InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Dracht, bevalling en geboorte bij de geit

Dracht, bevalling en geboorte bij de geit

Dracht, bevalling en geboorte bij de geit Als je hobbymatig geiten houdt, is het altijd leuk om een keer een paar lammetjes te hebben. Ook mensen die werkzaam zijn in de professionele geitenhouderij, zijn dagelijks bezig met dracht en bevalling van de geiten. Hoewel de zwangerschap en bevalling bij geiten over het algemeen normaal verlopen, kunnen er soms ook complicaties optreden. Hoe verloopt een normale zwangerschap en bevalling bij geiten? Welke symptomen kun je waarnemen en heeft de geit behoefte aan extra verzorging, voeding en zijn er nog andere dingen waar je op moet letten tijdens de dracht en bevalling bij de geit?

Inhoud


Bronstig

In het najaar (van eind augustus tot januari) vertonen de meeste geiten bronstigheid. De cyclus van een geit duurt gemiddeld 21 dagen, en zal zich herhalen tot het moment dat zij ook daadwerkelijk drachtig is. Tijdens de vruchtbare periode is de geit bronstig. De vrouwelijke geiten worden dan ook wel bokkig, spelig, rits of runs genoemd en zijn klaar om gedekt te worden door de bok. Wanneer geiten bronstig of bokkig zijn, zijn ze vaak onrustig, kwispelen ze veelvuldig met hun staart en mekkeren ze ook veel. De ritsheid (bronstigheid) duurt gemiddeld 36 uur en de ovulatie start tussen de 30 en 36 uur na aanvang van de bronstigheid.

Naar de bok toe

Als je geen eigen bok hebt, breng je de geit naar de bok toe. De vereniging waar je lid van bent, of een andere fokker van het ras, kan je vragen waar er bokken ter dekking aangeboden worden. Sommige fokkers van het ras hebben op hun website ook een foto en andere informatie van de bokken staan die ter dekking worden aangeboden. De bok komt vaak niet naar de geit toe, daar de bok dan te veel afgeleid zal zijn door de nieuwe omgeving en geuren. Na één tot twee dekkingen kan de geit weer naar haar eigen stal toe. De beste tijd voor de dekking is enkele uren na het begin van de ritsheid bij de geit.

Dracht

Geiten zijn zon 150 dagen zwanger, met variatie van 142 tot 159 dagen. Een zwangerschap (drachtigheid) bij de geit is vanaf 30 dagen na de bevruchting vast te stellen via een echo. Een andere manier om te ontdekken of de geit zwanger is, of niet, is door te kijken of de geit na 2,5 tot 3 weken na de dekking opnieuw ritsig wordt. Wordt ze opnieuw ritsig, dan is de dekking niet gelukt en is er ook geen sprake van drachtigheid.

Na twaalf tot vijftien weken begint de drachtigheid aan de buik goed zichtbaar te worden. Rond diezelfde periode zal de uier ook wat groeien. Bij melkgeiten is de groter wordende uier soms minder goed te zien, daar de uier nog groot is door de melk die zij tot de derde maand van de dracht geeft.

Abortus en besmettelijk verwerpen

In normale situaties ondergaat zo'n 3 tot 5 procent van de drachtige geiten een abortus. Dit houdt in dat het lichaam van de moedergeit de vrucht en placenta afstoot. De meest voorkomende reden voor een abortus is een aanlegfout in het DNA van het lam, waardoor het geitlam niet in staat is tot overleven. Daarnaast bestaat er ook nog de variant besmettelijk verwerpen, waarbij een besmettelijke infectieziekte de abortus veroorzaakt. Gevaar bij besmettelijk verwerpen is dat alle drachtige geiten hiermee besmet kunnen raken en de vruchten gaan verwerpen. Ook is besmettelijk verwerpen in de meeste gevallen gevaarlijk voor zwangere vrouwen.

Dracht bij melkgeiten

Melkgeiten die drachtig zijn, kunnen het beste twee maanden voor de bevalling (het aflammeren) droog gezet worden. Dit houdt in dat er gestopt wordt met melken. De uier kan zodoende opdrogen en alle energie kan naar de groeiende lammeren in de baarmoeder gaan.

Extra voeding tijdens de dracht

Vanaf de derde maand van de dracht zullen de lammeren meer ruimte gaan innemen in de buik van de geit. Daardoor heeft het spijsverteringsstelsel minder ruimte, en is de opname van ruwvoer vaak belemmerd. Geef daarom wat meer krachtvoer, maar laat de geit wel altijd ruwvoer naar behoefte eten. De hoeveelheid extra krachtvoer die gegeven moet worden, hangt af van de duur van de dracht, hoeveel de geit aankomt en wat zij nodig heeft. Op de verpakking van het krachtvoer staat een omschrijving van hoeveel krachtvoer een drachtige geit ongeveer nodig heeft. Bij een ongebalanceerd dieet, bestaat er de kans dat de geit slepende melkziekte ontwikkelt.

Zorg er daarnaast voor dat de drachtige geit altijd water tot haar beschikking heeft, en laat haar zo veel drinken als ze wil.

De porties ruwvoer en krachtvoer kunnen ook over meerdere keren per dag verdeeld worden. Wanneer de geit normaal gesproken tweemaal daags krachtvoer en ruwvoer krijgt, kan je er nu voor kiezen om de voeding drie tot vier keer per dag te geven. Zo krijgt ze toch dezelfde hoeveelheid binnen, maar heeft ze langer de tijd om dit te eten en te herkauwen.

