InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > De ziekte van Cushing bij het paard

De ziekte van Cushing bij het paard

De ziekte van Cushing is een syndroom wat zich vooral voordoet bij paarden en pony's op leeftijd. Het is een aandoening aan de hersenen en bijnieren, wat een te hoge productie van het hormoon cortisol veroorzaakt, met alle nare gevolgen van dien. Het is een ongeneeslijke ziekte, maar met medicijnen en speciale verzorging wel controleerbaar.

Cushing

De ziekte van Cushing, strikt gezien het syndroom van Cushing oftewel gewoon Cushing geheten, is een syndroom wat zich voor kan doen bij mensen, honden en dus ook bij paarden. Cushing ontstaat vrijwel altijd na een goedaardig tumor in de hypofyse (deel van de hersenen dat de hormoonproductie aanstuurt), en in sommige gevallen na een goedaardig tumor in de bijnieren. De tumor zorgt dat de bijnieren te veel cortisol aanmaakt. Cortisol wordt vaak het stresshormoon genoemd, omdat het hormoon vrijkomt bij elke vorm van stress. Verder speelt cortisol nog een belangrijke rol bij de vertering van voedsel, het slaap-waakritme en het afweersysteem.

Ziektebeeld en symptomen

Cushing komt vooral voor bij oudere paarden, de gemiddelde leeftijd van paarden met Cushing is 20 jaar. Gevallen onder de 7 jaar komen vrijwel nooit voor. Ook wordt gezien dat Cushing vaker voorkomt bij merries en bij kleinere pony’s. Het meest opvallende symptoom is overmatige haargroei, en daarnaast overmatige eetlust. Het haar groeit lang, gaat soms krullen en verandert van kleur (meestal goudkleurig). Wanneer deze vachtveranderingen zichtbaar worden, is de tumor vaak al enkele jaren aanwezig. Paarden met Cushing kunnen suikerziekte en hoefbevangenheid ontwikkelen. Daarna neemt de conditie van het paard af en kan het paard vermageren.

Veel geziene secundaire symptomen:
  • Spiervermindering (vooral op de rug)
  • Problemen met verharen
  • Sloomheid
  • Overmatig zweten
  • Hangbuik
  • Onvruchtbaarheid
  • Tandproblemen
  • Flauwvallen
  • Blindheid
  • Longontsteking
  • Vetbolletjes boven de ogen
  • Zoolzweren
  • Gedragsveranderingen
  • Verminderde pijngevoeligheid

Oorzaak

Cortisol wordt aangemaakt in de bijnierschors, een klein orgaantje bij de nier. De bijnieren worden weer aangestuurd door de hypofyse. De hypofyse maakt dus niet zelf het hormoon cortisol, maar remt de aanmaak af of stuurt deze aan. Als er door de hersenen wordt waargenomen dat er te weinig cortisol in het bloed zit, zal de hypofyse het hormoon ACTH afgeven, dat dan weer de bijnieren stimuleert. Zit er te veel cortisol in het bloed, dan remt de hypofyse de afgifte van ACTH weer af. Bij paarden met Cushing is dit hele systeem ontregeld door een tumor in de hypofyse of bijnier, waardoor de hypofyse niet meer de aanmaak van het hormoon regelt, maar de bijnier het overneemt. Hierdoor raken veel andere systemen in het lichaam ontregeld.

Diagnose

De diagnose is door een dierenarts vrijwel altijd te stellen aan de hand van de zichtbare veranderingen. Vooral het lange krullende haar is erg specifiek voor deze ziekte. Bij een worminfectie komen ook langer haar en moeilijkheden met verharen voor, maar daarbij gaat het haar niet krullen.

Om de diagnose vervolgens te bevestigen kunnen een aantal tests worden gedaan:
  • Dexamethasonsuppressietest
  • ACTH-stimulatietest
  • TSH-stimulatietest
  • TRH-stimulatietest

Deze tests zijn altijd in combinatie met bloedmonsters. Uit de bloedmonsters is het bloedplasma uit vers bloed nodig, vandaar dat paarden die de tests moeten hebben vaak naar de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht gebracht worden.

Behandeling

Cushing is niet te genezen, omdat het verwijderen van een tumor uit de hypofyse technisch niet uitvoerbaar is. Wel kunnen er medicijnen toegediend worden die een gunstig effect op het paard hebben. Helaas zijn deze medicijnen niet goedkoop.
In een vroeg stadium van de ziekte zijn de effecten van de medicatie vaak goed, in een later stadium, als het paard in slechte conditie is, zal euthanasie overwogen moeten worden.

Verder vragen paarden met de ziekte van Cushing extra aandacht op sommige vlakken, om bepaalde secundaire symptomen voor te zijn. Zo moet het paard goede voeding krijgen, en nauwkeurig ontwormd worden om de conditie zo goed mogelijk te houden. Stress moet zoveel mogelijk worden vermeden, paarden met Cushing zijn extra stressgevoelig. Daarnaast is het slim om het paard te scheren en in de winter dekens op te doen, omdat hij zelf zijn vacht niet meer kan reguleren. Ook extra aandacht voor hoef- en gebitsverzorging is belangrijk.
© 2011 - 2019 Appleann, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De ziekte van Cushing bij paardenNiet alleen mensen kunnen de ziekte van Cushing krijgen, paarden, met name paarden die al enigszins op leeftijd zijn, ku…
Syndroom of ziekte van CushingSyndroom of ziekte van CushingHet syndroom van Cushing is een weinig voorkomende aandoening, die wordt veroorzaakt door verhoogde cortisolbloedspiegel…
Syndroom van CushingSyndroom van CushingHet syndroom van Cushing kenmerkt zich vooral door vetzucht aan de romp en aan het gelaat. De ziekte komt het mest bij v…
Dik zijn met medische oorzaak: het Syndroom van CushingDik zijn met medische oorzaak: het Syndroom van CushingDik zijn is vaak vervelend en afvallen de oplossing. Maar wat als je niet kunt afvallen doordat dik zijn helemaal niet j…
Slome hond met dikke buik, veel drinken en gaten in de vachtSlome hond met dikke buik, veel drinken en gaten in de vachtIndien er teveel cortisol wordt aangemaakt, zal uw hond een te dikke buik hebben. Bovendien zorgt het ervoor dat uw huis…
Bronnen en referenties
  • www.dapnijkerkwellenziek.nl
  • www.gezondheidvanmijnpaard.nl
  • www.bokt.nl

Reageer op het artikel "De ziekte van Cushing bij het paard"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Appleann
Gepubliceerd: 27-09-2011
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!