Kattengedrag: rouwverwerking

Het hoort bij het leven, ook de poes zal op een dag sterven. Dit tot veel verdriet van de achterblijvers. Niet alleen als baas mis je hem, maar als maatje wordt hij ook gemist door de andere dieren. Sommige katten kunnen daar zelfs heel erg gevoelig voor zijn. Lees in dit artikel over de overeenkomsten en de verschillen van de rouwverwerking tussen de kat en de mens.

Rouwproces algemeen

Er zijn al meerdere keren onderzoek gedaan naar rouwverwerking bij de katten. Doen zij dat? Of zijn zij hun maatje zo vergeten? En gaat het leven weer snel verder. Het is aangetoond dat binnen kattengroepen het wegvallen van een groepslid een grote impact heeft op de anderen.
Vele katten gaan minder eten, miauwen zonder dat er aanwijsbare redenen voor zijn. Ze vragen meer aandacht dan gewoonlijk en vaak blijft het lievelingsplekje van de overleden kat belangrijk en vaak bezocht. Deze gedragsverandering is soms tot zes maanden waarneembaar. Kattenbezitters zullen dit gedrag wel herkennen.
De eigenaar van het overleden dier doet dat gemiddeld acht à negen maanden. In het Oude Egypte werd de rouwverwerking van de kat vastgelegd en deze moest een jaar duren!

Euthanasie

Nog moeilijker is het wanneer de kat is overleden als gevolg van euthanasie. Vaak zit er dan een langduriger, dramatischer verhaal vooraf. Het dier was heel erg ziek of had een ongeluk gekregen. Een schuldgevoel is vaak leidend in het proces van de rouwverwerking. Was ik te snel met het laten inslapen, of juist te laat? En de euthanasie zelf is natuurlijk een heftige ervaring op zich.

Het rouwproces van de kat

In het eerder besproken onderzoek werd gehouden in Amerika. Zij toonden aan dat 46% van de katten een verminderde eetlust had. In een aantal gevallen zijn hier zelfs katten aan overleden. Veel mauwen is een ander gedrag wat vaak voorkomt bij het verlies van hun maatje, ruim 70% van de katten deed dit. Soms werd de kat juist stiller. Daarnaast is ook gebleken dat veel achterblijvers min of meer een ander slaapgedrag vertoonden. Ze gingen meer slapen en vaak op plaatsen waar ze voorheen niet sliepen. Vaak tonen de katten aanhankelijker gedrag richting hun baasje. Het onderzoek heeft tot de conclusie geleidt dat 65 % van alle katten gemiddeld vier gedragveranderingen vertoont zoals hiervoor beschreven. (verminderde eetlust, meer mauwen, andere slaapplaatsen en aanhankelijker)

Vergelijking met de mens

Een mens die iemand verliest uit zijn omgeving kan klachten vertonen zoals concentratieproblemen, lusteloosheid en minder behoefte om te eten. Vaak is er een desinteresse voor de omgeving en de dagelijkse zaken. Dit uit zich vaak in huilen en langdurig slapen. Een kat doet dit niet anders ook hij slaapt meer. Meer slapen duidt bij de kat vaak op het feit dat hij ziek is. Een kat reageert doorgaans hetzelfde als de mens op het wegvallen van een maatje.

Daarnaast zie je vaak:
  • Verandering van eetpatroon als gevolg van misselijkheid
  • Haarverlies, soms hele plukken, ook door het langdurig wassen. Een gedrag wat ook bij gestreste katten zichtbaar is.
  • Onzindelijkheid
  • 'Separatie’ angst: langdurig het raam uitstaren in de hoop dat het maatje ineens weer tevoorschijn komt.


Emoties

Welke emoties de kat echt voelt is niet na te gaan. Alleen de gedragsveranderingen zijn meetbaar. Wat wel bekend is dat katten zich bewust zijn dat het maatje mist in zijn omgeving. En dat maakt diepe indruk op hem. De kat rouwt voornamelijk als gevolg van de plotselinge afwezigheid, anders gezegd: er is geen verschil met bijvoorbeeld het verlies van een baasje die door echtscheiding niet meer in het huis woont. Of een kind dat het huis uit is gegaan. In al deze gevallen vertoont de kat dezelfde gedragsveranderingen als bij een verlies door een overleden maatje. Het gaat om het gat wat achterblijft, of een bepaalde regelmaat van iets bijvoorbeeld de knuffel wanneer de zoon van school thuis kwam. Een kat kan ook zo reageren als het baasje langdurig weg is, bijvoorbeeld een wereldreis of een lange ziekenhuisopname

Dode kat laten zien

Een verschil met de mens is dat gebleken is uit ervaringen van vele katteneigenaren dat veel katten gaan stoppen met het zoekgedrag wanneer ze hun maatje dood hebben gezien en daarmee mogelijk ook geroken. Daar zou je uit op kunnen maken dat een kat zich bewust is van het feit dat ‘dood’ geen ‘leven’ meer is. Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen liggen in het feit dat ze roofdieren zijn.