Een hoogdrachtige geit

In de laatste periode van de dracht hebben geiten meer verzorging nodig. Ook zal je de geit vaker moeten controleren op lichamelijke problemen en eventueel letten op een vroeggeboorte of abortus. Als er problemen zijn, treden die vaak 21 tot 14 dagen voor het lammeren op. Enkele van deze problemen zijn de slepende melkziekte, melkziekte, potlijven of een draaiing van de baarmoeder.

Een hoogzwangere geit heeft veel rust nodig. Zorg ervoor dat ze niet te veel stress ervaart. Mocht ze nog verplaatst worden naar een kraamhok, doe dit dan het liefst twee tot drie weken voor de uitgerekende datum. Zo kan ze nog wennen aan haar nieuwe verblijf, zonder dat dit al te stressvol is.

De naderende bevalling

Aan het einde van de dracht zijn er een aantal dingen die erop kunnen duiden dat de bevalling eraan zit te komen. Toch laat niet elke geit merken dat ze moet aflammeren, tot het moment dat de jonge geitjes ook daadwerkelijk geboren worden. De meeste geiten worden vlak voor de bevalling iets onrustiger, en zullen ze vlak voor de geboorte ook niet meer zo goed eten. Een deel van de geiten gaat met de voorpoten gravende en krabbende bewegingen over de grond maken. Ook het knarsen van de tanden wordt als één van de symptomen van een naderende bevalling gezien.

De bevalling bij de geit

De bevalling verloopt bij geiten in de meeste gevallen zonder problemen. Vaak duurt een bevalling één tot twee uur. Geiten die voor de eerste keer aflammeren en geiten die twee of meer lammeren krijgen, zijn vaak langer met de bevalling bezig. Wanneer de geit drachtig is van twee of meer lammeren, zal zij na de geboorte van het eerste lam het lam eerst schoonlikken. Na ongeveer een kwartier zal ze opnieuw beginnen met persen om het volgende lammetje geboren te laten worden.

De nageboorte moet binnen 8 uur na de geboorte van het laatste lam geboren worden.

Problemen tijdens de geboorte

Mocht je merken dat er problemen zijn tijdens de bevalling, dan is het belangrijk om zo spoedig mogelijk contact op te nemen met de veearts. Het is handig om het telefoonnummer van de dierenarts of veearts alvast in je mobiele telefoon te zetten of op een briefje te schrijven, zodat je niet in alle haast nog naar een telefoonnummer moet zoeken. Je moet bijvoorbeeld direct de veearts contacteren als er na 30 minuten persen nog geen vorderingen zichtbaar zijn. Ook als je merkt dat een lam vastzit in het geboortekanaal, moet je de veearts direct alarmeren. Als je twijfels hebt, of als er andere problemen zijn, kan je ook altijd de veearts bellen. Wanneer je twijfels hebt, kan de veearts je misschien ook telefonisch te woord staan en je geruststellen.

Het pasgeboren lam

Zodra het lam geboren is, zal de geit haar nieuwe kind schoonlikken. Het lam kan ook wat gaan niezen of hoesten, om eventueel aanwezig slijm in de neus, mond en luchtwegen te verwijderen. De navelstreng breekt eigenlijk altijd vanzelf. Mocht de navelstreng niet breken, mag je deze nooit kapot knippen, maar wel afscheuren. Doe dit op zon 10 tot 15 centimeter afstand van de buik van het lam. Desinfecteer de navelstreng daarna met jodium. Let er wel op dat de navelstreng niet blijft bloeden. Knijp dan de navelstreng dicht en bel met spoed een veearts. Na een paar minuten tot een half uur zal het lammetje pogingen doen om op te staan en zal daarna al snel gaan drinken bij de moeder. Belangrijk is dat het lam binnen een uur na de geboorte bij de moeder gaat drinken.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeit is het meest bekende ras in Nederland. Het heeft zijn naam dan ook te danken aan de hoeveelheid…
Geitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitGeitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitWereldwijd zijn er tientallen erkende geitenrassen te vinden. Elk geitenras verschilt qua geschiedenis, uiterlijke kenme…
Geitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitGeitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitVerspreid over de wereld zijn er ongeveer 200 geitenrassen, waaronder de Belgische hertegeit en de Vlaamse geit. De Belg…
Geitenras: Nederlandse Nubische geitGeitenras: Nederlandse Nubische geitDe Nederlandse Nubische geit is in principe een gewone Nubische geit, maar verschilt op een paar kleine punten in de ras…
Ziektes bij de geit: coccidiose, mijten en luizenZiektes bij de geit: coccidiose, mijten en luizenBij geiten kunnen diverse parasieten voorkomen. De meest voorkomende parasieten bij de geit zijn coccidiose, luizen en m…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Gerry Dincher / Wikimedia Commons
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • http://www.levendehave.nl/kennisbank/geiten/voortplanting-van-geiten
  • http://www.levendehave.nl/kennisbank/geiten/aflammeren-van-geiten
  • http://www.landgeit.nl/index.php/verzorging/59-voortplanting
  • http://www.anbg.nl/2013/02/hoogdrachtige-geit/
  • http://www.anbg.nl/2013/02/tips-bij-het-lammeren/
  • http://www.anbg.nl/2013/02/op-de-grond-krabben-tijdens-lammeren/
  • http://www.buurtweiden.nl/diersoorten/aflam.htm
  • http://www.woontrendy.nl/geit_dracht.php
  • http://www.anbg.nl/2013/02/verwerpen-lammeren/

Reageer op het artikel "Dracht, bevalling en geboorte bij de geit"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 04-07-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!