InfoNu.nl > Dier en Natuur > Biologie > Schimmels op appel, peer en pruim

Schimmels op appel, peer en pruim

Schimmels op appel, peer en pruim In de appelboom hangen vreemde appels. Wel erg mooi maar zeker niet meer eetbaar. De appels zijn bruin en dus rot en hebben pukkels op de bruine schil. Grijzige, beige-achtige pukkels, als wratten. En juist die pukkels blijf je naar kijken. Mooi in cirkels en soms zelfs lijkt het wel een hartjesvorm. Maar waar komen ze vandaan?

De schimmel monilia-rot

De schimmel monilia-rot, is er de oorzaak van waarom deze wratachtige pukkels verschijnen op fruit. Er zijn twee soorten:
  • Monilinia fructigena. Tastvrijwel alleen vruchten aan en
  • Monilinia laxa. Tast vrucht, twijg en bloesem aan.

Monilia-rot vinden we namelijk in fruitbomen. Vruchtbomen zoals:
  • appel
  • peer
  • pruim en
  • kers

De schimmel is een wondparasiet. Dit houdt in dat de schimmel allen kan toeslaan wanneer de vruchtschil of andere delen, zijn beschadigd. Beschadigingen die ontstaan door onder ander hagel, regen, insecten, scheuren van takken of vogelvraat.


Uiterlijk

Na de infectie in het voorjaar begint de vrucht bruine plekken te krijgen. Onder de schil wordt het vruchtvlees bruin en rot weg. Binnen een week is de hele vrucht bruin. Twee tot drie weken later verschijnen er op de buitenzijde van de schil de witte, grijsachtige pukkels. Het is de uitingsvorm van monilia-rot: zwamkussens met sporen. De sporenhoopjes liggen in concentrische ringen. Jonge vruchten in de boom, die geheel rot zijn geworden, mummificeren, d.w.z. zij drogen geheel uit, terwijl de schil hard en leerachtig wordt. Ook kunnen de vruchten langzaam glanzend zwart kleuren. Dit heet ook wel leerrot.
Monilia-rot tast ook twijgen en bloemknoppen aan. De bloesems komen niet tot volle bloei, ze verdrogen en blijven aan de boom hangen. Een voorbode voor Manilia-rot. Ook wanneer jonge twijgen verdrogen en er dood gaan uitzien, is het belangrijk om de aangetaste delen eruit te snoeien of knippen en in de groene container af te laten voeren. Anders wordt de schimmel verder verspreid door regen, vogels en insecten (bijen).

Ideale voorwaarden voor Monilia-rot

De schimmel kan zich ontwikkelen bij regenachtig weer. Op onregelmatigheden door vraatschade van insecten of gebarsten vruchten door veel regen. Vooral wanneer er een droge periode aan vooraf is gegaan willen zachte vruchten (pruim en kers) nog weleens barsten. Het water wordt dan door het wortelgestel snel opgenomen en de schil van de vrucht kan dit niet aan en barst letterlijk uit zijn ‘jasje’. Beschadigingen door hagel en insecten maar ook door scheuren. Bij zwaar beladen takken, vol vruchten, wil de tak nog weleens inscheuren. Een ideaal plekje ontstaat er zo voor Monilia-rot.

Gescheurde tak.Gescheurde tak.
Veel vruchten.Veel vruchten.
Een mummie.Een mummie.

Hoe het werkt

De verspreiding van monilia-rot gebeurd door aangetaste vruchten die als mummies aan de boom hangen (ingedroogd) of aangetast rottend fruit op de grond. De spore conidiën, is hier mede voor verantwoordelijk. Op mummies en aangetast rottend fruit, brengen de sporen de winter door en in het voorjaar infecteren ze de bloesem, meegevoerd door de wind of regen. De bloesem van waaruit de vruchten en takbeschadigingen worden infecteert. De aantasting op appel en peer is vaak veroorzaakt door fruitbomen in de buurt. De moniliaschimmel vormt twee verschillende soorten sporen:
  • De conidiën. Een conidium (meervoud is conidiën) is een ongeslachtelijke, onbeweeglijke spore. Een eencellig voortplantingslichaam dat bestand is tegen vorst, hitte en uitdroging en dat tot een nieuw organisme kan uitgroeien.
  • De ascosporen. Een ascospore is een zakjeszwam in het rijk der schimmels. Ze danken hun naam aan hun karakteristieke voortplantingsstructuren, de sporenzakjes. De ascosporen komen alleen voor op de gemummificeerde vruchten. Voor de verspreiding is regen en wind nodig.

