InfoNu.nl > Dier en Natuur > Reptielen > Dierenweetjes - Slangen

Dierenweetjes - Slangen

Wat is de grootste slang ter wereld? Hoe kunnen slangen horen? Leggen alle slangen eieren? Komen er in Nederland slangen voor? Zijn er slangen met poten? En welke slangen eten hun eigen soortgenoten op? Op deze en andere vragen krijg je hier een antwoord.

Zijn er slangen met poten?

Ja. Vele grote slangen, zoals boa’s en pythons, hebben kleine poten onder de huid in de buurt van de anusspleet. In feite gaat het om restjes van poten en bekkenbeenderen. Alle slangen stammen immers van hagedissen af en zijn geëvolueerd tot reptielen zonder poten. De poten worden niet meer gebruikt om te lopen, maar de mannetjes gebruiken ze wel nog om zich tijdens het paren aan het vrouwtje vast te hechten.

Bestaan er vliegende slangen?

Ja. Er bestaan inderdaad vliegende slangen, maar het gaat hier niet om slangen met vleugels. Op Java en Malakka leven slangen, de Chrysopelea en de C. Paradisi, die hun lichaam helemaal plat maken door hun ribbenkast op te trekken en hun buikoppervlak hol te maken. Ze laten zich dan vallen zodat ze van de ene boom naar de andere kunnen zweven. Zij worden ‘vliegende slangen’ genoemd.

Wat is tongelen?

Tongelen is het in en uit bewegen van de gespleten tong. Slangen doen dit omdat er geurstoffen op zijn tong komen als hij die naar buiten steekt. Je zou dus kunnen zeggen dat een slang met zijn tong ruikt. Om een geur te proeven, gebruikt hij het orgaan Jacobson. Dat is een reukorgaan (vomeronasaal orgaan) achterin de bek. Als de slang het spoor van een dier wil ruiken en volgen, steekt hij eerst zijn tong naar buiten en gaat hier vervolgens mee langs dit orgaan. Sommige mensen denken dat de slang zijn prooi likt alvorens hem op te eten. Het gaat hier echter niet om likken of het aanbrengen van speeksel. Wat het dier doet, is het uitsteken van de tong om zijn prooi te kunnen proeven en ruiken alvorens hem op te eten. Wist je trouwens dat een kat ook een orgaan Jacobson bezit?

Is de boa constrictor giftig?

Nee. De boa constrictor is niet giftig, maar doodt haar slachtoffers door zich om hun lichaam te winden en hen te verstikken. Een aanval zie je zelden aankomen. De boa constrictor verschuilt zich namelijk tussen de takken of in de struiken of hij ligt opgerold tussen de wortels van de bomen van het regenwoud. Daar wacht hij rustig op zijn prooi die hij al van heel ver voelt aankomen dankzij zijn uitstekende geur-, smaak- en tastzin. Eenmaal de aanval ingezet, is het onmogelijk te ontsnappen. Veel slangenliefhebbers hebben een boa constrictor als huisdier en het gebeurt maar al te vaak dat zo’n boa zijn baasje wurgt. Het is vooral gevaarlijk als houders van reptielen het dier in hun nek leggen.

Zijn er slangen die gif spuwen?

Ja. In Afrika en Azië leven er cobra’s die gif spuwen. Ze mikken op de ogen van hun prooi zodat deze verblind wordt en niet meer kan ontsnappen. De getroffen plek is pijnlijk en geïrriteerd en de blindheid kan in sommige gevallen zelfs blijvend zijn. Vooral de Zwarthals cobra en de Spuwende cobra staan ervoor bekend hun slachtoffers op deze manier aan te vallen. Ze spuwen het gif soms wel 5 meter ver.

Kan zonlicht een ratelslang doden?

Ja. Een ratelslang kan geen temperatuur boven 46° C verdragen. Daarom vind je ze tijdens de warmste periode van het jaar in onderaardse schuilplaatsen. De koude is trouwens al even gevaarlijk als de hitte. Als de temperatuur onder 4° Celsius komt, sterft de ratelslang. Als het erg koud is, gaat de slang in een soort winterslaap. Echt slapen doet hij niet; hij blijft doodstil liggen en zijn hart en ademhaling zijn vrijwel onbestaande. Die winterslaap vind je ook bij andere slangen terug. In landen waar het echt winter is, slapen slangen ongeveer drie maanden. In warmere landen is dit ongeveer zes weken. Slangen die niet genoeg reserves hebben, overleven de winterslaap niet.

Wat is de grootste slang ter wereld?

De anaconda, uit het gebied van de Amazone-rivier. Zij is meer dan 7,5 meter lang en tussen 30 en 50 centimeter dik. Er werd zelfs een anaconda van 11,43 meter gevonden. De enige slang die de anaconda benadert met dergelijke afmetingen en gewicht is de centraal Afrikaanse rotspython. Deze slang is meestal ongeveer zes meter, maar er bestaan ook rotspythons van meer dan 10 meter.

