InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Woestijnen: Welke soorten bestaan er en hoe ontstaan deze?

Woestijnen: Welke soorten bestaan er en hoe ontstaan deze?

Woestijnen: Welke soorten bestaan er en hoe ontstaan deze? Woestijnen zijn overal ter wereld te vinden. Er bestaan echter talloze soorten die ieder op hun eigen unieke wijze ontstaan. Iedere woestijnsoort vereist specifieke omstandigheden voordat het kan ontstaan. Een zoutwoestijn kan bijvoorbeeld pas ontstaan wanneer er 'leem' in de buurt is. Deze grondsoort is niet overal te vinden en bevindt zich meestal in het gebergte rondom een zoutvlakte. De mens kan eveneens verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van een woestijn. Dit heeft vaak direct of indirect met de landbouw te maken.

Woestijnen


Criteria voor een woestijn en het ontstaan hiervan

Er bestaan diverse soorten woestijnen. De zogenaamde 'Zandwoestijn' is de bekendste woestijnsoort. Een woestijn is een gebied waar minder dan 250 mm neerslag per jaar valt. Dit kan een warm of zelfs koud gebied zijn. Een woestijn heeft vaak het vermogen om zich uit te breiden of onverwachts ergens te ontstaan. Woestijnvorming kan een menselijke of natuurlijke oorzaak hebben. Wanneer dit op een natuurlijke manier gebeurt heeft het meestal te maken met het ontstaan van droogte. Planten en bomen kunnen namelijk voorkomen dat er een woestijn ontstaat. Bij menselijke oorzaken is het altijd een wisselwerking tussen menselijke invloeden en de natuur. Er zijn talloze oorzaken voor woestijnvorming waarbij mensen een rol spelen.

Woestijnvorming door de mens

De meeste menselijke oorzaken voor woestijnvorming hebben te maken met de landbouw. Hierdoor wordt er regelmatig grond omgeploegd en zelfs ontgint. Soms verbrand men stukken bos om de grond te kunnen gebruiken. Het veranderen van het gebied kan een kettingreactie teweegbrengen, het gebied in de regio wordt er namelijk ook door beïnvloed. Soms worden er hellingen op de verkeerde manier bewerkt wat woestijnvorming veroorzaakt. Vee en personen die gebruik maken van de grond verstampen het waardoor er minder planten kunnen groeien. Het besproeien van land kan eveneens problemen veroorzaken. Hierdoor kunnen natuurlijke planten namelijk verdrinken. Boeren die een monocultuur aan gewassen hebben kunnen eveneens voor woestijnvorming zorgen.

Monocultuur
Een monocultuur aan gewassen betekent dat de boer regelmatig dezelfde soort gewassen verbouwd. Dit zorgt dat de bodem uitgeput raakt en specifieke voedingsstoffen verliest die door de gewassen gebruikt worden. De kunstmest die gebruikt wordt kan de situatie over de langere termijn verergeren.

Een rotswoestijn in Utah / Bron: Mooreway, PixabayEen rotswoestijn in Utah / Bron: Mooreway, Pixabay

Rotswoestijn

Rotswoestijnen zijn alleen te vinden op plekken waar er weinig sprake is van 'verwering'. Verwering is de transformatie van gesteenten door middel van natuurlijke invloeden zoals het klimaat en de aardkorst. Het gesteente blijft hierdoor zijn grote omvang behouden waardoor er talloze rotsen te vinden zijn.

Grindwoestijn

Een grindwoestijn ontstaat meestal door het verval van grotere gesteenten. Dit kunnen bijvoorbeeld resten zijn van een vroegere rivierbedding. Het overbleven gesteente kan een overblijfsel zijn van gesteente zoals conglomeraat.

IJswoestijn

De ijswoestijn is een begrip dat minder bekend is omdat het weinig gebruikt wordt. De ijswoestijnen die op aarde te vinden zijn komen voor in de poolgebieden en zijn de grootste woestijnen op aarde. Tijdens ijstijden zijn zij zelfs groter dan anders.