Preventief behandelen

  • Aangetaste vruchten tijdens de rijp- en oogsttijd verwijderen. Niet alleen in de boom maar ook het valfruit op de grond. Gooi het niet op de composthoop maar in de groene container.
  • Controleer na het oogsten of er aangetaste vruchten zitten in bewaarkist of mand. De infectie kan overgaan op het nog gezonde fruit.
  • Controleer in het voorjaar de beschadigde vruchten (pas op voor bijen die er van ‘snoepen) en verwijder deze.
  • Help overvolle takken door te stutten en voorkom zo het scheuren van takken.
  • Bij veel vruchten bij elkaar dun ze uit zodat ze elkaar niet raken en om de tak minder zwaar te maken.
  • Snoei de boom of bomen na de oogst. Houdt de boom luchtig zodat na een regenbui het blad sneller kan opdrogen.
  • Geeft niet teveel stikstofrijke mest. Wel voldoende kaliummeststof.

Weetje

Monilia-rot heeft dezelfde symptomen als bacteriekanker. Na een poos is er een waarneembaar verschil. Bij bateriekanker is er gomvorming en bij monilia-rot niet.
© 2014 - 2017 Rieja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zoete kersenboom in de moestuinZoete kersenboom in de moestuinEen kers is een heerlijke vrucht om te eten. Alhoewel de kers oorspronkelijk uit een warmer klimaat komt, zijn kersen go…
Biologie: De vier rijkenEr zijn ontzettend veel soorten organismen. Wanneer organismen op elkaar lijken en zich met elkaar kunnen voortplanten,…
Pruimenboom snoeien, hoe en wanneerPruimenboom snoeien, hoe en wanneerPruimenbomen kun je het beste snoeien in de periode van medio april tot medio september. Snoei niet te veel takken, het…
Pruimenboom in de moestuinPruimenboom in de moestuinSappige pruimen zijn er in verschillende kleuren en maten. Heerlijk om zo te eten of te verwerken recepten, zoals jam of…
Scheurtje tussen de tenenScheurtje tussen de tenenEen scheurtje tussen de tenen kan klein zijn, maar ook groot en pijnlijk. Een vochtige huid tussen de tenen veroorzaakt…
Bronnen en referenties
  • http://www.bongerdgrooteveen.nl/ziekten/Moniliarot/Moniliarot.php
  • http://fruitabc.blogspot.nl/2011/08/vruchtrot-monilia-voorkomen-bij-pruimen.html

Reageer op het artikel "Schimmels op appel, peer en pruim"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Rieja (infoteur), 01-08-2016 08:47 #3
Hallo Toon en Eric,
Schimmels kunnen overwinteren op oude vruchten die zijn blijven ‘hangen’. Meteen na de oogst dus verwijderen. Net als aangetast blad of takken. De perenroest overwintert in de coniferenhaag en besmet in het voorjaar de perenboom. Ook in het voorjaar, tussen de kale takken, de rotte pruimen verwijderen. Het weer is in het voorjaar vaak de oorzaak, lekker warm en nat weer, geeft schimmel. Bij de blauwe bes ook, alles wat is aangetast, verwijderen. Of het giftig is lijkt me niet, maar neem je voorzorg. Niet eten, goed handen wassen (of handschoenen aan) en de goede bessen goed wassen. Zelf gebruik ik geen chemische bestrijdingsmiddelen, dus daar heb ik geen raad in. Succes.

Erik Joye, 31-07-2016 20:43 #2
Kan je dat in het voorjaar behandelen?

Toon Verrijdt, 31-07-2016 20:22 #1
Op enkele rijpe bessen van Trosbosbes = Blauwe bes, zag ik witte uitwassen, lijkt mij een schimmel. Is dit ook Monilia fructigena? Is deze erg giftig?

Infoteur: Rieja
Laatste update: 27-09-2016
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Biologie
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 3
Schrijf mee!