Maki’s of Lemuren

Vorige week heb ik mijn hart verpand aan een leuk diertje in Paradisio. Maki’s, Vari of Lemuren noemen wij ze. Evenals Sprookjesaapjes en spookaapjes. Ze zijn er in een zestigtal soorten maar vooral Lemur catta of de ringstaart Maki, die de grootte heeft van een volwassen kat maar dan met een staart van een meter en de Red Ruffed Lemurs (Varecia rubra), die drie keer zo groot is hebben mij gecharmeerd. Daarom dus hier een artikel aan hen gewijd.

Familie

Animalia (dieren)- stam Chordata- Mammalia (zoogdier)- orde Primaten- infraorde Lemuriformes.

De Infraorde Lemuriformes is onderverdeeld in ondersoorten
1 de familie van de Cheirogaleoidea
Waaronder de familie: Dwergmaki's (Cheirogaleidae)

2 de familie van de : Lemuroidea
Waaronder de families:

• Maki's (Lemuridae)
• Wezelmaki's (Lepilemuridae)
• Indriachtigen (Indriidae
)

Maki’s of Vari, verzamelnaam Lemuren

• Het zijn halfapen die als de evolutionaire voorgangers van de apen worden beschouwd.
• Ze worden ook Sprookjesaapjes genoemd. Een naam die ze wellicht te danken hebben aan hun schattige uiterlijk.
• Komen in het wild enkel in de tropische regenwouden op en rond Madagaskar, de Comoren en omliggende eilanden en enkele tropische zones in Azië en Centraal Afrika voor.
• Er zijn op Madagaskar 52 verschillende soorten bekend op de dag van vandaag.

Veel Lemuren worden met uitsterven bedreigd, vooral als gevolg van het vernietigen van hun natuurlijke leefgebied: de bossen van Madagaskar. Ook wordt er op de dieren gejaagd. Op de dag van vandaag zijn er meer dan 60 verschillende levende soorten bekend voor de totaalpopulatie, de laatste werd in 1987 ontdekt.

Een greep uit de verschillende beestjes

• De gewone maki of L. fulvus, heeft 7 ondersoorten.
• De witte vari.
• De Indri Indri.
• De Sifaki (is een dagdier).
• De Roodstaartwezelmaki of Lepilemur ruficaudatus.
• De Ringstaartmaki of Kaleta.
• De ringbaardmaki of Bonte Vari of Bonte Vari.
• De rode vari of Bonte maki - Varecia variegata, is een van de grootste soorten. (langharige vacht, contrast patroon met wit, zwart en bruin, waarbij kraag en oren vrijwel altijd wit zijn.
• De Mongozmaki of L. mongoz
• De Red Ruffed Lemurs of Varecia rubra
• De grote muis maki of Microcebus lehilahytsara (telt 9 ondersoorten).
• De Coquerel Sifaka (Kaleta) (witte vacht en dikke donkerbruine strepen, kan sprongen maken tot tien meter.
• De moorMaki of Nosy Komba.
• De rood-bruine hybride (nakomelingen van de zwarte en gekroonde lemuren)
• De aye-aye. Dit is de vreemdste van de soort.
• De gekroonde Lemuur.
• De Varika’s.
• De halfmaki's of Hapalemur worden ook soms Bamboemaki’s genoemd.
• De Wezelmaki of Tsingy de Bemaraha.
• De bruine Lemuur.
• De zwarte Lemuur of Lemur macaco .
• De zwart-wit Lemuur.
• De boomLemuur
• De dwergmuismaki is ongeveer zo groot als een muis.
• De Indri (Périnet) is de grootste maki', en meet ongeveer 75 cm, wit/zwart gekleurd.

Vijanden

• Roofvogels
• Er werd en wordt nog steeds op Lemuren gejaagd door de mens om hen als voedsel op te dienen.

De mens op Madagascar zijn er nu een 15tal minder Lemuursoorten dan voor zijn komst, nu ongeveer 2000 jaar geleden.