Noodpool

De Noordpoolgebied beslaat maar liefst 13.726.937 vierkante kilometer. Het gebied wat daadwerkelijk uit ijs bestaat is echter drastisch geslonken.

Antarctica

Deze ijswoestijn is 'nét' iets groter dan de Noordpool, namelijk 13.829.430 vierkante kilometer (oftewel zo'n 320 vierkante kilometer groter dan de Noordpool). Het is de grootste woestijn op aarde. Ondanks de kou leven hier allerlei diersoorten zoals de pinguïn, robben en diverse vogelsoorten.

Zandwoestijn

Ondanks dat iedereen de zandwoestijn kent, is de zandwoestijn vrij zeldzaam ten opzichte van andere woestijnsoorten. De zandwoestijn is een woestijn dat ontstaat vanwege de aanwezigheid van een hele grote hoeveelheid zand en de juiste windrichtingen. De windrichtingen moeten namelijk in balans zijn anders verdwijnt de woestijn en komt het zand elders terecht. Één van de bekendste zandwoestijnen is de Sahara.

Een zoutvlakte in Bolivia, 'Salar de Uyuni' / Bron: Luca Galuzzi (Lucag), edit by Trialsanderrors, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Een zoutvlakte in Bolivia, 'Salar de Uyuni' / Bron: Luca Galuzzi (Lucag), edit by Trialsanderrors, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Zoutwoestijn

De zoutwoestijn wordt ook wel 'leemwoestijn' genoemd en kan pas ontstaan wanneer er gebergte met leem aanwezig is. Leem is een bepaalde grondsoort die grotendeels uit silt(leem) bestaat. De grondsoort bestaat uit zeer kleine korrels, namelijk tussen de 2 en 63 micrometer.

Sedimentatie

Een zoutwoestijn ontstaat pas wanneer er in het gebied zogenaamde 'bekkens' aanwezig zijn. Dit zijn gebieden waar er een ophoping en bezinking van sediment ontstaat. Dit proces wordt ook wel sedimentatie genoemd.
© 2017 - 2019 Zonnescherm, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Woestijnen en leefmogelijkhedenIn de woestijn, waar altijd warmte heerst overdag en 's nachts het dodelijk koud kan zijn, lijkt haast onmogelijk om te…
Het ontstaan van verschillende soorten gesteenteHet ontstaan van verschillende soorten gesteenteEen gesteente bestaat uit een concentratie mineralen. Elk gesteente heeft een andere samenstelling mineralen. Petrologie…
Woestijn, uitgestrekte vlaktenWoestijnen zijn uitgestrekte vlakten met onvruchtbare grond waar dus bijna geen bomen en planten kunnen groeien. Naast g…
Online zand bestellenNaast vele webshops op het gebied van allerlei artikelen is het tegenwoordig ook mogelijk om grote partijen te bestellen…
Woestijnen van de wereldWoestijnen van de wereldEen woestijn is een heet stuk land dat zeer weinig regen, niet meer dan 200 mm per jaar, heeft. Temperaturen overdag kan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Nepenthes, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • http://www.alletop10lijstjes.nl/top-10-grootste-woestijnen/
  • https://nl.m.wiktionary.org/wiki/grindwoestijn
  • https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Verwoestijning
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Woestijn
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Leem
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Silt
  • http://hetlaatstecontinent.be/dierenwereld/index.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Sedimentatie
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Verwering
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Conglomeraat_(geologie)
  • Afbeelding bron 1: Mooreway, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Luca Galuzzi (Lucag), edit by Trialsanderrors, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Reageer op het artikel "Woestijnen: Welke soorten bestaan er en hoe ontstaan deze?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Zonnescherm
Laatste update: 30-11-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 13
Schrijf mee!