De gewone rode eekhoorn of Sciurus vulgaris

Eekhoorntjes, we kennen ze allemaal wel, de lieve, handige, schattige, met een groot knuffelgehalte, pluimstaarteigenaars, die met hun inventiviteit menig mens doen glimlachen. Ze zijn geliefd in tekenfilms, (zie foto), gezwinde notenverzamelaars, vlugge bosbewoners en ga zo maar door. Maar wie zijn ze nu echt en waar komen ze vandaan? We zetten het even op een rijtje,

De naam

De naam betekend letterlijk schaduwstaart, dit hebben ze te danken aan de hun zo eigen zitpositie waarom ze pront op de billen zitten, het lijfje kaarsrecht, pollen vooruit en de staart langsover hun rug overgeplooid.

Familie

Rijk:: Animalia (dierenrijk)
Stam:DChordata (gewervelde Chordadieren)
Klasse: Mammalia (zoogdieren

Orde: Rodentia (knaagdieren)
Familie: Sciuridae (eekhoorn)

Eekhoorns (Sciuridae) zijn een ondersoort der knaagdieren waarvan er 51 geslachten en 278 soorten gekend zijn. Hiervan komen 11 soorten voor in Europa.

De drie geslachten zijnde :

1. boomeekhoorns (Sciurus),
2. marmotten (Marmota)
3. prairiehonden (Cynomys).

De bekendste eekhoorn bij ons is de rode gewone eekhoorn (Sciurus vulgaris).
Hieronder enkele eekhoornlijstjes.

Wat is een eekhoorn eigenlijk.

Eekhoorns behoren tot de groep der knaagdieren, wat wil zeggen dat hun voortanden hun hele leven blijven groeien en ze dus moeten knagen om ze op peil te houden.
Een eekhoorn is een schoolvoorbeeld van een bosbewoner

Het is een solitair dier, buiten de voortplantingsperiode.
Hij wordt gekenmerkt door zijn elegante pluimstaart.
Collecteert en verstopt/begraaft zijn noten/voorraad voor barre tijden (hamsteren),
Hij heeft een sterk ontwikkeld reukvermogen,
Is een knaagdier,
Houdt geen winterslaap, maar blijft rustig in zijn hol, en geniet van zijn voedselvoorraden die hij aanlegt gedurende de zomer en vooral de herfst,
Eekhoorntjes zijn belangrijk voor de verspreiding van zaden, wat de biodiversiteit van een bos ten goede komt.
Eekhoorns komen vooral voor in Europa en grote delen van Azië.
In geval van opperste nood deinzen ze er niet voor terug een stukje te zwemmen,
Enkel de vliegende eekhoorn (Finland,Rusland) is een nachtdier.

Er zijn 2 ondersoorten in de eekhoornfamilie, even een rijtje:

1. Onderfamilie : Vliegende eekhoorns (Pteromyinae) (Finland,Rusland) Er zijn 15 verschillende soorten vliegende eekhoorns,
2. Onderfamilie Aard- en boomeekhoorns (Sciurinae)

Waaronder:

Aard- of grondeekhoorns (Marmotini) deze familie telt 4 geslachten waaronder de grootste --> de alpenmarmot, die acht kilogram kan worden.
Aziatische eekhoorns (Tamiasciurini

Borsteleekhoorns (Xerini

Echte boomeekhoorns (Sciurini) 28 soorten
Palmeekhoorns (Protoxerini)
Prachteekhoorns (Nannosciurini)
Reuzeneekhoorns (Ratufini)

Het Europese eekhoornlijstje:

Alpenmarmot (Marmota marmota) (Alpen, en meerdere Europese berggebieden).
Barbarijse grondeekhoorn (Atlantoxerus getulus

Callosciurus erythraeus
Callosciurus finlaysonii
Gevlekte soeslik (Spermophilus suslicus) (de steppen van Oost-Europa).
Gewone of rode eekhoorn (Sciurus vulgaris) (vooral Europa),
Grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis) (oosten Verenigde Staten, Canada, Groot-Brittannië.)

