InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Paddenstoelen herkennen is niet moeilijk

Paddenstoelen herkennen is niet moeilijk

Paddenstoelen herkennen is niet moeilijk Een paddenstoel is het vruchtlichaam van een hogere schimmel. Deze schimmel zit in de grond, bomen, dieren of bladeren. Microscopisch kleine schimmeldraden (hyfen) die samen een zwamvlok (mycelium) vormen. Het mycelium onttrekt zijn voedsel aan de bodem, boom, bladeren, paardenpoep, wilde zwijnenpoep, en ook aan andere paddenstoelen (onder andere de kostgangerboleet maakt er zich schuldig aan). Bij voldoende vocht, voedsel en de juiste temperatuur, wordt er door de hyfen, een vruchtlichaam gevormd. Een paddenstoel of stuifzwam. Nadat de paddenstoel groeit en groeit, zullen de sporen in de zwam, loslaten of eruit barsten. De sporen zijn de ‘zaden’ en vormen op den duur weer nieuwe hyfen en zo weer nieuwe paddenstoelen.

De sporen van een paddenstoel

Op verschillende manieren worden de sporen verspreid. De sporen van de meeste paddenstoelen ontwikkelen zich onder de hoed. Een hoed met plaatjes of buisjes. Om zonder de paddenstoel te vernietigen, te willen weten of het een plaatjeszwam is, is een handspiegel erg handig. Houd de spiegel onder de hoed of op de grond en je ziet het. Of de sporen zitten in een knotsvormige, schors of aardappelachtige vorm.

De verschillende paddenstoelen met hun sporen

plaatjesplaatjes

Plaatjeszwammen

Een plaatje is een soort van ribbel, die met vele ribbels loopt van steel tot hoed einde. Op de manier van aanhechting van de plaatjes aan de steel, zit verschil. Van breed bochtig aangehechte plaatjes, mooie rechte plaatjes, plaatjes met een tandje, smal aangehechte plaatjes of sterk aflopende plaatjes. Samen met de verschillende kleuren van de plaatjes zijn dit kenmerkende eigenschappen om een paddenstoel op naam te brengen. Onder de plaatjeszwammen laten bij sommige paddenstoelen druppeltjes melksap los bij een lichte beschadiging. De melkzwammen. Komt er dus melksap op de plaatjes (ga er heel lichtjes met een takje overheen) dan is de paddenstoel familie van de melkzwammen en moeten verdere bijzonderheden de paddenstoel op naam brengen. Bijzonderheden als de geur, hoe ziet de hoed eruit en bijvoorbeeld de standplaats, gevonden in een loofbos, naaldbos of gemengd bos, onder welke boom of op welke boom bijvoorbeeld.

Buisjeszwammen

De buisjeszwammen lijken onder de hoed allemaal kleine gaatjes te hebben. Een betrouwbare manier is om te kijken of de buisjes, bij een lichte duim druk, verkleuren. Bij de meest eetbare onder de boleten, het eekhoorntjesbrood, kleuren de buisjes niet wanneer je er op drukt. Net als bij de peperboleet, holsteelboleet en fluweelboleet. Bij de kastanje boleet echter wel, net als bij de rode boleet, gewone heksenboleet en de bruingele ringboleet bijvoorbeeld. Deze verkleuren naar een blauwachtige afdruk. Een weetje om de paddenstoel een stapje verder op naam te brengen. De foto met de blauw-paarsige verkleuring is een kastanje boleet.
buisjes met verkleuringbuisjes met verkleuring

Stuifzwammen

Een vruchtlichaam uit een geheel of een steel bij sommige stuifzwammen. Wanneer de sporen rijp zijn scheurt de paddenstoel open zodat een wijde, diep komvormige opening ontstaat, of aan de bovenzijde een kleine opening waar de sporen uit ontsnappen. De bovisten (de aardappelbovist) zijn stuifzwammen en groeien vaak in groepjes. Waar er een staat, staan er meer. Stuifzwammen op een bedje van mos in het bos. Eén regendruppel kan al genoeg zijn om de bovist te doen scheuren. Of de wandelaar die onder het mos de bovist niet ziet.

