InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > De eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winter

De eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winter

De eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winter Ieder jaar, wanneer de jaarwisseling is geweest, vragen mensen zich af wat het nieuwe jaar gaat brengen. Een uitdaging, nieuw werk of ellende? Niets is zeker. Wel is zeker dat elk jaar, na oud en nieuw, keer op keer en eeuw na eeuw, één ding zich altijd zal herhalen in Nederland: de lente komt eraan. Door invloed van de weersomstandigheden, het ene jaar eerder zichtbaarder dan een ander jaar. Afhankelijk van een strenge winter of een zachte winter. Duurt de strenge winter tot in maart of is de winter in januari al afgelopen en komen de eerste lentebrengers? Of is er geen winter en ontwaakt de natuur al heel erg vroeg?

Weten / kijken / waarnemen

Bij een zacht verloop van de winter zullen de eerste lentebrengers zich al snel laten zien. Wie goed kijkt in de natuur en weet waar naar gekeken moet worden, kan dit mooi combineren met een wandeling en ondertussen waarnemen. Je weet de vaste plekjes waar de eerste lentebrengers zullen bloeien. Elke winter is het dan ook de vraag: is het dit jaar laat dat ze bloeien of vroeg? En sommige jaren is het zelfs extreem vroeg.

Vrouwelijk katje van de hazelaarVrouwelijk katje van de hazelaar

De hazelaar

De bloeitijd van de hazelaar is gemiddeld in januari tot maart. De eerste waarneming op natuurkalender voor het nieuwe groeiseizoen van 2014 is doorgegeven in november 2013! Hoge temperaturen met meestal dubbele cijfers, maakten dat de natuur aan de lente wil beginnen. De hazelaar groeit op matig voedselrijke, vochtige, vaak kalkhoudende grond in loofbossen en hakhout. De hazelaar is een naaktbloeier, wat betekent dat de plant eerst bloeit en pas later bladeren krijgt. De bestuiving is afhankelijk van de wind. De hazelaar heeft de mannelijke en de vrouwelijke bloeiwijzen apart. De vrouwelijke bloeiwijze is als eerste te zien. De bloei is heel erg klein en je moet echt goed kijken en stilstaan om deze prachtige bloeiwijze te mogen zien. Het is een minuscuul klein rood bloemetje. Een prachtige ontdekking om te zien. De lente komt eraan! Elk jaar weer! De mannelijke bloemen zitten in de katjes en deze gaan gemiddeld bloeien in januari.

Een maand vroeger dan normaal

Het nieuwe lenteseizoen kan met de eerste lentebrengers een maand vroeger zijn dan het gemiddelde wanneer het moet bloeien. De eerste exemplaren van de Kaukasische els, die normaal gesproken in januari in bloei komt, bloeien dan al met de kerstdagen. Samen met de mannelijke katjes van de hazelaar kan de hooikoortspatiënt dan al in moeilijkheden komen. Oorzaak is een zachte decembermaand. De decembermaand van 2013 gaat de boeken in als een van de warmste decembermaanden in ruim een eeuw tijd.

Sneeuwklokje

Het gewoon sneeuwklokje, met zijn sneeuwwitte bloemen, zien veel mensen als een van de eerste voorjaarsbrenger. Het is een bolgewas en het sneeuwklokje heeft een maximale hoogte van ongeveer 25 centimeter. Het sneeuwklokje komt voor op vochtige schaduwrijke plaatsen en verwildert heel gemakkelijk. De gemiddelde bloei is van januari tot april maar ook veel vroeger zijn na een warme decembermaand

Gele kornoelje

De gele kornoelje is een bloeiende sierheester en kan zelfs groeien tot een flinke boom. In bloeiende staat ziet de gele kornoelje er werkelijk zeer vrolijk uit. Met een overvloedige bloei van gele bloemen aan de nog kale takken, in februari tot maart. De gele kornoelje is dus een naaktbloeier. Juist zonder groen blad lijkt de prachtige gele kleur nog feller. Het accentueert de gele lente kleur, wat ook de bedoeling is. De bestuiving vindt namelijk plaats door vroege bijen en hommels, op zoek naar nectar en stuifmeel. De gele kornoelje houdt van vochtige kalkrijke grond in singels (een met kreupelhout of bomen begroeide wal, langs een akker of weiland) en lichte loofbossen. In Nederland staat de gele kornoelje op de rode lijst als zeer zeldzaam maar stabiel. Een bijzondere en zeldzame lentebrenger.

Gele kornoeljeGele kornoelje
winterakonietwinterakoniet
WilgenkatjeWilgenkatje

Winterakoniet

De winterakoniet bloeit in februari tot maart uit knolletjes.De winterakoniet groeit op beschaduwde plekken en is een stinsenplant. Een stinsenplant komt onder andere voor op oude landgoederen en boerenerven. Meegebracht uit het buitenland door onder andere ambassadeurs, kasteeleigenaren en reizigers. De planten die we nu nog kunnen waarnemen hebben stand weten te houden in ons land en deze verwilderden zich. Stinsenplanten zijn in de regel voorjaarsbloeiers met opvallende bloemen.

Speenkruid

Niet de allereerste voorjaarsbrenger want het gewoon speenkruid bloeit in maart tot mei. Glanzend groene bladeren en felgele bloemen vormen een waar tapijt van vrolijkheid. Het speenkruid is te vinden op beschaduwde, vochtige en voedselrijke bodems. Het eerste speenkruid van 2014 is waargenomen op 2 januari 2014! Heel erg vroeg dus.

