Milieuproblemen, ontbossing

Al tientallen jaren is men bewust van de ontbossing die wereldwijd plaatsvindt. Er wordt veel actie ondernomen, onder andere door educatie in de landen waar hout wordt gekapt en waar het wordt verkocht, speciale keurmerken die ‘goed’ hout certificeren. In dit artikel vindt u de feiten, cijfers en andere wetenswaardigheden over ontbossing.

Ontbossing

Ontbossing is het verdwijnen van grote stukken bos door verschillende oorzaken. In elk land gebeurt dit, vaak moedwillig. Natuurlijk komt er ook ontbossing voor door natuurrampen.

Cijfers

• 4 % van het landoppervlak bestaat uit bos, dit is 4 miljard hectare.
• Elk jaar verdwijnt er 13 miljoen hectare bos.
• In Zuid-Europa en Azië groeien de bossen de laatste jaren.
• Het meeste bos verdwijnt in Afrika en Zuid-Amerika.
• 56% van het gekapte hout wordt voor eigen gebruik gekapt.

Top tien van landen met de meeste ontbossing

1. Venezuela
2. Brazilië
3. Nigeria
4. Soedan
5. Kongo
6. Tanzania
7. Zimbabwe
8. Zambia
9. Myanmar
10. Indonesië

6 van deze 10 landen bevinden zich in Afrika. Toch verdwijnt er meer bos in Zuid-Amerika dan in Afrika (al scheelt het niet veel).

Oorzaken

De ontbossing in de wereld heeft verschillende oorzaken.

• Er wordt hout gekapt om te worden verkocht.
• Er worden stukken bos platgebrand om te gebruiken als landbouwgrond.
• Er wordt bos gekapt om plaats te maken voor steden en vakantieparken om ruimte te maken voor de industrie.
• Door natuurrampen, zoals bosbranden, verdwijnen hele hectares bos in een paar dagen tijd.
  
• Oorlogen, de schuilplaatsen in het bos worden verwoest tijdens oorlogen.
• Luchtverontreiniging.
• Droogte, verandering in waterhuishouding (dammen, etc.).
• Ziekten, zoals insecten en zwammen.
• Stormen en andere klimatologische wisselvalligheden.
• Andere natuurlijke oorzaken zoals bliksem, vulkanische uitbarstingen en overstromingen.
• Elektrische bedrading.

Gevolgen

De gevolgen van ontbossing zijn vergaand.

• Milieuaantasting, er ontstaan overstromingen en modderstromen.
• Verwoesting van culturen, denk hierbij aan beschavingen die afhankelijk zijn van het bos.
• Gevaren voor mensen, zoals hongersnood of economische problemen.
• Vermindering van biodiversiteit, verschillende dier- en plantsoorten verliezen hun natuurlijke habitat.
• Macroklimatologische veranderingen, zoals bijvoorbeeld minder koolstofbronnen (de bomen nemen koolstof op en produceren zuurstof).

Maatregelen

Men moet zich er van bewust worden dat het bos ons niet in de weg staat, maar ons helpt. Bossen zijn goed voor de planten- en diersoorten die er leven en zo kunnen blijven bestaan. Maar ook brengt het bos ons zuurstof waarvan wij leven. De bossen moeten juist geoptimaliseerd worden in plaats van verdwijnen. In de westerse landen is men er inmiddels achter dat de bossen beschermd moeten worden.

Duurzame exploitatie
Duurzame exploitatie is erg belangrijk. Er blijft hout nodig voor verschillende doeleinden.
Maar dit kappen kan op een ander en duurzamere manier. Bijvoorbeeld door het aanplanten van nieuw bos, het duurzaam beheren, en geen vuur gebruiken waardoor hele stukken bos verdwijnen.

Op nationaal gebied Op nationaal gebied zijn er verschillende maatregelingen die men kan nemen, zoals herbebossing, duurzaam bosbeleid en strengere wetgeving.

Individueel
Als individueel kunt u ook helpen de ontbossing tegen te gaan. Probeer uw houtconsumptie terug te dringen en de consumptie van bedreigde houtsoorten te voorkomen. Koop hout met een keurmerk.

Bosontwikkelingen

Werelddeel	afname of toename van het bos
Azië	+ 1 milj ha/ja
Europa	+ 150.000 ha/ja
Oceanië	– 350.000 ha/ja
Noord- en Midden-Amerika	– 7000.000 ha/ja
Afrika	– 4 miljoen ha/ja
Zuid-Amerika	– 4,5 milj ha/ja

Meer lezen?

In de special Milieuproblemen kunt u meer lezen over onderwerpen als watervoorraden en de opwarming van de aarde. In de special Een schoner milieu kunt u lezen hoe u kunt zorgen voor een beter milieu.