Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch

Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch Het autonome of vegetatieve zenuwstelsel regelt samen met het hormoonstelsel het constant houden van de omstandigheden in het lichaam, het inwendige milieu. Meestal zijn we ons niet bewust van de activiteiten van dit zenuwstelsel, omdat ze 'autonoom' (zelfstandig) verlopen. Dit doet het lichaam op twee verschillende manieren: orthosympatisch en parasympatisch. De ene is gericht op actie, de andere op rust.

Autonome zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel staat dus niet onder invloed van de wil en regelt onbewuste functies. Het autonome zenuwstelsel is verantwoordelijk voor de werking en de coördinatie van inwendige organen, bijvoorbeeld de hartslag (verhogen of verlagen, het hart heeft zelf een natuurlijke pace-maker) en de spijsvertering. Daarnaast regelt het de werking van gladde spieren (bijvoorbeeld in de darmen) en de uitscheiding van allerlei klieren.

Onderverdeling

Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen die samen organen in het lichaam sturen; namelijk het (ortho)sympatisch en het parasympatisch zenuwstelsel. Deze hebben een tegengestelde werking. Ieder orgaan heeft een tak van het orthosympatisch en een tak van het parasympatisch zenuwstelsel.

Orthosympatisch zenuwstelsel

Impulsen uit het orthosympatisch zenuwstelsel maken het lichaam geschikt voor actie. Hart en ademhaling versnellen, er komt meer suiker in het bloed (om energie vrij te maken) en de spijsvertering vertraagt. De zenuwen lopen deels vanuit het ruggenmerg, deels vanuit de grensstrengen die aan weerszijden van de wervelkolom zitten. Grensstrengen zijn twee reeksen van ganglia links en rechts van de wervelkolom. En ganglion is een opeenhoping van zenuwcellen (neuronen) buiten het centrale zenuwstelsel.

Parasympatisch zenuwstelsel

Het parasympatisch zenuwstelsel remt de hartslag en de ademhaling én versnelt de spijsvertering. Het centra zit in de hersenstam en de impulsen worden vooral via de tiende hersenzenuw (nervus vagus) voortgeleid. Vertakkingen ervan lopen naar de organen.

Conclusie

Het orthosympatisch gedeelte is dus gericht op actie (arbeid). Het versnelt ademhaling en hartslag, zodat je bijvoorbeeld kan wegvluchten voor een vijand. Het bevordert daarnaast de assimilatie (het maken van organische stoffen die het lichaam nodig heeft). Het parasympatisch gedeelte daarentegen is gericht op rust, dit zorgt immers voor een remming van de hartslag en de ademhaling. Hierdoor kun je weinig actie ondernemen, het lichaam 'herstelt'.

Lees verder

© 2007 - 2020 Victorho, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Verschillende typen zenuwcellenVerschillende typen zenuwcellenHet zenuwstelsel bestaat uit zenuwcellen (neuronen) die elk zijn opgebouwd uit een cellichaam en uitlopers. In het celli…
Grass Sickness - Equine DysautonomiaEen zeer ernstige paardenziekte waarbij de zenuwcellichamen in de darmwand en van het autonome zenuwstelsel aangetast zi…
Dieren EHBO: BewusteloosheidEr zijn verschillende graden van ‘bewusteloosheid’, variërend van versuffing (als het dier wat dizzy is maar weer kan op…
Het gemene parathionHet gemene parathionHet bestrijdingsmiddel parathion wordt gebruikt om insecten te doden op verschillende gewassen, zoals groenten, fruit, r…

De voornaamste jachthonden: een overzichtReeds sinds mensenheugenis jagen mens en hond samen. Maar niet alle honden zijn geschikt om getraind te wordenvoor de ja…
Dieren gedrag aanlerenDieren gedrag aanlerenHoe kun je een dier iets aanleren? Leert een dier ook zelf? Interessante vragen. Het gedrag van dieren wordt daarom al e…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Walther Ruys, 08-02-2017 13:34 #1
Onbalans in het sympathisch zenuwstelsel is de oorzaak van welvaartsziekten diabetes 2 hart- en vaatziekten en deels kanker. Het parasympathisch deel activeren, en het orthosympathisch deel tot rust brengen, kan dit alles voorkomen/verhelpen.

Infoteur: Victorho
Laatste update: Januari 2016
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Biologie
Special: Zenuwstelsel
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Schrijf mee!