InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Amerikaanse tulpenboom of Liriodendron tulipifera

Amerikaanse tulpenboom of Liriodendron tulipifera

Amerikaanse tulpenboom of Liriodendron tulipifera De Liriodendron tulipifera en de Magnolia soulangeana (gewone magnolia) worden beide de tulpenboom genoemd. Het zijn verschillende bomen met dezelfde naam. In Nederland wordt de gewone magnolia vaak tulpenboom genoemd, maar dit is niet helemaal juist. De echte tulpenboom is de Amerikaanse tulpenboom. De gewone magnolia en de Amerikaanse tulpenboom zijn wel familie van elkaar en horen beide tot het geslacht Magnoliaceae (Magnolia). De Amerikaanse tulpenboom is te herkennen aan het grote en bijzondere blad. Twee lobben aan de top en twee lobben aan de onderzijde van het blad doen denken aan het bloemblad van een tulp.

Tulpenboom versus tulpenboom

In de tulpenboomfamilie (Magnoliaceae) zijn twee onderfamilies:
  • de onderfamilie Magnolioideae (Gewone Magnolia s.l. of beverboom);
  • de onderfamilie Liriodendroidae (Liriodendron tulipifera of tulpenboom).

Amerikaanse tulpenboom (Liriodendron tuliifera) versus Chinese tulpenboom (Liriodendron chinense)

Naast de Amerikaanse soort Liriodendron tulipifera groeit er een tweede soort Liriodendron die erg veel lijkt op de Amerikaanse tulpenboom, de Chinese tulpenboom (Liriodendron chinense) die inheems is in China en Vietnam. De Amerikaanse Tulpenboom is de bekendste van de twee soorten.

De dikke knolvoet van de Amerikaanse tulpenboomDe dikke knolvoet van de Amerikaanse tulpenboom

Kenmerken van de Amerikaanse tulpenboom (Liriodendron tulipifera)

De bladverliezende tulpenboom is inheems in Noord-Amerika en is één van de grootste loofbomen. De Amerikaanse tulpenboom kan in Amerika hoogtes bereiken van meer dan zestig meter. In Nederland en België bereikt de tulpenboom hoogtes van een kleine veertig meter. De boom heeft diepe wortels, een kaarsrechte stam en groeit snel. De tulpenboom gedijt goed op vruchtbare grond met een goede afwatering. Aan het begin van de stam hebben sommige tulpenbomen een verdikking, de knolvoet. De kroonvorm is eerst smal en bij het ouder worden van de boom, spreiden de takken zich en ontstaat er een brede ovale kroonvorm. De stam is lichtgrijs tot grijs en krijgt bij het ouder worden ondiepe groeven. Na ongeveer vijftien tot twintig jaar begint de boom bloeiknoppen te geven. De tulpenboom bloeit in mei/juni met kleine geelwitte bloemen die enigszins lijken op de bloembladeren van een tulp. Een bijzonder kenmerk van de tulpenboom is het blad waarvan de lobben (de uitsteeksels) er eveneens uitzien als het bloemblad van een tulp. De Amerikaanse tulpenboom bloeit nadat het blad is uitgelopen en de bloemen zijn dan moeilijk te zien omdat ze door de grote bladeren, de bloemen aan het zicht onttrekken. Bovendien zitten de meeste bloemen hoog in de boom. De Amerikaanse tulpenboom kan een leeftijd krijgen van meer dan 200 jaren.

Het blad van de Amerikaanse tulpenboomHet blad van de Amerikaanse tulpenboom

Het blad van de Amerikaanse tulpenboom

Het blad van de Amerikaanse tulpenboom is groot en bijzonder. De bladeren zijn ongeveer 10 centimeter lang en 18 centimeter breed. Het donkergroene blad zit aan een lange bladsteel en is vierlobbig. Ondiepe insnijdingen van de bladrand lopen naar de middennerf en geven twee lobben (uitsteeksels) onderaan het blad en twee lobben bovenaan het blad. Tussen de twee bovenste lobben heeft het blad een iets ingesneden, tot een platte bladrand. De onderzijde van het blad is lichtgroen en in de herfst kleurt het blad prachtig (boter)geel. De tulpenboom haalt de schoonheid voornamelijk uit het bijzondere blad net als de cultivars van de Amerikaanse tulpenboom. Cultivars als:
  • L. tulipifera 'Fastigiatum'. Groeit in een zuilvorm;
  • L. tulipifera 'Ardis'. Groeit met kleiner blad dan de Amerikaanse Tulpenboom;
  • L. tulipifera 'Aureomarginatum'. Tulpenboom met geel-groene bladeren;
  • L. tulipifera 'Glen Gold'. Tulpenboom met geel-gouden bladeren;
  • L. tulipifera 'Mediopictum'. Tulpenboom met groene bladeren en in het midden van het blad mogelijk een onregelmatige gele vlek.

Lange bladstelen en een uitgebloeide bloem.Lange bladstelen en een uitgebloeide bloem.