Kaukasuseekhoorn (Sciurus anomalus) (Kaukasus, Anatolië, van Klein-Azië tot Noord- & West-Iran, Syrië, Libanon ,Israël. Lesbos (Griekenland).
Siberische grondeekhoorn (Tamias sibiricus of boeroendoek of Koreaanse grondeekhoorn),(Noord- en Oost-Azië, België, Duitsland,Nederland, Frankrijk,Oostenrijk)
Siesel (Spermophilus citellus) (steppebewoner in Zuidoost-Europa, Midden-Europa. Oostenrijk, Tsjechië, Zuid-Polen, Oost-Duitsland tot Joegoslavië, Griekenland,de westkust van de Zwarte Zee, Turkije, tot 2200 meter hoogte in de Balkan.)
Vliegende eekhoorn (Pteromys volans) (Zuid-Finland, Europees Rusland,Siberië.)

Herkenbare eekhoornverschillen

Het zichtbare verschil tussen een grondeekhoorn en een boomeekhoorn zit hem er in dat een boomeekhoorn een pluimige staart heeft, de grondeekhoorn heeft maar een zielig afkookseltje daarvan.

Levensverwachting,

De gewone rode Europese Eekhoorns kunnen tot 5 jaar oud worden maar er zijn soorten die tot acht jaar worden.

De eekhoorn die we hierna fysiek bespreken is de gewone Europese rode eekhoorn,

Fysiek

Eekhoorns zijn over het algemeen lichtgewichten, hun gewicht varieert van 230 tot 43O Gr.
Eekhoorns meten van neuspunt tot staartinplant 21 tot 25 cm in lengte,
Hun staart meen van staartinplant tot uiterste topje van 14 tot 23 cm in lengte,
Eekhoorns bezitten 4 tenen aan elke voorpoot, voorzien van scherpe nagels.
Eekhoorns bezitten 5 tenen aan elke achterpoot, voorzien van scherpe nagels

Eekhoorns hebben grote ogen die zijwaarts in hun kop geplaatst staan,
Ze hebben een pels/vacht over hun hele lichaam,
Ze hebben een in verhouding gezien, lang rond lichaam,
De rug en de staart van een eekhoorn heeft tinten van donkerbruin tot roodbruin (al naargelang de soort),
Hun staart is niet alleen mooi maar fungeert ook als evenwichtsorgaan en roer(wanneer ze van de ene tak naar de andere springen),
Hun buikpels is wit tot crème,
Ze hebben pluimachtige pels in hun oren,
Ze ruiven en hebben een winterjas en een zomerjas. De winterjas is donkerder en grijzer en natuurlijk veel dikker dan de zomerjas.
Er is geen verschil in grootte tussen mannetjes en vrouwtjes.

Typische eigenheidjes

Eekhoorns zijn gezegend met een grote verzamelwoede wat betreft nootjes, hun lievelingsmanier om deze lekkernij bij te houden is een gat graven, alles er stevig induwen, overdekken met grond, aanvullend met een camoufleerlaagje bladerden en dan even aanstampen. Slim beestje hoor.
Eekhoorns hun woongelegenheid gaat bij voorkeur uit naar gelegenheden of plaatsen waar zich bomen bevinden van meer dan 20 jaar (voor naaldbomen) en bomen van 40 jaar en ouder voor loofbomen, omdat zich daar veel meer en voedselgelegenheid en woongelegenheid situeert. (hou ouder de boom hoe meer zaden hij produceert en hoe meer verstophoekjes er te vinden zijn).
Eekhoorns durven al eens vergeetachtig zijn (wie niet), doch het nadeel bij hen is dat ze dan vergeten waar ze hun wintervoorraad ondergebracht hebben. Gelukkig hebben ze en enorm ontwikkeld neusorgaan, dat hen geheid naar de vergeten plek brengt.
Hoewel er in grootte geen onderscheid is tussen mannetjes en wijfjes zijn de territoriums van de mannetjes aanzienlijk groter dan die van de wijfjes. Edoch kunnen ze elkaar deels overlappen.
Het gebit van de eekhoorn is wel speciaal, hun onderkaakhelften zijn namelijk niet aan elkaar gegroeid, maar zijn verbonden door een ligament, dat hen in de gelegenheid stelt hun onderkaken afzonderlijk van elkaar te bewegen. Dit is errug handig voor het eten van nootjes die iets groter zijn (hazelnootjes). Ze kunnen hun ene onderkaakstuk dan als hefboom gebruiken tegenover het ander om door de noot heen te bijten of e open te wrikken. Ferm stukje vernuft (smile).

