InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > De kraanvogels trekken over Nederland met veel geluid

De kraanvogels trekken over Nederland met veel geluid

De kraanvogels trekken over Nederland met veel geluid In het voorjaar en najaar bestaat er de kans om een vreemd geluid in de lucht te horen. Een rauw keelgeluid alsof er iemand in nood is. Kijk je dan in de lucht dan zijn het vogels. Zwermen grote vogels met de nek ver naar voren. Kraanvogels die in een soort V-vorm richting het zuiden trekken in het najaar en in het voorjaar richting het noorden. Kraanvogels zijn trekvogels met een schel rauwachtig trompetterend geluid, waarmee ze communiceren met elkaar.

Voorjaarstrek en najaarstrek

Vanaf half februari bestaat de kans om grote groepen kraanvogels (grus grus) te zien. De kraanvogels (ook wel Europese kraanvogels genoemd) hebben overwinterd in Spanje en Frankrijk en vliegen massaal, soms wel met duizenden tegelijk, terug naar de broedplekken in het noorden en oosten van Europa. Onderweg geregeld even foerageren om daarna weer de tocht te vervolgen. Het kan ook zo maar zijn, dat je één of meerdere kraanvogels ziet foerageren. Ze eten de resten die achtergebleven zijn op de aardappel- en maisakkers. Dit gebeuren herhaalt zich in het najaar wanneer ze van hun broedgebied terugvliegen naar de overwinterplaats. De najaarstrek ligt in oktober en is een afhankelijk van de weersomstandigheden en het voedselaanbod.

Geluid

Een indrukwekkend gebeuren wanneer het geluid van de kraanvogels is te horen en een enorme groep kraanvogels in een slordige v-vorm in de lucht, is te zien. Vooraan vliegt de leidsman die van tijd tot tijd een trompetterend ‘kroe, kroe’ laat horen en de hele groep beantwoordt dit geluid.Het geluid, het aantal en de grootte van de vogels geeft meteen aan dat het geen groep ganzen is. Samen met de uitgestrekte nek en de vleugels van de kraanvogel, met een vleugelwijdte van twee en een half meter, zijn dit kenmerken om het verschil te zien tussen een groep ganzen en kraanvogels. De najaarstrek geeft meer kans om de foeragerende kraanvogels te zien en tijdens de voorjaarstrek gebeurt dit minder vaak. De trekkende kraanvogels naar het zuiden, hebben een enkele honderden kilometers trekbaan en schampen vaak langs het oosten en zuiden van Nederland.

Het uiterlijk van een kraanvogel

De kraanvogel op de grond ziet eruit als een grote vogel met een lengte van 110 tot 120 centimeter hoog. Als een ooievaar of een blauwe reiger. De kleur van de kraanvogel is echter heel anders. Hoofdzakelijk grijs met zwarte accenten. Grote hoge zwarte poten en zwarte uiteinden aan de vleugeltoppen. Wanneer de vleugels liggen dan zorgen de zwarte vleugeltoppen ervoor dat het lijkt of de kraanvogel een tutuutje aan heeft, waar de 20 centimeter lange zwarte veren, soms kunnen dansen bij elke beweging. Op de lange hals zit aan beide zijkanten een opvallend witte langwerpige vlek, omzoomd door zwart. De ogen zijn roodachtig en bovenop de kruin zit tussen de zwarte kleur, twee rode ronde vlekken.

Kraanvogel en symboliek

De kraanvogel wordt gezien als een symbolische vogel en heilige vogel. Namelijk:
  • in oost Azië is de kraanvogel een symbool van trouw, geluk en gezondheid;
  • in Vietnam is de kraanvogel verwerkt in de nationale vlag;
  • in Japan was de kraanvogel heel lang een beschermd en heilig dier;
  • in China waren de Hemelse kraanvogels boodschappers van wijsheid;
  • in Japan wordt de kraanvogel als gelukbrengend beschouwd, als symbool van een lang leven. In 1700, toen origami werd uitgevonden, werd gezegd dat voor wie 1000 kraanvogels vouwt, de wens werkelijkheid zal worden;
  • in de Egyptische hiërogliefen staat de kraanvogel voor de letter B.

De Azteken in Zuid- Amerika danken de naam aan de kraanvogels. Azteken zijn de bewoners van Aztlan wat betekent: dichtbij de kraanvogels. Ook staat de kraanvogel erom bekend dat hij alleen maar vecht uit zelfverdediging. Een voorbeeld voor de mens!

Biotoop

De kraanvogel leeft in grote moerasbossen, uitgestrekte hoogveengebieden en buiten het broedseizoen in open gebieden. Nodig om te broeden en te foerageren. Het broedgebied van de Europese kraanvogel ligt in het noorden en oosten van Europa.
Een hoogveengebied bestaat uit resten van veenmossen, dat het water vasthoudt en voor mensen gevaarlijk is om er zonder gids in te vertoeven. Juist dít is wat de kraanvogel wil: nattigheid en rust! In het levend hoogveengebied het Fochteloërveen is sinds 2001 de kraanvogel een echte Nederlandse broedvogel! Precies de biotoop wat de kraanvogel nodig heeft. Ook in het Dwingelderveld, zo’n 25 kilometer verder dan het Fochteloërveen en in 2015 is duidelijk dat er een broedend paar kraanvogels in het Vragenderveen is waargenomen en alle excursies worden afgelast.