Zoekgedrag

Er zijn twee fases te onderscheiden waar de kat doorheen moet. Eerst zal de kat erg actief zijn en van het zoeken naar zijn maatje een dagtaak maken. Zo zal het rondje wat hij normaal loopt buiten ruim vergroot worden om verder te zoeken. Omdat de katten niet helemaal zichzelf zijn lopen ze een verhoogde kans op een ongeluk. Bijvoorbeeld een auto-ongeluk in een onbekende straat. Als je kat naar buiten gaan gewend is kan hij in deze periode beter binnen worden gehouden.

Depressieve fase

Als het zoekgedrag een beetje wordt opgegeven volgt een tijd met depressies. Dit kan een paar weken aanhouden. Maar uiteindelijk wordt het steeds minder en zal de kat zijn normale gedrag weer gaan vertonen. Daarnaast een paar nieuwe omdat de rolverdeling in zijn omgeving is veranderd en zijn territoriale verdediging bijgesteld dient te worden.

Geef de kat de tijd

Voor een goed verlopend rouwproces van je kat moet je op een periode van twee tot zes maanden rekenen. Je kunt hem hierin steunen door extra aandacht te schenken aan het dier, een spelletje extra, wat maar prettig is voor de kat. Ook iets lekkers kan troost bieden.Maar wellicht het allerbelangrijkste: geef de kat de tijd die hij nodig heeft om zijn verlies te verwerken.
© 2008 - 2021 Hoptunaa, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Rouwverwerking: hoe omgaan met rouwRouwverwerking: hoe omgaan met rouwVoor iedereen komt het moment dat men sterft en bij de één gebeurt dit helaas op een jonge leeftijd en bij de ander op e…
Rouwverwerking bij het verlies van een kindRouwverwerking bij het verlies van een kindEr zijn meerdere manieren om rouw te omschrijven. Rouw is verdriet om het verlies van iemand vanwege de dood. Ook word r…
Is de rouwverwerking van vrouwen anders dan die van mannen?Is de rouwverwerking van vrouwen anders dan die van mannen?Zowel mannen als vrouwen worden in hun leven geconfronteerd met verlies. Het kan dan gaan om het verlies van gezondheid…
Rouwverwerking in bijzondere situatiesRouwverwerking in bijzondere situatiesBij rouwen denken we aan verdriet om het verlies van een dierbare, en verlies wat je met anderen kunt delen. In sommige…

Kattengedrag: kat en kinderen gaat dat?Het is een aandoenlijk gezicht, een kind met een kitten samen aan het spelen. Voor de kleintjes is het echter wel beter…
Huisdieren en vuurwerk: tipsEr zijn genoeg huisdieren die bang zijn voor vuurwerk. Sommige dieren durven in de maanden tot aan oud en nieuw helemaal…
Bronnen en referenties
  • http://www.kattengedragstherapie.nl/set1.html
Reactie

Demesmaeker, 28-11-2008
Bedankt voor de uitleg, vanmorgen lag mijn kat van veertien jaar dood op de stoep… Ik heb er nog twee… Ze was al veertien dagen vermist.Ik vraag me nu af hoe ze gestorven is, haar ogen waren open en haar tongetje uit haar mondje… ze was al veertien dagen vermist, ik dacht dat ze een natuurlijke ddod was gaan sterven gezien haar leeftijd, maar met die open ogen, ik wou ze dichtdoen maar dat ging niet, ik had wel de indruk dat ze nog niet lang dood was… Nu denk ik had ik maar harder gezocht, ze was bijna thuis, volgens mij is ze deze nacht aangereden door een auto. Het vervelende is dat iemand uit de buurt de avond vlak voor haar verdwijning zegde; pas op want er rijdt hier iemand express poezen dood, ik dacht natuurlijk wat een onzin, en ik weet dat het toeval is, maar het is lastig…
Weten jullie iets over sterven met de oogjes open?
Ik wil gewoon weten wat er gebeurd is met mijn lief diertje… Jullie zullen mijn verdriet wel verstaan.
Groetjes van Frieda. Reactie infoteur, 07-12-2008
Beste Demesmaker,

Ten eerste wat rot om je kat zo te vinden! Veel sterkte bij het verwerken van dit verlies!

Verder zou ik je aan willen raden je niet al te schuldig te voelen, je kan er nu niks meer aan veranderen en bovendien is mijn ervaring met katten (en wat ik vaak heb gehoord) dat het zijn nou eenmaal eigenwijze beestjes. Als katten een natuurlijke dood sterven hebben ze de neiging weg te kruipen. je kunt het dus ook positief zien dat ze terug is gekomen. Al begrijp ik dat het een rot gevoel blijft dat ze zo buiten op de stoep lag.

Over de ogen open; ik heb bij mijn eigen katten gezien dat de ogen altijd dichtgedaan werden door de dierenarts uiteindelijk. maar dit was na euthenasie. Ik vermoed dat dit in de natuur ook een natuurlijke reactie is. Anders kun je het misschien eens navragen bij de dierenarts.

Nogmaals veel sterkte met het verlies van je maatje en probeer vooral weer snel te genieten van de leuke herinneringen die jullie samen hebben. Veertien jaar, dat is een hele mooie leeftijd!

groetjes
Hoptunaa

Hoptunaa (55 artikelen)
Laatste update: 29-06-2008
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Huisdieren
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.