Vorkstaartmeeuw, Xema sabini

De vorkstaartmeeuw, Xema sabini, is een kleine meeuw. Hij lijkt sterk op de drieteenmeeuw en de dwergmeeuw. Hij is echter te onderscheiden van deze soorten door onder andere zijn gevorkte staart. Vorkstaartmeeuwen bouwen hun nest op de grond, soms bekleed met zeewier, mos of veren. De jongen verlaten het nest al vroeg. Deze meeuwen eten ongewervelde en vissen. Ze komen voor om toendragronden, in de buurt van zoet water. ’s Winters komen ze voor tot ver uit de kust.

Taxonomische indeling

• Rijk: Animalia (Dieren)
• Stam: Chordata (Chordadieren)
• Klasse: Aves (Vogels)
• Orde: Charadriiformes (steltloperachtigen)
• Familie: Laridae (meeuwen)
• Geslacht: Xema
• Soort: Xema sabini

Kenmerken

De vorkstaartmeeuw is een kleine meeuw. Hij wordt ongeveer 33 centimeter groot. Het is de enige meeuw die in Europa voorkomt die een gevorkte staart heeft. Vandaar ook zijn naam. Alleen jonge drieteenmeeuwenhebben ook een licht gevorkte staart, maar deze verdwijnt wanneer ze ouder worden. De buitenste handpennen zijn zwart, met daarachter een grote witte driehoek. Deze staan in scherp contrast met de grijze vleugel dekveren. ’s Zomers is de kop leigrijs tot aan een smalle, zwarte ‘halsband’. ’s Winters is de kop vuilwit. De snavel is kort en zwartgekleurd met een gele punt. De poten zijn grijs. Jonge vorkstaartmeeuwen zijn van boven grijsbruin, en hebben een zwarte eindband op hun staart.
Behalve dat de vorkstaartmeeuw op de drieteenmeeuw lijkt, lijkt hij ook sterk op de dwergmeeuw. De vorkstaartmeeuw heeft echter een gevorkte staart en geen zwarte band op de binnenvleugel.

Voortplanting

Vorkstaartmeeuwen bouwen hun nest op de grond, ze broeden in kleine kolonies dicht bij het water. Het nest is vaak ongevoerd, hoewel het soms bekleed is met zeewier, mos of veren. Het vrouwtje legt tussen de één en de vier eieren, meestal zijn dit er twee. De eieren zijn olijfgroen en donker groenbruin gevlekt. Ze worden door beide ouders bebroedt. Dit duurt drie tot vier weken. De jongen verlaten het nest al snel, soms zelfs binnen een dag. Ze worden door de ouders naar het water geleid, en voeden zichzelf al voor een grootdeel vanaf dat moment.

Voedsel

Vorkstaartmeeuwen eten ongewervelde en vissen. In het broedseizoen eten ze ook insecten, larven en soms eieren, jonge vogels en aas. In de winter eet hij ook zooplankton.

Verspreiding

De vorkstaartmeeuw broedt in Noord Siberië en Noord Amerika. Verder broedt hij in Spitsbergen. Hij overwintert voor de kust van West en Zuid Afrika. Na westerstormen tussen augustus en oktober kan hij uit zijn migratiekoers geblazen worden, waardoor hij in West Europese landen te vinden is. In deze periode kan hij ook in Nederland gezien worden.

Habitat

De vorkstaartmeeuw broed in toendragronden, vaak in de buurt van zoet water. In de winter komt hij voor tot ver uit de kust.

Bedreigd?

De vorkstaartmeeuw wordt niet bedreigd.