Behuizing

Eekhoorns bouwen hun nest, dat bestaat uit hoofdzakelijk twijgen van allerhande bomen, die ze vervolgens bekleden met zacht materiaal als mos, veren (die ze echt niet uit de vogeltjes plukken hoor), gras, wol,…) liefst hoog in de bomen (kroon). Maar het gebeurt ook dat ze speciaal voor hen gemaakte nestkasten aanslagen, of een gewillig boomgat.
Eekhoorns zijn meerhuisbezitters (smile) ze bezitten 1 hoofdwoonst en vier tot vijf vakantieverblijven (grinnik) die ze als reservenest gebruiken, soms om wintervoorraden in op te slaan.
Hun nesten hebben over het algemeen een doorsnede van dik 30 tot 50 cm.
Om even te zeggen hoe slim de beestjes wel zijn : ze maken hun huisje winddicht aan de ene kant, en bekleden he voor de winter met een extra laagje materiaal.
Wanneer de winter zijn intrede doet leren thermometers ons dat het in een eekhoornhuisje 15 tot 20°C kan zijn (smile) kleine architectjes zijn het (smile).

Habitat

Eekhoorns zijn erg behendige en inventieve diertjes.
Ze foerageren in de bomen, op de grond en als ze lekkernijen vinden komen ze zelfs lang je wasdraad lekkers kidnappen.
Hun territorium hangt af van in welk bostype ze zich in bevinden,
Het zijn elegante en behendige springers en klimmers,
Het zijn leuke dieren,
Ze zijn het actiefst in de prille ochtenduren en na hun middagdutje in de vooravond,

Vijanden

Kleine roofvogels,
Vossen,
Boommarters,
Havik,
Het verkeer, (helaas)

Menukaart

Boomzaden, (esdoorn-,…)
Eikels,(echte, grinnik)
Noten allerlei (kastanje-, beuk-, hazel-, …),
Naaldboomkegels,
Rupsen en vlinderlarven,
Nieuwe blaadjes,
Soms eens een vers vogeleitje (ze durven),
Evenals een vers uit het ei jonkie (zeldzamer),
Bessen,
Paddestoelen (eekhoorntjesbrood is hun lievelingskostje en heeft meteen hun naam gekregen),

Familieperikelen

Eekhoorns kennen twee voortplantingsperioden:

van december tot februari (lekker warm in de winter).
van mei tot half juni.

Verleidingstechnieken.

Je zal maar een eekhoornvrouwtje zijn hoor, je wordt dan geheid achtervolgd door verschillende mannetjes die allemaal trachten met jou te paren (over rust is hier geen sprake),
Van zodra er eentje tot paring is geslaagd worden de beestjes weer solitair.