De balts

De balts van kraanvogels is een waar schouwspel om te mogen zien. Met de grote uitgestrekte vleugels, springen (dansen) de vogels om elkaar heen. Zich uitstrekkend tot een imposante grote vogel, sierlijk de borst vooruitstekend en behendig opspringend tot soms wel enkele meters hoog. Het nest, wat daarna door het mannetje en het vrouwtje kraanvogel gebouwd wordt, is tot 80 centimeter breed en bestaat uit een hoop platgetrapte moerasplanten op een moeilijk te bereiken plek in het veen. Er worden twee eieren gelegd en de ouders broeden om de beurt. Na vier weken, wanneer de jongen uitkomen, verlaten ze al snel het nest (nestvlieders) en worden bijgevoerd door het ouderpaar.

Voedsel

Kraanvogels zijn omnivoren. Ze eten alles. Er zit wel een verschil in periodes. In het overwinteringsgebied en tijdens de broedperiode eten ze vooral dierlijk voedsel. Zoals wormen, slakken, kikkers, slangen, hagedissen en muizen. Tijdens de tocht naar het zuiden of het noorden foerageren ze op akkers en eten maïskorrels, granen en aardappelen die achtergebleven zijn.

Gevaren voor de kraanvogel

Het gevaar voor de kraanvogels is voornamelijk de mens en de omgeving.

De mensen
Mensen verstoren de rust waardoor de kraanvogel een andere plek gaat zoeken. Honden die los lopen en mensen die niet op de wandelpaden blijven. Wanneer bekend is dat er een broedend kraanvogelpaar is gespot, gaan mensen kijken. Komen ze te dichtbij en verstoren de rust. Het toerisme neemt toe en alle nadelige gevolgen die erbij horen nemen toe (ijscokar, picknicken).

Luchtverkeer
Ook een probleem veroorzaakt door mensen. De vliegtuigen, luchtballonnen, parasailers en paragliders maken de kraanvogel onrustig. De vogel gaat weg en blijft weg.

Woningen
In een druk Nederland is er altijd vraag naar woningen. Een stuk hoogveen is rustig maar de dreiging van nieuwe woningen, appartementen en flatgebouwen blijft en komt steeds dichterbij. In het Fochteloërveen en Korenburgerveen worden tijdens het broedseizoen een groot gebied rond het nest afgesloten voor iedereen.

Lees verder

© 2014 - 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vogelreizen naar FrankrijkAl jarenlang is Frankrijk een van de populairste vakantielanden voor Nederlanders. Maar wist u dat het voor vogelaars oo…
Toerisme Israël: een paradijs voor vogels en vogelspottersToerisme Israël: een paradijs voor vogels en vogelspottersElke herfst is de lucht van Israël gevuld met zo'n 500 miljoen vogels die vanuit Zuid-Europa naar warme klimaten in Azië…
Rui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaarRui van vogels, vogels in de rui, twee maal per jaarEen vogel ruit, omdat nieuwe veren de taak van de oude, versleten veren kunnen gaan overnemen.Veren slijten doordat voge…
De vogeltrek, broeden en overwinterenDe vogeltrek, broeden en overwinterenVogeltrek is de reis die vogels twee maal per jaar maken van hun broedgebied naar de winterverblijven en weer terug. De…
De vlindertrek: kleine diertjes, grote afstandenEen trekvlinder van enkele centimeters kan afstanden afleggen van wel honderden kilometers. Zo heeft een distelvlinder o…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Grus_grus
  • http://www.hetfochteloerveen.nl/kraanvogel_vvlg.asp?Id=1334830728
  • http://www.vogelbescherming.nl/vogels_kijken/vogelgids/zoekresultaat/detailpagina/q/vogel/125
  • https://www.facebook.com/Vragenderveen/photos/a.461872160554507.1073741828.461871030554620/1031833716891679/?type=3

Reageer op het artikel "De kraanvogels trekken over Nederland met veel geluid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Rieja (infoteur), 19-11-2018 09:22 #2
Hallo Magda,

Geweldig om te mogen zien en horen. Op waarnemingen.nl (waar ik ze op volg) en waarnemingen.be is te volgen hoe ze vliegen en of ze over jouw gebied trekken. Kun je ze soms opwachten. Het blijft gewoon schitterend om te mogen zien en vooral horen.

Groet, Ria.

Magda Servranckx, 16-11-2018 15:41 #1
Ik woon in de Belgische Ardennen en reeds meerdere dagen na elkaar hoor ik enorme groepen kraanvogels over mijn gebied trekken! Ze blijven meerdere uren over mijn huis en omliggende hangen en af en toe schettert er een apart!
Het is vrij laat op het seizoen… maar zijn met honderden, zoniet met duizenden! Reactie infoteur, 19-11-2018
Hallo Magda,

Geweldig om te mogen zien en horen. Op waarnemingen.nl (waar ik ze op volg) en waarnemingen.be is te volgen hoe ze vliegen en of ze over jouw gebied trekken. Kun je ze soms opwachten. Het blijft gewoon schitterend om te mogen zien en vooral horen.

Groet, Ria.

Infoteur: Rieja
Laatste update: 29-09-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Special: Grote vogels
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 2
Schrijf mee!