InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Propolis, geschiedenis van zijn gebruik

Propolis, geschiedenis van zijn gebruik

Pro-polis betekent letterlijk ‘voor de stad’. Propolis zijn de wachtposten die de bijenstad moeten beschermen tegen aanvallen. Propolis is de harsachtige, sterk geurende substantie, die de bijen verzamelen op de knoppen van bomen, voornamelijk op populieren.

Prop voor de bijen

Propolis wordt gedurende het gehele vliegseizoen verzameld. Het verzamelen duurt lang en soms gaan bijen tussendoor terug naar hun woning om te fourageren. Voor het afleveren van een lading moeten bijen soms wel twee dagen wachten. Nadat de propolis van de poten is verwijderd, wordt deze onmiddellijk gebruikt. Bijen die gewoonlijk propolis verzamelen, verwerken dit materiaal ook in de kast. In de bijenwoning kitten ze met propolis kieren en gaten dicht en verkleinen met deze stof het vlieggat. Propolis wordt ook gebruikt voor het versterken van de raat. Kleine dieren, bijvoorbeeld muizen en slakken, die de woning binnendringen en door de bijen worden gedood (maar niet uit de woning kunnen worden weggesleept), worden met behulp van propolis gemummificeerd. Voor de mummificatie wordt propolis gebruikt (en geen was), omdat propolis conserverende eigenschappen bezit. Hierdoor treedt geen ontbinding op van het dode dier en zal er minder besmetting optreden.

Propolis, hars van de planten

Doordat planten bepaalde specifieke stoffen maken, zogenaamde secundaire metabolieten, die bijvoorbeeld als hars kunnen worden uitgescheiden, zijn ook planten beschermd tegen ziekteverwekkende virussen, bacteriën en schimmels. Bijen hebben als het ware geleerd de hars (propolis) te gebruiken voor hun eigen gezondheid. Onderzoek heeft uitgewezen dat voor bijen schadelijke micro-organismen (bijvoorbeeld Bacillus larvae) heel gevoelig zijn voor propolis en hierdoor gemakkelijk worden gedood. Doordat bijen in de kast of korf heel vaak met propolis in contact komen wordt hierdoor het aantal ziekteverwekkende kiemen in het bijenvolk sterk verminderd (Ghisalberti, 1979).

Propolis voor de mensen.

Ook door de mens wordt propolis al heel lang toegepast om zijn desinfecterende, verzachtende, ontstekingsremmende en wondgenezende eigenschappen. Propolis werd reeds gebruikt door de Perzen, Grieken en Romeinen en ook de Inca's kenden het. Plinius (23-79 n. Chr.) vermeldt dat propolis algemeen wordt gebruikt als vervangingsmiddel voor galbanum (uitscheidingsproduct, exsudaat van Ferula-soorten). De oude Egyptenaren gebruikten waarschijnlijk propolis voor het balsemen van hun mummies.
Celsus in de 1ste eeuw vond dat ‘het beste middel om uit te drijven is hetgeen door de Grieken ‘rhypodes’ wordt genoemd. Het bevat myrrhe, crocus, iris, propolis, bedelium, granaatappel, aluin, maretak en terpentijn of geitevet’
Dioscorides schreef ‘ de gele bijenlijm heeft een heerlijke geur.....Hij helpt bij oude vastzittende verkoudheid en bij huiduitslag...’

In onze streken werd in de steentijd uit berkenbast een hars (pek) bereid, die waarschijnlijk werd toegepast als een soort kauwgom voor de reiniging van het gebit. König en Dustmann (1988) suggereren dat propolis misschien kan worden beschouwd als opvolger van dit product. Via gebitsverzorging en mondhygiëne vond propolis dan uiteindelijk zijn plaats in de volksgeneeskunde om zijn ontstekingsremmende eigenschappen. Later wordt propolis vooral toegepast in Duitsland en Oost- Europa. Doordat de behandeling van wonden met een propolisextract de regeneratie van weefsel bevordert en een versnelde genezing tot gevolg heeft, werden gedurende de tweede wereldoorlog in Russische ziekenhuizen grote hoeveelheden propolis gebruikt.

Propolis voor violen?

Propolis zou ook nog een geheel andere toepassing hebben gekend: Mogelijk is degoede klank van violen gebouwd in de 18e eeuw door vioolbouwers in Cremona, bijvoorbeeld Stradivarius, te danken is aan het feit dat een vernis werd gebruikt gebaseerd op propolis. In een publikatie uit 1986 wordt beschreven hoe enkele onderzoekers onafhankelijk van elkaar de samenstelling van deze vernis proberen te reconstrueren (Colombo). Ze komen tot verschillende conclusies. Een van de bestanddelen zou propolis kunnen zijn, maar nog steeds staat dit niet onomstotelijk vast.

