Gewone esdoorn, Acer pseudoplatanus

De gewone esdoorn is al eeuwen een bekende verschijning in Nederland, hoewel hij hier niet van naturen voorkomt. Hij lijkt sterk op andere esdoornsoorten, zeker in de bladeren. Ook de typische helikoptertjes die hij laat vallen met zijn zaden erin, heeft hij gemeen met andere esdoornsoorten. Voor de kenner zijn er echter verschillen op te merken. De plant groeit gemakkelijk op veel verschillende bodemsoorten. Voor zijn voortplanting maakt hij een siroop aan, om zo insecten aan te trekken.

Taxonomische indeling

  • Klasse: Spermatopsida
  • Orde: Sapindales
  • Familie: Aceraceae
  • Geslacht: Acer
  • Soort: pseudoplatanus

Omschrijving

De gewone esdoorn is een boom die een hoogte van ongeveer 35 meter kan bereiken. De bladeren van deze plant zijn zeer karakteristiek. Meestal bestaan ze uit vijf lobben, maar dit kunnen er ook drie of zeven zijn. Ze zijn grof getand en tien tot 25 centimeter lang, en hebben een bruinrode bladsteel. Een esdoornblad is te zien op de Canadese vlag.

De gewone esdoorn heeft dun, grijzig schors. Bij een jonge boom is dit glad, later gaat het schilveren. Misschien wel het opvallendste aan deze boom zijn zijn vruchten, die ook wel bekend staan onder de naam ‘helikoptertjes’. Hierover meer in het onderdeel voortplanting.

Verspreiding

Deze esdoorn komt van oorsprong voor in de bossen in Zuidwest-Azië en de gebergten in het zuiden en midden van Europa. Sinds de late Middeleeuwen staat hij ook in het noorden en westen van Europa, waaronder Nederland. Pas later werd hij naar andere landen gebracht. Inmiddels is hij ook terug te vinden in Nieuw Zeeland en Noord-Amerika. De esdoorn kan op veel verschillende plaatsen groeien. Hij stelt geen hoge eisen aan vochtigheid van de bodem of de hoeveelheid voedingsstoffen.

Voortplanting

In april in mei staat de gewone esdoorn in bloei, tegen die tijd heeft hij al bladeren. De bloemen groeien in trossen of pluimen. Ze zijn groen gekleurd. In dezelfde tros kunnen zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voorkomen. De bloemen worden door insecten bevrucht. Om deze aan te trekken maakt de esdoorn nectar aan. Na de bevruchting groeien de bloemen uit tot vruchten. Deze bestaan uit een klein bolletje, met daaraan een lang, houtige vleugel. De vruchten groeien doorgaans met twee aan elkaar. Als er wind opsteekt kunnen de vleugels de vruchten tot ver van de moederboom dragen. Hierdoor hebben ze een grotere kans uit te groeien tot een boom. De vruchten worden ook wel ‘helikoptertjes’ genoemd, vanwege de draaiende beweging die ze maken als ze vallen.

En de mens

Het hout van esdoorns heeft een lichte kleur en fijne structuur. Het wordt veel gebruikt voor vitrinekasten, maar ook voor vloeren en bijvoorbeeld speelgoed. De takken en bladeren van de esdoorn koken en met het water ervan in bad liggen zou verkoelend werken bij ontstekingen. Verder zou de esdoorn bescherming bieden tegen heksen. Het ophangen van een esdoorntak in huis zou voorkomen dat de bliksem inslaat en in sommige gebruiken worden er mollen en vleermuizen mee op afstand gehouden.
© 2009 - 2022 Info_lisa, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
De gewone esdoorn (Acer Pseudoplatanus)De gewone esdoorn (Acer Pseudoplatanus)De familie van de esdoorns bevat wel mooiere soorten dan de wat saai ogende gewone esdoorn, toch wanneer deze boom nader…
De Noorse esdoorn (Acer Platanoides)De Noorse esdoorn (Acer Platanoides)De Noorse esdoorn is een van de meest tot de verbeelding sprekende bomen die we kennen. In de herfst geeft deze boom van…
Bomen voor bijenBomen voor bijenDe bijen hebben het moeilijk. Veel wilde bijen verdwijnen, wat een groot probleem is voor de bestuiving van planten en g…
Boomhoroscoop – esdoorn en notenboomBoomhoroscoop – esdoorn en notenboomDe esdoorn is geboren tussen 11 en 20 april of 14 en 23 oktober. De esdoorn is een type dat door anderen dikwijls als ei…

Ruwe berk, Betula pendulaRuwe berk, Betula pendulaDe Betula pendula, ook wel bekend onder de namen ruwe berk en zilverberk, is een opvallende boom door zijn witte bast. V…
Beuk, Fagus sylvaticaSlechts weinig mensen tonen interesse in de diversiteit van bomen om zich heen. Letten ze er wel op, dan heeft het ofwel…
Bronnen en referenties
  • www.stemderbomen.nl http://wilde-planten.nl www.soortenbank.nl
Reacties

Kamman, 27-05-2013
Wij hebben een esdoorn in de tuin en die hangt vol met trosjes, maar deze trosjes zitten nu vol met kleine zwarte vliegjes maar dat is het ergste niet ook onze achterkant van het schuurtje zit vol met deze troep. wat kan dit zijn? Reactie infoteur, 27-05-2013
Ik vermoed dat het om een bladluis gaat.
Bij esdoorns komt de zwarte bonenluis (Aphis fabae) veel voor, maar ook Drepanosiphum platanoidis (meer groene delen dan zwarte) en de Periphyllus villosus komen veel voor.
Er zijn verschillende bestrijdingsmiddelen te krijgen tegen bladluizen, maar ik raad aan eerst enkele dagen te wachten wanneer je niet zeker bent van de soort.
Het kan ook om onschuldige vliegjes gaan, en die zijn binnen enkele dagen weer weg.

Jannie Leusink, 06-10-2011
Bij mijn ouders naast het huis groeit in de moestuin een Gewone Esdoorn boom hij heeft rode stengels en het blad is ook een beetje rood Je ziet de boom iedere week nu echt groeien mijn vraag is nu hoe hoog word de Gewone Esdoorn boom nu en word hij ook breed mijn vader wou die boom wel eens in zijn volle groei zien waar kun je die bomen vinden groet jannie. Reactie infoteur, 06-10-2011
Zoals in het artikel te lezen staat: "De gewone esdoorn is een boom die een hoogte van ongeveer 35 meter kan bereiken"
In de afbeelding is grofweg de vorm van de boom te zien. Wanneer hij los staat, en er dus geen bomen of hoge gebouwen vlakbij staan, dan wordt hij ook behoorlijk breed.
De esdoorn is veel in relatief open gebied te zien en is daarbij heel veel aangeplant in tuinen en parken.

Info_lisa (253 artikelen)
Laatste update: 12-10-2009
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.