InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruid

De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruid

De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruid Gipskruid is een sierlijke plant met veel kleine witte bloemetjes die door hun bloeiwijze een bijzondere schoonheid geven aan de plant. Gipskruid komt voor als een vaste of eenjarige plant in Nederland en België en is van oorsprong afkomstig uit Zuidoost-Europa en Centraal-Azië. De afstammelingen van de oorspronkelijke plant uit 1596 zijn zeldzaam en het zijn door kwekers gekweekte planten gipskruid, die in menig tuin staan. De symbolische betekenis van gipskruid is onschuld, puurheid en eeuwig durende liefde en gipskruid wordt dan ook vaak gebruikt in een bruidsboeket.

Gypsophila of gipskruid

Gipskruid (Gypsophila) is een geslacht uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). Het geslacht Gypsophila of gipskruid omvat 126 soorten, die inheems zijn in het oostelijk deel van het Middellandse Zeegebied tot in Centraal-Azië. Het geslacht gipskruid omvat soorten zoals:
  • Gypsophila paniculata of pluimgipskruid, een vaste plant;
  • Gypsophila muralis een eenjarige plant;
  • Gypsophila repens een kruipende plant;
  • Gypsophila elegans een eenjarige plant.

Voorkomen verwilderde Gypsophila paniculata in Nederland en België

De verschillende soorten van het geslacht Gypsophila werden rond 1596 in Engeland geïntroduceerd en gingen van daaruit naar Nederland en België waar ze als exotische planten werden aangeplant in de siertuin. Vanuit de siertuin werd het zaad van de plant, in de loop van de jaren, verspreid en bleef spontaan groeien op zandige plaatsen in de natuur. Deze verwilderde soorten zijn in de 21ste eeuw nog op enkele plaatsen in Nederland en België waar te nemen en hebben de status van zeer zeldzame planten gekregen. Het gipskruid in de tuinen van nu zijn door kwekers gekweekte planten.

Verschil vaste plant en eenjarige plant
Een eenjarige plant moet elk jaar opnieuw gezaaid worden, zoals de Gypsophila muralis. Vaste planten zijn meerjarige planten die in de herfst bovengronds afsterven en in het voorjaar weer uitlopen, zoals de Gypsophila paniculata en Gypsophila repens.

Gypsophils paniculataGypsophils paniculata

De vaste plant Gypsophila paniculata als steppeheks

De Gypsophila paniculata wordt ook wel pluimgipskruid, bruidssluier of gipskruid genoemd. De naam bruidssluier moet niet verward worden met de bruidssluier uit het geslacht Fallopia aubertii van de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De plant Gypsophila paniculata of gipskruid komt van nature voor in de Aziatische steppen waar het een opmerkelijke rol heeft. Wanneer in de herfst de wind over de steppe waait wordt het gipskruid namelijk los gewaaid en gaat vervolgens rollen over de steppe als een ronde bol, de steppeheksen. De steppeheksen laten tijdens dit rollen hun zaden los en verspreiden zo het zaad.

Kenmerken pluimgipskruid Gypsophila paniculata

De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruid heeft een maximale hoogte van ongeveer 100 centimeter. Uit de wortelstok komen een aantal rechtopstaande stengels omhoog. De stengels hebben een steuntje nodig omdat ze anders liggend verder groeien of omwaaien. Het onderste deel van de stengels heeft grote (5 tot 7 centimeter) lancetachtige en groene bladeren tegenover elkaar staan. De bladeren bovenaan de stengel staan dichter op elkaar en zijn kleiner (1,5 tot 4 centimeter) dan de onderste bladeren. De stengels zijn rijk vertakt met bovenaan de stengel een waas van de kleine, vaak witte bloemen.

Stengels met een steuntje.Stengels met een steuntje.
Blad pluimgipskruid Blad pluimgipskruid
Vele kleine bloemen.Vele kleine bloemen.

De bloei

De bloeitijd van het gipskruid is vanaf juli tot en met augustus. De vele kleine bloemetjes staan in een bijscherm en hebben een klokvormige kelk met vijf bloemblaadjes van ongeveer twee millimeter. De bloemblaadjes hebben een licht gewelfde bovenrand en staan in vijf groene spitse kelkblaadjes. De kelkblaadjes gaan over in een vijf tot twintig millimeter lange bloemstengel. De groene stamper (vrouwelijk geslachtsorgaan) bestaat uit het bovenstandig vruchtbeginsel waar twee stijlen met stamper staan. Naast het vruchtbeginsel staan vijf tot tien witte meeldraden (de mannelijke geslachtsorganen). Na de bloeit vormt zich uit het vruchtbeginsel een doosvrucht waar het zaad in zit. Gipskruid verlangt een zonnige, warme plek op een niet te arme grond en buiten de schaduwzone van bomen en heesters.

DoosvruchtDoosvrucht

Doosvrucht

De vrucht is een eenhokkige en openspringende doosvrucht met zwart niervormig zaad.

Gipskruid in een bruidsboeket

De symbolische betekenis van gipskruid is onschuld, puurheid en eeuwig durende liefde en gipskruid wordt dan ook veel in bruidsboeketten verwerkt. Dit in combinatie met rode rozen die als symbolische betekenis hebben ‘ik houd van je’.
© 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Salvia of SalieSalvia of SalieSalvia is een geslacht van eenjarig, tweejarige en vaste planten met bloemen die er zeer verschillend uitzien, wat betre…
De blauwe anemoon in Nederland en BelgiëDe blauwe anemoon in Nederland en BelgiëOnder de nog kale takken komt een zee van blauw tevoorschijn. Een vrolijke en blauwe voorjaarbloeier bloeit. De blauwe a…
De Oosterse sterhyacint en de biotoopDe Oosterse sterhyacint en de biotoopDe Oosterse sterhyacint heeft bloemen die omlaag ‘kijken’. Blauwe bloemen in de stinsentuin. De Scilla is een bolgewas e…
Floxen of vlambloemen in de tuin geven kleur en geurFloxen of vlambloemen in de tuin geven kleur en geurOorspronkelijk komt de flox uit Amerika. Velden vol met floxen waaien daar in de wind. De oorspronkelijke flox is mooi v…
Kruiden in de tuinKruiden in de tuinKruiden staan erg mooi in je tuin. Kruidenplanten hebben vaak een mooi blad en de bloei van kruiden zorgt vaak voor een…
Bronnen en referenties
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pluimgipskruid
  • https://waarneming.nl/species/9211/
  • https://www.mijntuin.org/plants/710-pluimgipskruid
  • http://gezondheid.blog.nl/actualiteiten/2010/05/01/klein-bloemetje-kan-duizenden-levens-redden
  • https://www.bloemenvink.nl/pg-26882-7-64979/pagina/betekenis_van_bloemen.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Wachtkamersoort
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pluimgipskruid
  • https://www.clo.nl/indicatoren/nl139802-invasieve-plantensoorten

Reageer op het artikel "De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 04-09-2019
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!