InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > De winterakoniet, een vroege voorjaarsbloeier

De winterakoniet, een vroege voorjaarsbloeier

De winterakoniet, een vroege voorjaarsbloeier Eind van de winterperiode kan de winterakoniet al bloeien. De gele bloemen laten zich vaak eerder zien dan sneeuwklokjes. Op plekken bij vroegere kastelen en landhuizen of in openbare parken waar in het verleden een landhuis of kasteel stond. Na jaren kleuren grote stukken van de grond felgeel. Vanuit de verte al te zien. De lente komt eraan!

Winterakoniet

De winterakoniet of Eranthis Hyemalis is een plant die eind van de winter kan bloeien. De winterakoniet is winterhard tot ongeveer -15 graden Celsius. Op een kort stengeltje groeit uit de ondergrondse knol, één bloem op een krans van groen blad. Na jaren kan een tapijt ontstaan van frisgroen blad en gele bloemetjes. De gele bloembladeren blijven gesloten wanneer de zon niet schijnt, jammer genoeg. De stengel, met de bloemknop komt gebogen boven de grond uit, half januari. De gebogen stengel kan zo het blad beter wegduwen, wat er bovenop ligt.


Er komen stengels met enkel blad of stengels met een bloem. Het blad staat als een mooie krans met op de stengel en de gele bloem staat prachtig in het midden van de krans. Een donkergroene krans met fraai ingesneden bladeren, lijkend op een hand met vingers. De heldergele bloemen hebben zes bloemdekbladen en hebben een hoogte van 5 tot 15 centimeter. De wetenschappelijke naam van de winterakoniet, Eranthis Hyemalis is precies de verschijningsvorm van de plant. Eranthis betekent voorjaar en Hyemalis betekent in de winter bloeiend!

De bloeiwijze

De kroonbladeren en kelkbladeren hebben ongeveer dezelfde grootte, vorm en kleur en we spreken dan ook van een bloemdek. De bloemdekbladeren hebben een tuitvormige honingklier (nectarium) en de vele meeldraden zijn buisvormig en tweelippig. De vruchtbeginsels (na bestuiving door insecten) hieruit groeiend zijn er ook vaak zes en deze groeien uit tot kokervruchten. Na de bloei en zaadvorming in de kokervruchten, verwelkt het blad vlot en verdwijnen de bovengrondse delen van de plant tot het volgend voorjaar, om dan opnieuw uit te lopen. De winterakoniet is een plant die vervolgens na de bloei en zaadvorming, de rest van het lente, zomer en herfstseizoen onder de grond doormaakt met knollen (een geofyt).

Standplaats

De winterakoniet is een bosplant en houdt van humusrijke en vochtige grond onder bomen. Bomen die in de herfst blad verliezen. De winterakoniet is een stinsenplant. Stinsenplanten is een verzamelnaam voor een bijzondere groep verwilderde voorjaarbloemen. Het zijn planten die vroeger (vanaf circa de 16de eeuw) met knollen, bollen en wortels naar Nederland zijn meegenomen uit warmere landen, om aan te planten bij landhuizen, kastelen, boerenhoven en pastorietuinen bijvoorbeeld. Vanuit deze plekken verwilderen stinsenplanten zich langzaam en burgeren zich in. De meeste stinsenplanten staan op de Nederlandse rode lijst, ook de winterakoniet.

Andere stinsenplanten zijn onder ander;

  • sneeuwklokje
  • lenteklokje
  • oosterse sterhyacint
  • bosanemoon
  • bosgeelster
  • daslook
  • blauwe anemoon
  • kievitsbloem
  • Italiaanse aronskelk
  • holwortel
  • gewoon vogelmelk

Vermeerderen

De winterakoniet kent twee methodes van vermeerderen
  • het vormt kleine bruine knolletjes waaruit in het vroege voorjaar nieuwe planten uit ontstaan.
  • door zaad. De zaadjes zitten op de top van de stengel in kokertjes. Half mei springen de kokertjes open en verspreid het zaad zich. Dit zaad kan ook handmatig naar andere plekken gebracht worden waar het ongeveer drie jaar duurt voordat er weer bloeiende winterakonieten zijn.

KnolletjesKnolletjes
Tuitvormig en tweelippigTuitvormig en tweelippig
Kokervrucht met zaadKokervrucht met zaad

De vroege vliegers

Voor de vroege vliegers in het voorjaar, zoals de hommel en honingbij is het fijn dat er al zo vroeg nectar en stuifmeel te vinden is. Juist de vroege vliegers moeten na de winterperiode energie opbouwen en de winterakoniet wordt dan ook bezocht door deze vroege vliegers. Wanneer het heel warm is vroeg in het voorjaar is het ook een dankbare voedselbron voor de eerste vlinders die overwinterd hebben als vlinder.

Weetjes

  • vogels pikken zo vroeg in het jaar graag van de bloemblaadjes.
  • voor de mens is dit niet aan te raden. Je moet ervan braken, het hart slaat op hol en er kunnen krampen (ook wel spasmen genoemd) van slokdarm, maag en darmen ontstaan.
  • de winterakoniet is een koninklijke plant. In het vroege voorjaar wanneer de aardhommelkoningin wakker wordt en een plek gaat zoeken om te zorgen voor het nageslacht, is de winterakoniet met zijn stuifmeel en nectar een welkome ‘boterham’, een energiereep!

Lees verder

© 2014 - 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vingerhelmbloem of voorjaarshelmbloemVingerhelmbloem of voorjaarshelmbloemDe vingerhelmbloem kleurt in het voorjaar (maart-april) hele gebieden in o.a. stinsentuinen, hellingen van hellingbossen…
De eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winterDe eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winterIeder jaar, wanneer de jaarwisseling is geweest, vragen mensen zich af wat het nieuwe jaar gaat brengen. Een uitdaging,…
Bloembollen en knollen plantenBloembollen en knollen plantenBloembollen en knollen moeten al vroeg geplant worden. Wie in het voorjaar wil genieten van prachtige bloeiende sneeuwkl…
Planten die bloeien in de winterPlanten die bloeien in de winterDe meeste vaste planten bloeien vanaf het voorjaar of in de zomer. Wie ook in de winter graag kleur terug wil vinden in…
Primula: een vrolijke voorjaarsbloeier (binnen en buiten)Primula: een vrolijke voorjaarsbloeier (binnen en buiten)De primula's, die je in het voorjaar in groten getale ziet bij tuincentra, worden ook wel stengelloze sleutelbloemen gen…
Bronnen en referenties
  • http://www.soortenbank.nl/soorten.php?soortengroep=flora_nl_v2&id=776&menuentry=soorten
  • http://plantnu.nl/winterakoniet
  • http://www.floravannederland.nl/planten/winterakoniet/#1

Reageer op het artikel "De winterakoniet, een vroege voorjaarsbloeier"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 24-09-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Special: Planten
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!