Medisch gebruik samengevat.

  • Voor de luchtwegen bij bacteriële en virale infecties: verkoudheid, bronchitis, griep.
  • Voor de huid: ontsmettend en wondgenezend, eczeem, maar ook tegen lippenblaasjes (herpes).
© 2008 - 2019 Herborist, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Natuurlijk antibioticum - Propolis of bijenbalsemNatuurlijk antibioticum - Propolis of bijenbalsemPropolis of bijenbalsem is een natuurlijk antibioticum. Propolis is een soort balsem dat door bijen wordt verzameld. Pro…
De geneeskracht van propolisDe geneeskracht van propolisBijenpollen, honing, royal jelly en propolis zijn allemaal producten die de bijen voortbrengen. Deze producten zijn bove…
Propolis wetenschappelijk bekekenPropolis wetenschappelijk bekekenMijn bewondering en verwondering voor natuurlijke geneesmiddelen, ook voor propolis, is zeer groot, maar dat neemt niet…
Bijen: Soorten, leefwijze en bijenproductenBijen: Soorten, leefwijze en bijenproductenBijen zijn de vliegende insecten die iedereen wel kent. Ze komen in tal van tekenfilms voor en geven ons honing, was en…
Wat te doen als een zwerm bijen aanvalt?Wat te doen als een zwerm bijen aanvalt?De zomer komt er stilaan aan en we zullen weer met bijen worden geconfronteerd. Het gebeurt niet zo vaak dat mensen door…
Bronnen en referenties
  • Ghisalberti, E.L. (1979) Propolis: A Review. Bee World 60, 59-84 Colombo, L. (1986)Le verniel dell'antica liuteria cremonese. Pitture e Vernici 62, 37-42 CuéUar CuéUar, A. en Rojas Hernandez, N.M. (1987) Componentes quimicos del propoleos Cubano. I. Rev. Cubana Farm. 21, 365-372 König, B. en Dustmann, J.H. (1988) Baumharze, Bienen und antivirale Chemotherapie. Naturwissenschaftliche Rundschau 41, 43-53 Ray Hill. Propolis.Uitgeverij Orion Brugge 1978. Uccusic Paul. De geneeskracht van bijen. Gottmer 1983. Herold Edmund. Bijen, honing en gezondheid. Strengholt 1976.

Reageer op het artikel "Propolis, geschiedenis van zijn gebruik"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Mieneke Te Velthuis, 09-10-2011 10:25 #2
Geachte lezer ik gebruik ook propolis, en vraag me af of het ook voor een tennisarm
gebruikt kan worden? Nu neem ik het in bij griep en verkoudheid. En is het ook voor wrattenop de hand geschikt? Graag uw reactie vr gr Mieneke te Velthuis

Kimberley, 17-07-2011 20:47 #1
Na 3 ellendige jaren met mn Crohn, 9 fisteloperaties hoefijzervorm, en vele onderzoeken en bergen medicijnen, gebruik ik nu Propolis. 2 Maanden geleden heb ik alle aspartaam geschrapt, (zit ook in medicijnen) en dit is nu fase 2. De Propolistinctuur neem ik al n week; 5 x daags 20 druppels… na 2/3 dagen namen de ontstekingspijnen af. Wonderbaarlijk. Vanmiddag heb ik n stukje kunnen fietsen! Na 5 weken totaal uitgeschakeld in mn bed te hebben gelegen, darmontstekingen zijn hels, dat weet iedere Crohn/Colitis/I.B.D. patient. Door de pijn heb je geen energie meer. n Natuurarts raadde me dit wondermiddel aan, zij had vele Crohnpatienten kunnen helpen. Op internet staan ook veel mensen die bijv.geen Remicade meer gebruiken maar Propolis. Geheel natuurlijk, door bijen gemaakt, veel sterker als de werking van honing, en GEEN bijwerkingen. Dit kan niet tippen aan salofalc, prednison enz. ik werd daar kotsziek van, de troep. De MDL artsen in t AZM hadden er nog nooit van gehoord… nee, tuurlijk niet, t hoort niet bij de reguliere medicijnen. Succes voor wie ermee begint! En t werkt. Beterschap IBD mensen, Kimberley.

Infoteur: Herborist
Gepubliceerd: 03-12-2008
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Schrijf mee!