Wat betekent Ophidiofobie?

Ophidiofobie betekent angst voor slangen. Volgens Sigmund Freud is deze angst aangeboren; we hebben ze van onze voorouders geërfd. Ophidiofobie wordt versterkt door onze opvoeding en door de manier waarop slangen worden neergezet in films. Om een overdreven angst voor slangen te behandelen, kan je bij de psycholoog terecht voor hypnose, gedragstherapie en speciale medicatie. Veel dierentuinen bieden ook cursussen aan voor mensen die bang zijn voor slangen. Tijdens deze cursussen word je met de slangen zelf, en dus met je angst, geconfronteerd.

Kunnen slangen nieuwe dingen leren?

Net als alle andere reptielen is het voor slangen niet mogelijk om nieuwe dingen te leren. Dat komt omdat de cerebrale cortex zeer klein is bij reptielen, dit in tegenstelling tot vogels en zoogdieren. Dit deel van de hersenen controleert het leren en de gedachten.

Kunnen slangen horen?

Nee. Slangen hebben geen gehooropeningen en geen trommelvlies. Ze hebben wel een gehoorbeentje, maar dat is aan de kaak bevestigd en niet aan het trommelvlies. Met dit binnenoor is het mogelijk een lage frequentie van 100 tot 500 Hertz waar te nemen. Zo goed als niets dus. Toch is dit binnenoor nuttig omdat het de slang helpt om trillingen (vibraties) van de grond waar te nemen.

Welke zijn de gevaarlijkste gifslangen ter wereld?

Van de 2700 verschillende soorten slangen, zijn er maar tussen de 10 en 15% giftig. Cobra’s, mamba’s, adders, boomslangen en ratelslangen behoren tot de giftigste onder alle slangen.

Kunnen slangen zwemmen?

Ja. Slangen kunnen heel goed zwemmen en doen dit door horizontale bewegingen te maken op het wateroppervlak. Toen in 1883 de vulkaan Krakatau in Indonesië uitbarstte, konden de Netpythons overleven door in zee te vluchten. Er zijn trouwens verschillende soorten slangen die enkel in het water leven, zowel in rivieren, meren, als in de zee. Sommige van deze slangen kunnen tot wel twee uur onder water blijven.

Welke slang maakt zich rond als een bal?

De Koningspython of Balpython uit West-Afrika rolt zich bij gevaar op tot een dikke bal. Je kunt hem zo wegrollen. Hij wordt gemakkelijk als huisdier gehouden omdat hij zo gemakkelijk te hanteren is en omwille van zijn mooie kleuren.

Zijn er slangen die hun eigen soortgenoten opeten?

Ja. Slangenetende slangen bestaan inderdaad en worden Ophiophagus genoemd. Deze slangen zijn meestal ook immuun voor het gif van hun soortgenoten. Een voorbeeld van een slangenetende slang is de Koningscobra. Zelfs aan Koningscobra’s in gevangenschap is men verplicht dagelijks enkele slangen te voederen. De Koningscobra is niet alleen de grootste, maar ook de meest agressieve gifslang ter wereld. Ze wordt meer dan 5 meter lang en als ze gestoord wordt, heft ze haar kop op en slaat haar giftanden recht in het vlees van het slachtoffer. Eén enkele beet van de Koningscobra kan een olifant in 4 uur doden.

Slapen slangen met hun ogen dicht?

Slangen hebben geen oogleden en kunnen bijgevolg hun ogen niet sluiten, ook niet als ze slapen. Dit heeft er aanleiding toe gegeven dat sommige mensen denken dat slangen hun slachtoffers kunnen hypnotiseren. Omdat ze niet met hun ogen kunnen knipperen, lijkt het inderdaad alsof slangen hun prooi fixeren. Hun starende blik heeft menig prooidier al doen verstijven van angst, maar van hypnose is er echter geen sprake.

Komen er in Nederland slangen voor?

Er leven drie soorten slangen in Nederland: de ringslang (Natrix natrix), de adder (Vipera berus), en de gladde slang (Coronella austriaca). De adder is de enige giftige slang in Nederland. Dodelijk is hij echter niet. De reden waarom er hier zo weinig slangen leven, is omdat de temperatuur te koud is voor hen. Slangen verkiezen over het algemeen warmere oorden om in te leven.

Wat is een aglyf gebit?

Het aglyf gebit vinden we uitsluitend terug bij niet giftige slangen. De tanden zijn massief, onbeweeglijk, en staan naar achter geplaatst. A-glyf betekent letterlijk ‘geen tand’.