Klein hoefbladKlein hoefblad

Klein hoefblad

Een prachtige felgele bloem zomaar uit het niets, lijkt het wel. Het klein hoefblad is een naaktbloeier en krijgt eerst de bloemen en pas later het blad. De bloeitijd van het klein hoefblad is in maart maar naar gelang de weersomstandigheden kan het klein hoefblad ook in februari al bloeien. Samen met het speenkruid de eerste geel bloeiende planten die na de jaarwisseling te voorschijn komen. Het klein hoefblad is te vinden op vochtige plaatsen, vooral op klei- en kalkgrond.

Wilg

Katjes horen bij het voorjaar. Zo gauw we katjes zien krijgen we lentekriebels. De wilg heeft katjes en deze katjes horen ook bij de eerste voorjaarsbloeiers. De eerste wilgenkatjes verschijnen vanaf maart bij de waterwilg (ook wel boswilg genoemd). De waterwilg groeit in halfschaduw in een bos maar ook aan slootkanten. Het kan een forse struik worden tot zelfs een kleine boom. De zachte katjes zijn zilverwit tot lichtgeel van kleur. De katjes van de waterwilg zijn tweehuizig wat betekent dat mannelijke en vrouwelijke bloemen niet op dezelfde boom of plant voorkomen. De mannelijke katjes zijn eivormig en bedekt met zilverachtige haartjes. Vervolgens verschijnen de meeldraden dicht op elkaar. Vrouwelijke katjes zijn slank en langer dan de mannelijke katjes. De katjes bezitten honingkliertjes en ruiken naar honing. De eerste waarneming voor het voorjaar van 2014 is gedaan op 25 december 2013, in Limburg. Het eerste wilgenkatje bloeide toen al!

Andere wilgensoorten zijn

Schietwilg

Een zeer snel groeiende boom die tot 30 m hoog kan worden. Uit de schietwilg zijn de knotwilgen ontstaan. Een heel beeldbepalend beeld in ons landschap.

Geoorde wilg

De geoorde wilg bloeit later. Pas in de maand april tot en met mei. In juni tot en met juli draagt de geoorde wilg vrucht. De geoorde wilg groeit op natte, voedselarme bodems en wordt drie meter hoog.

Grauwe wilg

Een wilg die te vinden is op matig voedselrijke en moerassige plaatsen. De takken van de grauwe wilg zijn grijsviltig behaard en de in maart bloeiende katjes hebben een roodachtige kleur.

Kronkelwilg

Twee varianten kent deze wilg. De treurwilgvorm (de lange takken hangen naar beneden) en de kronkelwilgvorm (met zijn gedraaide takken). Van deze wilg kan een afgezaagde tak, simpel door deze in vochtige en humusrijke grond te steken, zorgen voor een nieuwe wilg.

Kruipwilg

Deze wilg is een lage heester en kan soms uitgebreide vlakten bedekken. De struik komt voor op natte tot droge zandgrond, in duinen en moerassen en schraallanden. De bloeitijd is april- mei en overweldigend om te zien. Een witte laag van de bloeiende katjes bedekt over een uitgebreide vlakte.

Amandelwilg

Deze soort is meestal een heester en van deze wilg worden de eenjarige scheuten veel als vlechtmateriaal gebruikt.

Katwilg

Ook wel teenwilg genoemd en bloeit van maart tot april op vochtige grond. De katwilg is een struikvormige wilgensoort die zelden de vorm van een boom heeft. Ook de katwilg is tweehuizig en geschikt om manden van te vlechten of vlechtmatten. Menige dijk in Nederland heeft als ondergrond een gevlochten mat van teenwilgen van de katwilg.

Lees verder

© 2014 - 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zonsopkomst en zonsondergang in januari, februari en maartZonsopkomst en zonsondergang in januari, februari en maartDe dagen beginnen langer te worden in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar. Een artikel met de tijdstippen wanneer de…
Soorten Kersenbloesems in JapanSoorten Kersenbloesems in JapanEr zijn veel verschillende soorten kersenbloesems die verschillen in grootte en kleur. De kleuren gaan van puur wit tot…
Planten die bloeien in de winterPlanten die bloeien in de winterDe meeste vaste planten bloeien vanaf het voorjaar of in de zomer. Wie ook in de winter graag kleur terug wil vinden in…
Duitse woorden: dagen, maanden, jaargetijden in het DuitsDuitse woorden: dagen, maanden, jaargetijden in het DuitsMaandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag... Januari, februari, maart, april, mei... Zomer, herfst, winter en herfs…
Koude maartmaanden: de kou in maart 2013Koude maartmaanden: de kou in maart 2013Het voorjaar wilde in 2013 maar niet komen. Niet alleen in maart, maar zelfs in april was het koud. Erg koud. Zo koud da…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Hazelaar_(plant)
  • http://www.natuurkalender.nl/
  • http://www.neerlandstuin.nl/struiken/teenwilg.html
  • http://www.allergieradar.nl/
  • http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/3569149/2013/12/29/Hooikoortspatient-kan-nu-al-last-krijgen.dhtml

Reageer op het artikel "De eerste bloeiende lentebrengers na (of in) de winter"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 25-11-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Special: Planten
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!