De meteorologische herfst en de astronomische herfst

De meteorologische herfst en de astronomische herfst De herfst is een van de vier seizoenen die we kennen in Nederland. Kenmerkend voor de herfst zijn de prachtig gekleurde herfstbladeren. Bomen vol met rode, gele en oranje bladeren. Door het zonlicht beschenen, lijken de bladeren wel licht te geven. Overweldigende kleuren. De rode vruchten van de kardinaalsmuts, lijsterbessen en de berberis geven kleur op donkere mistige herfstdagen. De zon die s morgens door de mist en nevel schijnt en een prachtig diffuus licht geeft. Een sprookje om te zien. De eerste herfststormen dienen zich aan en het bos krijgt een dik tapijt van vers gevallen bladeren, waar je alleen maar sloffend door heen kunt lopen. Voorzichtig om de vele prachtige paddenstoelen niet te vertrappen.

Herfst in Nederland

Officieel begint de herfst in Nederland op 21 september en duurt t/m 20 december. Gewoon gemakkelijk om een vast getal aan te houden als geheugensteuntje. Peuters, kleuters en basisschoolkinderen komen zo in aanraking met de wisselende seizoenen en hebben houvast aan een getal. 21 maart, 21 juni, 21 september en 21 december. Astronomisch gezien begint de herfst wanneer de zon precies boven de evenaar staat en de dag en nacht even lang duren. Dit is altijd rond de 23ste september. De astronomische herfst begint dus elk jaar op een andere datum. Zo is in 1931 de astronomische herfst pas begonnen op 24 september! De meteorologische herfst wordt internationaal gebruikt door weerkundigen. Uit praktische overwegingen beginnen de meteorologische seizoenen altijd op de eerste dag van de maand waarin het astronomisch seizoen begint. Van 1 september tot 1 december is het dus de meteorologische herfst.

Veranderingen in de herfst

De zon komt steeds verder weg te staan. De schaduwen van bomen worden steeds langer. De dagen worden korter omdat de zon eerder verdwijnt achter de horizon. Ook s morgens komt de zon later op en hebben we de lampen weer nodig. De kracht van de zon wordt snel minder en de temperatuur wordt lager. De verwarming moet weer omhoog s morgens. Aan het begin van de herfst ligt de gemiddelde middagtemperatuur nog op 19 graden en aan het eind van de herfst op 6 graden.

De reactie van de bomen hierop

Bladeren van loofbomen bevatten chlorofyl (bladgroenkorrels). Door minder zonnewarmte en lagere temperaturen neemt de productie van chlorofyl eerst af, om vervolgens te stoppen. Chlorofyl is een pigment dat alle kleuren absorbeert, behalve groen. Wij zien dus alleen de groene kleur omdat deze kleur wordt teruggekaatst. Nu de aanmaak van chlorofyl stopt, zien we de andere kleuren van een blad. De oranje, gele en rode kleur. Bomen verliezen hun bladeren om zichzelf te beschermen tegen uitdrogen. Want met hun wortels nemen bomen water op en de bladeren zorgen voor de verdamping. Doordat het steeds kouder wordt nemen de wortels moeilijk water op. Begint het te vriezen dan stopt de wateropname. Wanneer de bladeren dan het water zouden blijven verdampen, zal het de boom door uitdroging zijn dood worden. Dus de bladeren móéten er af.

Kurklaagje

Een plantenhormoon, auxine onder andere zorgt ervoor dat er tussen het blad en het steeltje een kurklaagje wordt gevormd. Bij een beetje wind zal het blad loslaten en naar beneden dwarrelen.

De naaldbomen laten hun naalden niet vallen in de herfst. Op één uitzondering na: de lariks, die de naalden ook elk jaar laat vallen.

Nevel en mist

Ook nevel komt het hele jaar wel voor maar vaker in de herfst. In de nachten, wanneer het flink kan afkoelen en er weinig wind staat, neemt de luchtvochtigheid toe. Door condensatie vormen zich kleine waterdruppels: nevel of mist. Condensatie ontstaat wanneer de luchttemperatuur hetzelfde is als de dauwpuntstemperatuur. De dauwpuntstemperatuur is wanneer de luchtvochtigheid 100% is en nevel of mist het gevolg is. Ook zien we dan vele dikke dauwdruppels op gras, planten en spinnenwebben. Is de temperatuur rond het vriespunt of lager dan zijn de dauwdruppels bevroren en spreken we van rijp. Rijp als mooie witte randjes langs bladeren en gras.

Wanneer spreken we van mist en wanneer van nevel?

Dit is afhankelijk van de dikte. Hoe vochtiger de lucht, hoe meer condensatie zal optreden in de vorm van kleine lage druppeltjes. Nevel van minuscuul kleine waterdruppels. Laaghangende bewolking ook wel genoemd. Met een zicht minder dan 10 kilometer spreken we van nevel. We spreken van mist wanneer het zicht tussen de 1000 meter is en 200 meter is. En wanneer het zicht tussen de 200 en 500 meter is spreken we van dichte mist.
© 2013 - 2020 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Herfst, wanneer begint het  21, 22 of 23 septemberHerfst, wanneer begint het 21, 22 of 23 septemberHerfst, het seizoen van de warme kleuren, vallende bladeren en najaarsrust. Het jaar hebben we in vier seizoenen verdeel…
De herfst en zijn kenmerkenDe herfst en zijn kenmerkenHet najaar, ook wel de herfst genaamd, is een van de vier seizoenen die wij naast de lente, zomer en winter kennen. De h…
Geniet van de herfstnatuurGeniet van de herfstnatuurDe natuur kent in ieder seizoen mooie beelden, het ene seizoen misschien iets meer dan het andere. Toch, als je echt goe…
Typisch herfst: bijzondere groenten, gezelligheid en feestTypisch herfst: bijzondere groenten, gezelligheid en feestIn de herfst worden de dagen korter en verkleuren de bladeren aan de bomen en vallen ze uiteindelijk af. Het weer is erg…

Herfstdip bestrijden met natuurlijke middelenHerfstdip bestrijden met natuurlijke middelenDe bladeren vallen van de bomen, het wordt kouder, de dagen worden een pak korter en de meeste mensen krijgen er last va…
Komodo National Park, Varanen in IndonesieKomodo National Park, Varanen in IndonesieKomodo Eiland in Indonesië is de thuisbasis van de Komodovaraan. Het is één van de drie eilanden die samen het Komodo Na…
Bronnen en referenties
  • www.natuurbericht.nl
  • www.weerplza.nl
  • www.meteoconsult.nl

Reageer op het artikel "De meteorologische herfst en de astronomische herfst"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: September 2019
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!