Specifieke kenmerken

• Lemuren hebben vosachtige gezichten.
• Het zijn nachtdieren met relatief grote en erg goed ontwikkelde ogen.
• Eigen aan de soort is een lange staart.
• Ze hebben klauwen in plaats van nagels.
• Ze hebben een sterk ontwikkeld reukvermogen.
• Ze hebben een lange snuit met knaagdierachtige tanden en kaken.
• Hun ogen staan die aan de zijkant van de kop.
• Hun handen en voeten eindigen in een soort grijphanden.
• Hun handen gelijken op die van de mens als je een snijding zou maken tussen de middel en de ringvinger.
• Hun gebit en hun spijsverteringsstelsel zijn aangepast aan een vegetarisch voedselregime, wat niet wegneemt dat ze graag een insect binnenspelen.
• Lemuren bezitten een zogenaamd kamgebit met 36 elementen.

Weetjes

• De H. aureus of gouden bamboemaki, is de laatste Lemuursoort die pas in 1987 ontdekt werd.
• De verre voorvader van de lemuren is de "prosimian",
• Afhankelijk van de soort zijn dan de vrouwtjes zijn baas over de mannetjes en omgekeerd.
• Een ringstaartmaki kan tot 25 jaar worden.
• Een wit/zwart Vari meet van kop/kont een 60 cm met even lange staart, en weegt tot 4 Kg.
• De grootste Makisoort is de Indri Indri, (grootte van een labrador) hij is wit zwart en leeft hoog tussen de bomen. Het brulgeluid dat hij voortbrengt is tot drie kilometer ver te horen.
• De Indri (Périnet) heeft een kop die doet denken aan een teddybeer.
• De oudst bekende maki is afkomstig uit het Eoceen van Thailand en uitstierven in het Laat Mioceen.
• De vreemste Lemurensoort is de AyeAye of het spookdiertje, hij heeft een skeletachtige vinger waarmee hij insectien uit spleten prutst.
• Babakoto, de Madagaskische naam voor de Indri Indri, heeft een legendeoorsprong. Een jongen zou in het bos gegaan zijn en niet meer weergekeerd zijn. Opa ging hem zoek en keerde ook niet meer terug. Toen de dorpelingen naar de twee op zoek gingen vonden ze enkel twee Indri Indri’s. Ze dachten dat de twee mensen tot lemuur getransformeerd waren. Vanaf dan noemden ze de Indri Indri’s Babakoto wat Opa Koto wil zeggen. De naam van de opa die op zoek ging naar zijn kleinzoon.
• De vrouwtjes blijven meestal in hun ouderlijke groep.
• Wanneer je een wilde populatie wilt van dicht zien kan je eens een kijkje gaan nemen in het Nationaal Park Perinet Mantadia, te Madagascar.
• Lemuren zijn groepsdieren, zij leven in groepjes van een 20tal dieren.
• Een ringstaartmaki heeft steeds 14 zwarte ringen in zijn verder witte 60cm lange staart, het beestje zelf is maar 40 cm lang van kop tot kontje.

Bedreigd

Maki’s worden beschouwd als de meest bedreigde apensoort ter wereld.

Menukaart

Lemuren zijn alleseters ; een greep

• bloemen
• fruit, (vooral banaan)
• spinnen
• bladeren
• kruiden
• insecten
• een eitje
• kleine gewervelde dieren
• boomschors

Zwangerschap & opgroeiperikelen

• Vruchtbaar seizoen: van augustus tot september van elk kalenderjaar.
• De ringstaartmaki wijfjes zijn één maal per jaar een halve dag vruchtbaar.
• Draagtijd: tussen de 134 en de 140 dagen.
• Worp: meestal 1 tot uitzonderlijk twee jongen (buiten de rode Vari’s, die werpen standaard tweelingen en tot 5 jongen.)
• In dierentuinen worden meer tweelingen geboren dan in het wild.
• Gewicht : afhankelijk van de soort.

• De babytjes klampen zich vast aan de buik van de moeder en kruipen naar de rug toe rond de leeftijd van twee weken.
• Ze worden gespeend tot ze de leeftijd van ongeveer zes maanden bereiken.
• De babys zijn geslachtrijp op de leeftijd van drie jaar.

Links

Maki foto's © 2006 - 2010 Salu, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 29-10-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De dwergmaki, de kleinste primaat: Madagaskar heeft, door zijn isolatie als eiland, een unieke fauna en flora. De bekende baobab is de nationale boom van Madagaskar en de bekendste dierengroep zijn de Lemure…
• Dierenweetjes - Apen: Over apen zijn er heel wat interessante weetjes te vertellen. Wist je bijvoorbeeld wat de kleinste aap ter wereld is, wat vlooien betekent en waarom apen dat doen, en wat de definitie v…