Bij de gifslangen vinden we daarentegen drie soorten gebit:

  • Bij een opistoglyph gebit zitten de giftanden achterin de bek. Dat betekent dat een prooi al in de mond moet zitten alvorens ze met de tanden in aanraking kunnen komen.
  • In een proteroglyf gebit zijn er wel giftanden, maar deze zijn kort en onbeweeglijk. Ze staan vooraan in de bek, meer bepaald in de bovenkaak. De slang moet kauwbewegingen maken om het gif efficiënt in zijn slachtoffer te spuiten. Cobra’s, mamba’s en koraalslangen zijn uitgerust met een proteroglyf gebit.
  • Het solenoglyf gebit is het gevaarlijkste van alle soorten. De giftanden zijn groot en beweeglijk. Ze zitten naar achter tegen het gehemelte geklapt en zijn een stuk langer dan bij de andere gebitsoorten. De tanden worden automatisch uitgeklapt als de bek wordt geopend.

Leggen alle slangen eieren?

Nee. Er zijn slangen die volledig ontwikkelde jongen baren. In feite gaat het hier om eieren die binnenin het lichaam worden uitgebroed. Dit is veiliger omdat de eieren zo niet kunnen uitdrogen en ook geen vijanden hebben. Soms kunnen er wel tientallen jongen tegelijk geboren worden. Slangen die op deze manier jongen baren zijn boa’s, kousebandslangen, ratelslangen, en een groot aantal zeeslangen.

Lees verder

© 2008 - 2014 Avalon, gepubliceerd in Reptielen (Dier en Natuur) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Werkstuk slangen voor kinderenWerkstuk slangen voor kinderenEen spreekbeurt maken is voor de meeste kinderen best moeilijk, zeker als het de eerste is. Laat het kind een leuk onder…
Het bezweren van slangenHet bezweren van slangenDit artikel gaat over het bezweren van slangen: hoe slangenbezweerders het doen, en wat voor gevolgen het heeft voor de…
Slangen in Nederland: ze zijn er echt!Slangen in Nederland: ze zijn er echt!Wie aan slangen denkt, denkt aan tropische oorden, landen duizenden kilometers ver weg of wellicht aan terraria. Ons eig…
Slangenbeet, wat moet u doen?Slangenbeet, wat moet u doen?Als u door een slang gebeten bent, kan dit erg pijnlijk en ook gevaarlijk zijn. Helaas kan het dodelijk aflopen als het…
Gifslangen en hun beetGifslangen en hun beetGifslangen zijn vooral gevaarlijk voor reizigers die in gebieden komen waar gifslangen voorkomen, maar ook voor liefhebb…

Reageer op het artikel "Dierenweetjes - Slangen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Jurgen Molenaar, 17-06-2013 15:55 #15
Wat is het gewicht van een koningspython?

Kokie, 29-05-2013 15:30 #14
Hoe komt het dat een ei van een slang niet uitdroogt?

Sylvia, 26-06-2012 13:29 #13
Wij hebben sinds kort de Lampropeltus Floridana… ( zij of hij? is ruim 1.70 m )
Vandaag hadden wij voor de slang een ( uit de kluiten gewassen ) Gerbil op het menu staan… ( haar of zijn 1e prooi bij ons )… bij het aanbieden van de prooi begon de slang tegen de ruiten te slaan ( springen) en op een gegeven moment begon het uiteinde van de staart heel stevig te ratelen… (?) Nog nooit eerder bij een slang gezien. Is dit normaal bij de Koningsslang? En waarom reageerd deze zo agressief…?
Ook naar mij toe… ineens!. Ik heb de Gerbil uit het terrarium gehaald en daarna zag ik dat de slang ontlasting had gemaakt. ik wou dat schoonmaken maar ik krijg de kans niet… hij/zij valt mij aan en maakt een blazend geluid…
Ik weet niet wat ik meemaak…
WIj hebben een aantal jaar ervaring met onze Koningspython, maar nog nooit eerder zulk soort taferelen meegemaakt.

Wie weet raad?

Alvast hartelijk bedankt voor de info / meedenken.

Groeten,
Sylvia

Onbekend, 08-02-2012 14:46 #12
Is er ook een slang met 50 tanden?

Gideon, 31-05-2011 11:10 #11
Er zijn een paar dingen die ik graag wil corrigeren of toevoegen: De Anaconda is de zwaarste slang met de grootste omvang, maar niet de langste. Tevens was de langste slang ooit gevonden 9.6 meter, en dit was een netpython. en niet zijn alle slangetende slangen uit de ophiophagus species. De Lampropeltis getulus californiae eet ook andere slangen, en die is een colubridae, uit de lampropeltis species.

A., 27-02-2010 15:11 #10
Onzin dat slangen kunnen vliegen

Ecozool (infoteur), 24-11-2009 14:32 #9
Het lijkt erop via je beschrijving dat je te maken moet hebben gehad met een Gladde Slang of misschien een afwijkend kleur adder. Dat zijn ze zo dat bij me opkomt als ik dit zo lees. Een foto zou beter zijn, of een tekening, maar fotografisch bewijs is het beste op dit soort dingen.