Zakjeszwammen

Zwammen met knotsachtige steeltjes, wratvormige bollen, schijfjes of bekerachtige verschijningen. De sporen worden ook in de verschijningsvorm gerijpt. Door de oplopende druk in de knots of bol worden de sporen dan met enorme kracht ‘weggeschoten’ en door de wind verspreid. Bekerzwammen horen ook tot de familie van de zakjeszwammen. Van de bekerzwam is onlangs onderzoek (2012) verricht door een team van de Universiteit van Harvard, Cornell en van Californië in Berkeley. Deze hebben hogesnelheid video’s gemaakt van bekerzwammen die hun sporen lanceren. Het team ontdekte dat bekerzwammen niet alleen van de aanwezige wind gebruik maken maar ook hun eigen wind produceren. De bekerzwam schiet zijn sporen af in snel op elkaar volgende golven. De laatste golven van sporen, komen zo tot 20 centimeter hoog. Op die hoogte is er dan vaak wel een windje en neemt de sporen verder mee. Ze maken dus niet alleen gebruik van de natuurlijke wind maar produceren zelf ook wind!

paarse korstzwampaarse korstzwam

Korst- of schorszwammen

Korstzwammen of schorszwammen zijn vruchtlichamen die op dood of levend hout ‘geplakt’ lijken te zijn. Die vaak kleur brengen op zonnige dagen in het bos of in bomen. Geel (gele korstzwam), paars (paarse korstzwam), roze (roze prachtkorstzwam) of blauwe (blauwe korstzwam). Sommige korstzwammen hebben op- of afstaande randen, een schelpvorm, waaiervorm (waaierkorstvorm) of oorvorm (vals judasoor). De oppervlakte van een korstzwam is meestal pukkelig, rimpelig of met stekeltjes om zo het groter te maken, zodat er meer sporen gevormd worden.

De kleur van de sporen

witte sporen zichtbaarwitte sporen zichtbaar
Als de sporen rijp zijn hebben ze kleur. Soms duidelijk te zien aan de rest van de omgeving maar meestal is dit niet te zien. Toch is dit een belangrijk gegeven om te determineren. Een handig tip is om altijd een natte witte zakdoek bij je te hebben.
Wrijf heel voorzichtig langs de plaatjes of buisjes en de kleur van de sporen wordt zichtbaar. Roze, geel, bruin of zwart. Bij geen kleur is het dan wit.

Een kleine start alvast om paddenstoelen te leren determineren.

Lees verder

© 2013 - 2017 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Herfst hobby: paddenstoelen zoekenHerfst hobby: paddenstoelen zoekenHet zoeken van paddenstoelen is in Nederland erg goed mogelijk. Sommige paddenstoelen zijn eetbaar, maar bij het identif…
Alles over schimmelsSchimmels worden ook wel zwammen genoemd. Het onderzoek naar schimmels heet mycologie. Schimmels zijn geschikt voor de a…
Paddenstoelen zoeken - voorzichtigZelf paddenstoelen zoeken is een leuke hobby. De esdoornhoutknotszwam, de gekraagde aardster, de schubbige bundelzwam en…
Buisjeszwammen zijn paddenstoelenBuisjeszwammen zijn paddenstoelenPaddenstoelen zijn er het hele jaar wel te vinden. Maar zo gauw het herfst is, schieten ze massaal als paddenstoelen uit…
De zakjeszwammen onder de paddenstoelenDe zakjeszwammen onder de paddenstoelenIn het bos kunnen we de meeste vreemde creaties aan paddenstoelen tegen komen. Paddenstoelen met een hoed en steel, zwam…
Bronnen en referenties
  • www.waarneming.nl
  • www.soortenbank.nl
  • http://www.natuurbericht.nl/?id=5059

Reageer op het artikel "Paddenstoelen herkennen is niet moeilijk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 22-09-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Special: Paddenstoelen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!