InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Ziektes bij de geit: enterotoxemie of 'het bloed'

Ziektes bij de geit: enterotoxemie of 'het bloed'

Ziektes bij de geit: enterotoxemie of 'het bloed' Enterotoxemie, ook wel weeldeziekte, het bloed of eiwitvergiftiging genoemd, is een snel opkomende en meestal dodelijke aandoening veroorzaakt door een extreme vermeerdering van de bacterie clostridium perfringens type D in het spijsverteringskanaal van de geit. Al snel na het verschijnen van de eerste symptomen, komen de dieren al te overlijden. Vaak is dit al binnen 4 tot 6 uur. Hoe kan je enterotoxemie herkennen, zijn er behandelingen voor en hoe kan je voorkomen dat de dieren enterotoxemie ontwikkelen?

Inhoud


Andere benamingen

De aandoening enterotoxemie staat ook bekend onder de volgende namen:
  • Bloed
  • Clostridium perfringens infectie
  • Eiwitvergiftiging
  • Enterotoxaemie
  • Het bloed
  • Weeldeziekte

Wat is enterotoxemie?

Enterotoxemie is een aandoening die wordt veroorzaakt als de bacterie clostridium perfringens type D in te grote hoeveelheden in het spijsverteringsstelsel van de geit aanwezig is. De ziekte kent een zeer ernstig en snel verloop, wat in 95% van de gevallen altijd dodelijk is.

Hoe ontstaat enterotoxemie?

Enterotoxemie bij de geit ontstaat door een te rijke voeding. De bacterie clostridium perfringens (en dan met name type D) die altijd al in de darmen aanwezig is, kan zich door een te rijke voeding extreem gaan vermeerderen. Al deze bacteriën, de aantallen kunnen hierbij oplopen tot meerdere miljarden, scheiden gifstoffen uit (toxinen), die de geit gaan vergiftigen. De gifstoffen trekken door de darmwand heen en kunnen zodoende het bloed bereiken en daarmee alle organen in het lichaam en de hersenen.

Enterotoxemie komt voornamelijk voor onder geitlammeren, wanneer deze te veel melk in een te korte periode tot zich hebben genomen. Maar ook oudere lammeren en volwassen geiten kunnen enterotoxemie ontwikkelen wanneer zij te snel, te veel gegeten hebben van rijke voeding.

Symptomen van enterotoxemie bij de geit

De meest voorkomende symptomen bij enterotoxemie zijn:
  • Buikpijn (te herkennen aan vaak uitrekken, schoppen met achterpoten naar de buik)
  • Onrustig gedrag
  • Veelvuldig mekkeren
  • Algehele spierslapte
  • Door de poten zakken en niet meer kunnen opstaan
  • Neurologische verschijnselen als dronkemansloop, kop achterover gooien
  • Koorts. De temperatuur kan oplopen tot 40 graden of zelfs hoger
  • In de ontlasting (vaak diarree) kan bloed zichtbaar zijn.
  • Bij oudere lammeren en volwassen geiten is vaak een sterk opgezette, dikke buik zichtbaar
  • Enkele uren tot 8 uur na het ontstaan van eerste symptomen zullen de dieren overlijden

Wanneer de veearts waarschuwen

Wanneer je het vermoeden hebt dat één of meer geiten aan enterotoxemie lijden, is het van belang direct de dierenarts te waarschuwen en deze te laten langskomen. De dierenarts of veearts kan dan bevestigen of uitsluiten dat het hier om deze snel dodelijke aandoening gaat. Indien de dierenarts er nog reden toe ziet, kan er in overleg met de eigenaar van de geit besloten worden om toch een behandeling te starten in een poging het leven van het dier te redden. Mocht de geit nog niet overleden zijn, kan er in uitzichtloze gevallen besloten worden om het verdere lijden te voorkomen en het dier direct te laten inslapen.

Mocht het inderdaad om enterotoxemie gaan, en er zijn nog gezonde geiten in de kudde aanwezig, zal de dierenarts altijd navragen of de dieren ingeënt zijn tegen deze aandoening. Is dit niet het geval, kan geprobeerd worden om de dieren alsnog in te enten, in de hoop dat ze voldoende afweerstoffen kunnen opbouwen voordat de vermeerdering van de hoeveelheid bacteriën van start is gegaan.