Draagtijd

5 à 6 weken,
In die periode wordt het hoofdnest extra beveiligd en verstevigt,

Bevalling

Een eekhoorn werp meestal 2 tot 5 jongen,
De jongen zijn en kaal en blind bij de geboorte,
Tegen dat de jongen drie weken zijn begint de haargroei optimaal zichtbaar te zijn,
Rond de vierde week openen ze hun oogjes,
De baby’s worden een tiental weken gezoogd,

Tienertijd

Na hun zoogtijd worden ze als tieners beschouwd, terwijl ze allerlei handigheidjes aangeleerd wordt, evenals zelfstandig zijn,
Wanneer ze de kaap van drie maand halen zal de moeder ze uit haar territorium verjagen en worden e verplicht op eigen beentjes te staan.

Weetjes

Sinds 1994 valt de eekhoorn onder de beschermde dieren in de lage landen,
Geef geen melk aan eekhoorntjes, hun darmpjes kunnen dat niet af en ze kunnen er van sterven,
Er is een stichting voor eekhoornopvang
Eekhoornprojecten
Eekhoornlijst

Andere eekhoorns:

Knabbel en Babbel (Walt Disney) tekenfilms 1943 de eerste keer, noemden oorspronkelijk Chip’N’Dale, http://www.chipndaleonline.com/
Www.eekhoorn.com - Uitgeverij voor kinderboeken
Een geweldige eekhoornfotowebsite http://www.gardensafari.net/dutch/eekhoorn.htm
De eekhoorn (Stauropus fagi) is een nachtvlinder (mot) van de familie tandvlinders, hij heeft een spanwijdte van 40 tot 70 mm en is van grijs naar groen tot bruin gekleurd.
Misschien wisten zijn alles - Toon Tellegen - 313 eekhoornverhaaltjes
Het sprookje van de eekhoorn die geen werk vond door Jan de Vries,
Bessie: Studio Vandersteen, album 59- DE VALLEI DER EEKHOORNS.
Spirou (Waals voor eekhoorn) was een Franstalig Belgisch stripweekblad van uitgeverij Dupuis, dat na enkele weken een Nederlandstalige vertaling kreeg: Robbedoes.
De stripreeks Robbedoes en Kwabbernoot, oorspronkelijk van de de Fransman Robert Velter (Rob-Vel) gaat over twee reporters en hun eekhoorn Spip, die vanalle avonturen beleven. die met hun eekhoorn Spip allerlei avonturen beleven.
De stelende eekhoorn uit de film ice age, (zie foto bovenaan artikel),)
Karl May, album De wraak van de jonge eekhoorn 1983

Witch Web- De twaalf poorten

Bij de gerelateerde links hierna, nog een leuk filmpje over een dronken eekhoorn

© 2006 - 2009 Salu, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 10-11-2006, laatst gewijzigd op 01-11-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Dronken eekhoorn.

Verwante artikelen

De winterslaap van de eekhoorn: De eekhoorn is vooral een boomdier. Hij klimt vlot de stam op en af; springt van tak tot tak, van boom tot boom. Zijn pluimstaart gebruikt hij om te sturen.
Aandoeningen: acne vulgaris: Acne vulgaris is een veel voorkomende aandoening. Het kan een erg vervelende aandoening zijn op zowel lichamelijk gebied als op psychisch gebied. Het kan voor veel onzekerheid zo…
Informatie over knaagdieren: Bijna iedereen heeft wel eens met knaagdieren te maken of te maken gehad. Zo heeft je broertje een hamster als huisdier, je zag je zusje vanochtend een eekhoorn in de tuin en kla…
Acné vulgaris: Roaccutane en benzoylperoxide: Acné vulgaris is een van de meest voorkomende huidziekten waar (jonge) adolescenten regelmatig mee te maken krijgen. De behandeling en/of therapie van de acne ha…
Kruiden en specerijen: Tijm: Tijm is een kruid dat vooral veel gebruikt wordt in de keukens rond de Mediterrane Zee. Tegenwoordig is het ook in Nederland veel verkrijgbaar.

Reageer op het artikel "De gewone rode eekhoorn of Sciurus vulgaris"

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.