Gladde slangen zijn veelal donkerbruin, grijsroodachtig gekleurd met een lichtere ondergrond en vaak een druppelvormige streeptekening op de rug, die zwart kan zijn of donkerbruin. Adders zijn ook vaak donker of Grijs soms Roodachtig met een duidelijke Zigzagstreep, deze dieren zijn ook veel forser gebouwd, een beetje plomp aandoend. Laat me weten als je nog meer beschrijvingen hebt en waarnemingen en waar het procies was… Datum locatie en tijd, …

Bergema, 22-05-2009 07:27 #8
Heb een slang gezien in friesland 50-60 cm lang geheel donker zwart met witte v tussen de ogen van een helve cm breed uitlopend over de rug wat is dat

Jenko, 18-05-2009 13:58 #7
Er zin veeel weetjes over slangen.dat vind ik goed en zo voort doen hoor!

Marc Abuys, 27-03-2009 00:39 #6
Hallo Rob misschien wat laat, maar inderdaad, het is met erg duidelijk dat je beide ontmoetingen, je te maken moet hebben gehad met inderdaad Ringslangen, en die zijn vrij klein, de juvenielen. De grote dieren kunnen wel meer dan 1,60 m lang worden en ongeveer dik als je Middenonderarm, ze zijn druk en beweeglijk maar ze kunne ook zwemmen als de beste alleen zijn ze niet erg vaak op open water te vinden, maar meer langs de kanten waar de dieren jagen op Kikkers, kleine vissen en soms jonge vogels, de dieren Ringslangen zijn de enige soort te vinden in Noord-Holland volgens de boeken.
De dan hebben we hier met de Midden Europese vaak te maken, de NAtrix natrix helvetica,
ik hoop dat ik zo je antwoord heb kunnen geven op je vraag.

Vriendelijk gegroet

Rob, 31-08-2008 01:26 #5
Vandaag(30-8-2008) met een schepnetje een kleine donkere slang (zwart/bruin lijf)met een beige/gele hals gevangen op de Vinkeveense plas bij eiland 8. Natuurlijk hebben we het beestje gelijk teruggezet. Ik heb veel gevist dus weet wel het verschil tussen een slang en een paling. Dit was echt een slang (etje) van zo'n 20 cm lang en een centimeter dik. Verderop zagen we twee grotere zwemmen met de kop schuin omhoog uit het water. Ik vaar al mijn hele leven en heb dit nog nooit gezien.Waren dit ringslangen? in de buurt is veel riet en het water is er glashelder, er zit veel vis en rivierkreeft. Ik ben heel benieuwd of iemand hier mij kan vertellen wat we gezien hebben?!

Marc Abuys, 17-08-2008 00:16 #4
Hallo Hennie,
Er zijn in principe 3 inheemse slangen soorten in Nederland, waarvan ook twee ondersoorten nog dus in feite 4 soorten totaal, echter de enige slangen die veel zwemmen en bij Riet en Biezenland en, open water te vinden zijn is de Noordelijke en Midden Europese Ringslang, deze is echter grijs, groenachtig van kleur, soms kliene donkere streepjes over de breedte van de romp en de kop is lichtgekleurd met een GElle of witte HAlstekening (naam!) ik ben zeer benieuwd wat je gezien hebt, .Waar was deze ontmoeting precies en wanneer?.

Hennie Staal, 28-07-2008 08:29 #3
Zijn er in nederland ook slangen die in het water leven of zich voortplaatsen via het water? Wij hebben een boot en hebben al een paar keer een slang gezien van ongeveer 50 centimeter donker van kleur met een rood kleurige buik die zich op het water verplaatste, net zoals een een slang dat op het land zou doen.

Asma, 09-06-2008 16:30 #2
Hoe zijn slangen ontstaan? Reactie infoteur, 11-06-2008
Hallo Asma,

Bedankt voor je leuke reactie. Ziehier een antwoord op je vraag:

Hoe zijn slangen ontstaan?

Men weet niet precies hoe slangen zijn ontstaan. De meeste wetenschappers geloven dat ze van hagedissen (of aanverwante reptielen) afstammen en dat deze hagedissen na verloop van tijd hun poten hebben verloren. Anderen denken dan weer dat lange zeereptielen uit het Krijt de voorlopers van onze huidige slangen zijn.

Avalon

Asma, 09-06-2008 16:26 #1
Ik heb heel veel info gekregen waar ik anders niet kreeg
ik kreeg en rv voor mijn spreekbeurt :-)

Infoteur: Avalon
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Reptielen
Special: Dierenweetjes
Reacties: 15
Schrijf mee!