussen de 40 en 50 jaar oud worden.

Kenmerkend voor de bultrug

Een bultrug is een acrobaat in het water. Zodra ze hoog boven water springen, maken ze schitterende capriolen.
Die capriolen zijn:
  • breaching; volledig uit het water springen en op hun rug zwemmen met beide vinnen in de lucht
  • tail lobbing; de enorme staartvin uit het water oprichten en hiermee op het wateroppervlak slaan
  • flipper slapping; met de borstvinnen op het water slaan

Ook kan een bultrug erg mooi "zingen". Het zijn de mannetjes die dit doen. Een lied kan wel een halfuur tot driekwartier duren en is tientallen kilometers verder te horen. In zo'n lied fluit, gromt, kreunt of huilt het mannetje. De bedoeling van dit zingen is om de vrouwtjes te versieren of om hun territorium af te bakenen. Maar hoe kunnen ze die geluiden eigenlijk maken? Ze hebben geen stembanden, hun bek beweegt niet en er ontsnapt geen lucht. Volgens onderzoekers verspreiden ze lucht door de buizen en kamers van hun luchtwegen en maken ze zo het geluid.

Bedreigingen

Helaas zijn er diverse bedreigen voor een bultrug. Zo kunnen ze te maken krijgen met:
  • het verstrikt raken in netten
  • geluidsoverlast
  • vervuiling van de zee
  • aanvaring met schepen
  • de mens; vroeger werd er massaal op bultruggen gejaagd vanwege hun olie, vlees en beendermeel.

Griend

Een andere soort walvis die ook regelmatig aanspoelt en daarmee ook het nieuws haalt, is de griend. De griend komt in twee verschillende gebieden voor die ook nog erg uit elkaar liggen. Zo komen ze voor in de Noordelijke Atlantische Oceaan ('s winters rond de Warme Golfstroom) en het Middellandse Zeegebied (heel af en toe ook in de Noordzee). Tevens komen ze voor in de oceanen op het Zuidelijk Halfrond en op open zee in de koudere en gematigde wateren. In Europa komen ze (zomers) het meeste voor rond IJsland, Schotland en de Faeröer eilanden. Maar heel af en toe dus ook in de Noordzee.

Jacht

Grienden kunnen sterven wanneer ze verstrikt raken in vissersnetten. Maar er wordt met name op de Faeröer eilanden op hen gejaagd. In de jaren negentig werden er gemiddeld 1200 grienden gedood. Tijdens de traditionele jacht - waarin mannen met bootjes de grienden opjagen - wordt een groep grienden naar een baai gejaagd. Zodra ze in ondiep water komen, worden ze door mannen die vanaf de waterkant komen, gedood.

Strandingen

En helaas sterven grienden ook doordat ze aanspoelen en niet op tijd gered kunnen worden. De allereerste griend spoelde op 21 november 1594 aan in Zandvoort. Op 24 mei 2003 is tot nu toe (2015) de laatste griend in Nederland, namelijk bij de Hondsbossche Zeewering, aangespoeld.

Ook komen er massastrandingen voor. Deze vinden veelal plaats in Zuid-Australië, Nieuw-Zeeland en het zuiden van Zuid-Amerika.
  • De grootste stranding vond plaats in 1985. Toen spoelden zo'n vierhonderd grienden aan in Catherine Bay, Nieuw-Zeeland.
  • Op 10 november 2006 was er een massastranding voor de oostkust van Nieuw-Zeeland. Het lukte milieuwerkers om veertig dieren te redden.
  • Op 13 februari 2015 spoelden 200 grienden aan bij de stad Nelson (Nieuw-Zeeland, Zuidereiland). 140 dieren hebben de stranding niet overleefd.
© 2015 - 2017 Ottergraafjes, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bultrug van Razende Bol levert biomassa voor motorolieBultrug van Razende Bol levert biomassa voor motorolieOp 12 december 2012 strandt een bultrug op de Razende Bol bij Texel. Het dier was de weg kwijt en stuitte op zoek naar d…
Razende Bol  onbewoond eiland bij TexelRazende Bol onbewoond eiland bij TexelRazende Bol is een onbewoond eiland ten zuidwesten van Texel en ten westen van het Marsdiep. Het wordt ook wel Noorderha…
Ecomare - zeehondenopvang en natuurcemtrum op TexelEcomare - zeehondenopvang en natuurcemtrum op TexelEcomare bij De Koog op Texel is een natuurcentrum, met zeehonden- en bruinvissenopvang, vogelopvang, zeeaquarium, duinpa…
Bultrugstranding - Draaiboek walvisstrandingenBultrugstranding - Draaiboek walvisstrandingenMet enige regelmaat spoelt er een bultrug aan op de stranden van Nederland. Vaak is het dier dan al dood, zoals de bultr…
Spectaculaire dieren in onze NoordzeeSpectaculaire dieren in onze NoordzeeU zou het misschien niet verwachten van onze betrekkelijk saaie Noordzee, maar ook in deze zee komen we steeds meer spec…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Alanbedding / Pixabay
  • http://www.ecomare.nl/nl/ecomare-encyclopedie/organismen/dieren/zoogdieren/walvisachtigen/walvissen/bultrug/
  • http://www.walvisstrandingen.nl/search/node/Bultrug
  • https://www.seashepherd.nl/divine-wind/humpback-whale.html
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Griend_%28dier%29

Reageer op het artikel "Bultrug en griend zijn walvisachtigen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Ottergraafjes
Laatste update: 11-09-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!