Hoe ontstaat een regenboog?

De regenboog is misschien wel een van de meest fascinerende en kleurrijke natuurverschijnselen. Waarschijnlijk hebben we de regenboog allemaal wel eens gezien. Mogelijk zijn er toen een aantal vragen naar boven gekomen. Want hoe ontstaat zo'n regenboog eigenlijk? Waarom zien wij de regenboog als een boog? En heeft iemand ooit die pot met goud, waarvan men beweert dat hij onderaan de regenboog staat, gevonden?

De term ‘regenboog’

Een regenboog is de gekleurde cirkelboog die we in de lucht zien staan als de zon tegen (een nevel van) waterdruppeltjes aan schijnt. De regenboog bestaat uit zeven kleuren: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Uiteraard is er in werkelijkheid een naadloze overgang van de kleuren, waardoor deze niet altijd even scherp en duidelijk per kleur te onderscheiden zijn.

Waardoor ontstaat de regenboog?

Wit licht is opgebouwd uit een mengsel van vele soorten gekleurd licht. Door middel van een prisma kan het 'witte' licht gebroken worden in de kleuren waaruit het licht bestaat. De kleurenband die dan ontstaat heet een spectrum. De hoofdkleuren die daarbij ontstaan zijn dus de zeven kleuren van de regenboog. De regenboog ontstaat door zo'n soort breking van het licht. Dit wordt veroorzaakt doordat de zonnestralen breken in de regendruppels. De regendruppels fungeren dus als een soort van prisma's. Afhankelijk van de brekingsindex van de lucht-waterovergang breekt het licht onder verschillende hoeken. Dit heet dispersie of kleurschifting. De grootte van de druppel speelt hier geen rol. Doordat de brekingsindex voor iedere kleur verschilt, wordt iedere kleur onder een andere hoek gebogen. Zo ontstaan er dus als het ware deelbogen, die we dan kunnen waarnemen als de regenboog.

Waarom is de regenboog een boog?

De naam zegt het eigenlijk al: de regenboog. Maar waarom nemen we de regenboog eigenlijk waar als een boog? Voor dit verschijnsel is een tweetal redenen te noemen:
  • Regendruppels, die zorgen voor de lichtbreking, zijn al min of meer rond (en niet de typische druppel-vorm die we uit stripverhalen kennen). Deze ronde vorm helpt bij het construeren van een boogvorm.
  • De regenboog is rond doordat de boog ontstaat door lichtbreking van zonlicht over een bepaalde hoek ten opzichte van de lijn zon-waarnemer. Dit is de hoek tussen het invallende en uittredende zonlicht in elke druppel die bijdraagt aan de regenboog. Doordat je je als waarnemer altijd op deze lijn bevindt, lijkt de regenboog altijd rond te zijn.

Plaats en tijdstip

Wat de plaats van de regenboog betreft, valt het op dat we hem altijd zien met de zon in onze rug. De regenboog bevindt zich dus tegenover de zon, staande in de regen. Dit komt door de weerkaatsing van het licht in de waterdruppels. Bovendien is een regenboog vrijwel nooit te zien midden op een zomerdag, terwijl de zon hoog aan de hemel staat. De grootste regenbogen zijn te zien als de zon laag aan de hemel staat, dus 's ochtends vroeg of aan het einde van de middag. Staat de zon vlak bij de horizon, dan is de regenboog een halve cirkel. Overdag, wanneer de zon wat hoger aan de hemel staat, is hooguit een deel van de boog te zien. Hoe hoger de zon, des te lager staat de regenboog en des te kleiner is de cirkelboog die boven de horizon uitsteekt. Het andere deel van de cirkelboog dat zich onder de horizon bevindt, is voor ons moeilijk waarneembaar. Als we ons hoog genoeg boven het aardoppervlak bevinden, bijvoorbeeld in een vliegtuig, is het soms wel mogelijk om een hele cirkel te zien.

Het einde van de regenboog

Er wordt al eeuwen beweerd dat er aan het einde van de regenboog een pot met goud staat. Wellicht hebben we er al eens naar gezocht. Nu is er één groot probleem: de regenboog heeft geen einde. Zoals hierboven beschreven, zien we altijd maar een klein deel van de regenboog. In werkelijkheid is er sprake van een hele cirkel. Voor het gezicht lijkt het dus alsof de regenboog twee uiteinden heeft, ergens in de horizon, maar dit is niet waar. Zoeken naar die pot met goud is dus onbegonnen en bovendien onnuttig werk, vinden zullen we hem toch nooit!
© 2013 - 2020 Trude, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Betekent een regenboog het einde van een storm?Betekent een regenboog het einde van een storm?Een regenboog heeft iedereen ondertussen wel een keer mogen aanschouwen. Het verschijnt hoog aan de horizon en kan soms…
Natuurverschijnsel de regenboogNatuurverschijnsel de regenboogEen van de mooiste natuurverschijnselen is de regenboog. Met zijn zes kleuren weet hij menig persoon te boeien. Een rege…
Joden en Noachieden: Waarom is de regenboog teken van vrede?Joden en Noachieden: Waarom is de regenboog teken van vrede?Met de Zondvloed werd de wereld opnieuw gecreëerd. De aarde werd gereinigd, de atmosfeer gezuiverd. Het werd een wereld…
De Atmosfeer (meteorologie)De Atmosfeer (meteorologie)De Atmosfeer. Waaruit bestaat lucht eigenlijk? Heeft lucht nu gewicht of niet? Waarom is lucht blauw? Waarom kleurt de h…

Het leven in de bergenHet leven in de bergenIn de bergen leven is niet altijd makkelijk. De lucht is ijl, het kan er erg koud zijn en beschutting is er bijna niet t…
Het leven in woestijnenHet leven in woestijnenWoestijnen, de droogste gebieden op aarde, waar het vaak heel heet is maar waar het ook erg koud kan zijn. Toch leven oo…
Bronnen en referenties
  • www.weerfotografie.nl

Reageer op het artikel "Hoe ontstaat een regenboog?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Trude
Laatste update: 05-03-2013
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!