Bloemen

Nadat het blad is uitgelopen gaat de tulpenboom in mei/juni bloeien. Er verschijnen groene, grote en alleenstaande bloemknoppen waaruit een prachtig lelie- tot tulpvormige bloem tevoorschijn komt. Een mooie geelgroene bloem met negen bloembladeren van ongeveer vijf centimeter groot. Negen bloembladeren waarvan de onderste drie lichtgroen gekleurd zijn en de overige zes een gele kleur hebben met een oranje gevlamde tekening onderaan de bloembladeren. De bloem bevat vele gele meeldraden met in het midden een peervormige stamper. De bevruchting geschiedt door insecten zoals bijen, die dol zijn op de nectar en het stuifmeel van de Amerikaanse tulpenboom. Nadat de bevruchting heeft plaatsgevonden, groeit uit het vruchtbeginsel een kegelvormige vrucht die vijf tot acht centimeter lang kan worden, bruin gekleurd is en meerdere doosvruchten bevat. De kegelvormige vrucht is te vergelijken met die van de gewone magnolia, die familie is van de Amerikaanse tulpenboom.

Bloem tulpenboom / Bron: Raimond Spekking, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Bloem tulpenboom / Bron: Raimond Spekking, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

De naam

De wetenschappelijke naam van de tulpenboom is Liriodendron tulipifera. De naam Liriodendron betekent in het Grieks: lelieboom. Leiron is lelie en dendron betekent boom. Een verwijzing naar de lelieachtige bloemen die gelijkenis vertonen met de lelie maar ook met de tulp. De toevoeging ‘tulipifera’ is namelijk afgeleid van het Latijnse ‘tulipa’ of ‘tulp’ en betekent ‘tulpendragend’. De soortnaam Liriodendron tulipifera heeft hier de naam aan te danken.

Tulpenbomen in Nederland

De Tulpenboom in de Hortus Botanicus van Leiden (Z-H) is het oudste exemplaar van Europa. De boom werd in 1716 uitgezaaid met zaad uit Virginia. Meerdere exemplaren Amerikaanse tulpenbomen in Nederland en België zijn te zien in o.a.:

LocatieOmtrekHoogte
het Maastrichtse Stadspark (L)3,77 meter 37,6 meter
Tervuren, arboretum Tervuren (België)2,56 meter36,8 meter
Park Sonsbeek Arnhem (G)3,68 meter36,4 meter
het Nationale plantentuin Meise (België)] 5.80 meter46.4 meter
Arnhem, Angerenstein (G)5,50 meter37,5 meter
Vorden, Kasteel Onstein (G)5,15 meter 35 meter
Vught, Huize Steenwijk (N-Br)5,02 meter33 meter
Amstenrade, Kasteel Amstelrade (L) 4,61 meter37,4 meter
Apeldoorn, kroondomein Het Loo (G)4,80 meter29, 4 meter
Vught, Huis Muyserick (N-Br)4,47 meter29 meter
Laren, Huis Verwolde (G)4,47 meter28,5 meter

De dikste tulpenboom van Nederland staat in de tuin van Huis Hoekendaal in Warnsveld (Gelderland). De monumentale boom is met een hoogte van 33 meter en een omtrek van 7.17 meter, de dikste boom van Nederland. De boom is ongeveer aangeplant in 1850 en staat in een niet toegankelijke privétuin.

Lees verder

© 2018 - 2019 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Dakbomen zorgen voor schaduw in de tuinDakbomen zorgen voor schaduw in de tuinDakbomen kunnen in een zonnige tuin goed worden gebruikt als natuurlijke parasol. Ze zorgen voor een koele, beschutte pl…
Tulpenboom of MagnoliaTulpenboom of MagnoliaDe Tulpenboom is een andere soort boom dan de Magnolia. In Nederland wordt de Magnolia in de volksmond vaak een tulpenbo…
Bloeiende bomen vormen een meerwaarde voor de tuinBloeiende bomen vormen een meerwaarde voor de tuinBloeiende bomen zorgen ook hoog in de lucht voor een echte blikvanger in de tuin. Bomen worden over het algemeen aangepl…
Zuilvormige bomen en treurbomenZuilvormige bomen en treurbomenNaast de algemeen bekende boom vorm, namelijk een stam met daarop de kroon, zijn er ook nog andere, natuurlijke vormen.…
Bomen met opvallende stam, bladeren, vruchten of herfstkleurBomen met opvallende stam, bladeren, vruchten of herfstkleurNaast een onmisbaar verticaal accent, kan een boom nog veel meer toevoegen aan de tuin. Een met zorg uitgekozen boom kan…
Bronnen en referenties
  • https://www.botanischetuinen.nl/planten/plant/1584/liriodendron-tulipifera/
  • https://www.tuinadvies.nl/artikels/boom_tulpenboom
  • https://www.mijntuin.org/articles/liriodendron-tulipifera-tulpenboom
  • https://www.profburgwijk.nl/c/wijkachtergrond-archief-bomen#lb44706/tulpenboom
  • https://www.monumentaltrees.com/nl/nld-tulpenboom/
  • Afbeelding bron 1: Raimond Spekking, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Reageer op het artikel "Amerikaanse tulpenboom of Liriodendron tulipifera"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 04-10-2018
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Special: Bomen
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!