InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > Bitter melon en andere komkommerachtigen

Bitter melon en andere komkommerachtigen

Bitter melon en andere komkommerachtigen Komkommer, pompoen, kalebas maar ook wilde planten zoals de heggerank zijn in de plantenwereld familie van mekaar. De komkommerfamilie of Cucurbitaceae bestaat voornamelijk uit kruidachtige planter, die met ranken zich vasthechten en zo kunnen klimmen..
Cucurbitaceae komen vooral voor in de tropen en de subtropen, bij voorkeur op droge plaatsen. Het zal je misschien verwonderen maar de meeste komkommerachtigen zijn giftig en hebben een bittere smaak. Toch omvat de familie een aantal soorten, waarvan cultivars als voedselplant dienen, zoals Cucumis sativus (komkommer), Cucumis melo (suikermeloen), Cucurbita pepo (zucchini), Cucurbita maxima (pompoen) en Citrullus lanatus (watermeloen).

Medicinale soorten

Veel meer soorten worden echter medicinaal toegepast in traditionele geneeswijzen over de gehele wereld. Ook in onze streken werden vroeger een aantal Cucurbitaceae medicinaal gebruikt. Een van deze planten was de Citrullus colocynthis (Kolokwint), die voorkomt in de woestijngebieden van West Afrika en gecultiveerd werd in het Middellandse Zeegebied en India. Na verwijdering van de zaden werd uit het vruchtvlees (Colocynthidis Fructus) een spiritueus extract bereid, Extractum Colocynthidis siccum, dat werd toegepast als een zeer sterk werkend en beslist niet ongevaarlijk laxeermiddel. Het extract mocht niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap.

Een andere soort, Ecballium elaterium (Springkomkommer), een Cucurbitaceae zonder ranken, wordt gevonden in de landen rond de Middellandse Zee. De vruchten van deze plant werden aan schijven gesneden en uit het sap scheidde zich Elaterium of Elaterium album af. Ook dit Elaterium is een zeer drastisch laxativum, dat werd toegepast in doses van slechts 3-15 mg. Bovendien was ook bekend dat Elaterium remmend en lytisch werkte op tumoren.

Bryonia dioica of Bryonia cretica is in Nederland en België de enige in het wild voorkomende Cucurbitaceae. De Heggerank zoals de Nederlandse naam luidt heeft eveneens sterk pur­gerende eigenschappen en is waarschijnlijk reeds eeuwen geleden hier ingevoerd als sierplant of voor geneeskundig gebruik. Het is een sterk giftige plant, waarvan vijftien rode bessen al dodelijk kunnen zijn voor een kind.

Tegenwoordig worden deze komkommerachtigen bij ons niet meer medicinaal gebruikt. Alleen het zaad van de pompoen Cucurbita moschata wordt nog als anti-wormmiddel in de fytotherapie voorgeschreven.

Momordica charantia anti-diabetisch

De Momordica charantia is een andere komkommerachtige die in traditionele geneeswijzen bij ouderdomsdiabetes gebruikt worden en nu ook in Europa bekend is. Uit dierproeven blijkt dat een orale enkelvoudige toediening van de gedroogde vruchten of het sap een significante daling van de plasma-glucosespiegel te weeg brengt. Bij klinisch onderzoek blijkt 75 % van de ouderdomsdiabetici goed te reageren op een toediening van het vruchtensap. Met een regelmatige dagelijkse toediening van de gebakken vrucht kon 75% van alle diabetici goed worden behandeld.

Het extract van de sopropo (Momordica Charantia), beter bekend als bitter meloen, blijkt ook een anti-maagzweer effect te hebben, zo concludeerden onderzoekers van de College of Pharmacy in Bangalore India. "Het extract van de Momordica Charantia vruchten versneld het helingsproces van de maagzweer en verhindert daarnaast ook de verdere ontwikkeling van maagzweren en zweren in de twaalfvingerige darm bij ratten" aldus de onderzoekers.

Veel van deze komkommerachtige planten hebben een medicinale werking, maar kunnen ook bijwerkingen veroorzaken als ze niet juist gedoseerd worden. Daarom worden veel van deze sterk werkende medicinale planten meestal niet in de natuurgeneeskunde gebruikt. In de natuurlijke fytotherapie maakt men vooral vooral gebruik van de zacht werkende middelen de zogenaamde mite-fytotherapeutica.

Voor verder onderzoek Momordica charantia

  • Alam, S., Asad, M., Asdaq, S.M. & Prasad V.S. (2009) Antiulcer activity of methanolic extract of Momordica charantia L. in rats., J Ethnopharmacol., 2009 Jun 25;123(3):464-9. Epub 2009 Mar 26.
  • Shih, C., et al. "Effects of Momordica charantia on insulin resistance and visceral obesity in mice on high-fat diet." Diabetes Res. Clin. Pract. 2008 Aug; 81(2): 134-43.
  • Tan, M., et al. "Antidiabetic activities of triterpenoids isolated from bitter melon associated with activation of the AMPK pathway." Chem. Biol. 2008; 15(3): 263-73.
  • Singh, N., et al. "Regeneration of beta cells in islets of Langerhans of pancreas of alloxan diabetic rats by acetone extract of Momordica charantia (Linn.) (bitter gourd) fruits." Indian J. Exp. Biol. 2007; 45(12): 1055-62.
© 2011 - 2017 Herborist, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Afvallen met pompoenDe pompoen is een vrucht die je vooral in de herfst en winter tegenkomt. Is de pompoen gezond en kan het helpen om af te…
Momordica charantia, groente en geneeskruidMomordica charantia, groente en geneeskruidWereldwijd zijn er honderden planten die tegen ouderdomsdiabetes gebruikt worden en die een invloed hebben op de bloedsu…
Herfstdecoraties: pompoenen uithollen, drogen en bewarenHerfstdecoraties: pompoenen uithollen, drogen en bewarenDe pompoen is een echte herfstvrucht die vooral geassocieerd wordt met Halloween. Pompoenen zijn familie van de augurk e…
Bittere meloen bij diabetesBittere meloen bij diabetesIn de wetenschappelijke literatuur zijn veel planten met een hypoglykemische werking beschreven. Sommige van deze plante…
Het maken van een pompoengezichtje (pompoenen uitsnijden)Het maken van een pompoengezichtje (pompoenen uitsnijden)Rond de herfst zijn de pompoenen weer rijp. Behalve dat u van pompoenen soep kunt maken, kunt u hier ook een gezichtje u…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Aruna / Wikimedia Commons
  • Ethnomedicinal uses of Momordicacharantia (Cucurbitaceae) in Togo and relation to its phytochemistry and biological activity. Journal of Ethnopharmacology, Volume 96, Issues 1-2, 4 January 2005, Pages 49-55
  • http://www.who.int/medicines/areas/traditional/SelectMonoVol4.pdf
  • Ethnobotanical Study of Plants Used to Treat Diabetes, in Traditional Medicine, by Abbey and Krobou People of Agboville (Côte-d’Ivoire)

Reageer op het artikel "Bitter melon en andere komkommerachtigen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Herborist
Laatste update: 14-09-2011
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!