Behandeling van enterotoxemie

Enterotoxemie is niet te genezen, omdat het verloop van de ziekte hiervoor te snel gaat. In de meeste gevallen komt de eigenaar er pas achter dat de geit ziek is geweest, als het dier al overleden is. Vanaf het moment dat de eerste symptomen zichtbaar zijn, duurt het maar enkele tot hooguit 8 uur voordat het dier eraan bezwijkt. Mochten er meerdere geiten uit de kudde ziek zijn, kan de veearts in sommige gevallen proberen een behandeling te starten bij de dieren die nog niet zijn overleden, maar dit werkt meestal niet.

Inenting tegen enterotoxemie

Het is mogelijk om geiten in te enten tegen enterotoxemie. Ook is het verstandig om drachtige geiten zowel 10 weken als 4 weken voor de bevallingsdatum extra in te enten tegen enterotoxemie, zodat de ongeboren lammeren direct na de geboorte ook voldoende afweerstoffen tegen de aandoening binnenkrijgen via de biest (en tijdens de zwangerschap nog via de placenta).

Enterotoxemie voorkomen

De beste methode maar die niet 100% veilig is is om de geiten op regelmatige basis in te enten tegen enterotoxemie. Daarnaast is het erg belangrijk om ervoor te zorgen dat de voeding niet te rijk is, een schraler dieet heeft de voorkeur.

Zorg er daarnaast voor dat de overgang naar een nieuw type voer niet te plotseling gebeurt. Dan is de kans ook groter dat er enterotoxemie ontstaat. Mix eerst een klein deel van het nieuwe voer door het oude voer, en voer verspreid over een tot drie weken de hoeveelheid nieuw voer op, tot het dieet volledig bestaat uit de nieuwe voeding. Mocht je merken dat de geiten diarree krijgen, of andere spijsverteringsstoornissen krijgen, doe dan een aantal stappen terug. Vervolgens ga je, wanneer de klachten over zijn, weer opnieuw beginnen met het toevoegen van nieuw voer, maar dan op een (veel) langzamer tempo.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ziektes bij de geit: tetanusZiektes bij de geit: tetanusTetanus is een zeer gevaarlijke aandoening die wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium tetani. Besmetting bij de…
Geitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitGeitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitWereldwijd zijn er tientallen erkende geitenrassen te vinden. Elk geitenras verschilt qua geschiedenis, uiterlijke kenme…
Ziektes bij de geit: melkziekteZiektes bij de geit: melkziekteMelkziekte is een aandoening bij de geit, die kan voorkomen in de laatste twee weken van de zwangerschap en de eerste tw…
Geitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitGeitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitVerspreid over de wereld zijn er ongeveer 200 geitenrassen, waaronder de Belgische hertegeit en de Vlaamse geit. De Belg…
Geitenras: Nederlandse Nubische geitGeitenras: Nederlandse Nubische geitDe Nederlandse Nubische geit is in principe een gewone Nubische geit, maar verschilt op een paar kleine punten in de ras…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ariesa66 / Pixabay
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • http://www.valleienwetering.nl/schapen-en-geiten/enterotoxemie-het-bloed-weeldeziekte-eiwitvergiftiging/
  • http://dwerggeiten.nl/?page_id=44
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/clostridium-infecties
  • https://www.levendehave.nl/dierenwikis/geiten/het-bloed-bij-geiten
  • http://www.diergeneeskundigcentrum.nl/schaap-en-geit/ziekten/512-het-bloed-schaap-en-geit
  • http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/216/107/RUG01-002216107_2015_0001_AC.pdf
  • http://www.schapendokter.nl/pagina/schapenziekten/dood-gevonden-plotseling-dood.html
  • http://www.delovaart.be/nl/vaccinatie-van-schapen-en-geiten
  • http://www.buurtweiden.nl/dierziekten/bloed.pdf

Reageer op het artikel "Ziektes bij de geit: enterotoxemie of 'het bloed'"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 05-09-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Special: Zieke geit
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!