Ziektes bij de geit: zoönosen (ziektes van geiten op mens)

Zoönosen zijn aandoeningen en ziektes bij de geit die overdraagbaar zijn op de mens. Hoewel een paar van deze ziektes redelijk onschuldig zijn, zijn er ook zoönosen bekend die zeer gevaarlijk voor de mens kunnen zijn. Zwangere vrouwen die besmet raken met één van deze aandoeningen kunnen zelfs een abortus ondergaan. Welke zoönosen bij de geit zijn er allemaal, hoe zijn ze te herkennen en zijn er ook manieren om ervoor te zorgen dat mensen niet besmet raken met deze aandoeningen?

Inhoud


Wat is een zoönose: overdracht aandoening van besmette geiten op de mens

Een zoönose is een verzamelnaam van aandoeningen die bij dieren voorkomen en overdraagbaar zijn op de mens. De meest bekende varianten van zoönosen zijn wel de vogelgriep, Q-koorts en BSE (gekke-koeien-ziekte). Geiten kunnen drager zijn van en lijden aan diverse ziektes en aandoeningen die op mensen overdraagbaar zijn. De zoönosen die door geiten overgedragen kunnen worden, worden ook wel caprine zoönosen genoemd.

Hoewel niet alle zoönosen gevaarlijk zijn voor de mens, uit het bij de mens zich meestal alleen in griepachtige verschijnselen. Toch kunnen zoönosen wel degelijk grote gevaren met zich meebrengen. Zo kan men er blijvend invalide door raken en in sommige gevallen zelfs overlijden. Daarnaast lopen zwangere vrouwen een groter risico op een abortus.

Caprine zoönosen en zwangere vrouwen

Er zijn zoönosen bekend die een abortus kunnen opwekken bij zwangere vrouwen. De meeste zoönosen die bij de mens abortus veroorzaken, zorgen ook bij drachtige geiten voor een abortus. Dit wordt door verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt, en bij de geit wordt er ook wel gesproken van besmettelijk verwerpen.

Zwangere vrouwen wordt aangeraden om niet in contact te komen met drachtige geiten, of geiten die net een abortus hebben ondergaan. Dit omdat er dan een grotere kans op besmetting met een dergelijke bacterie of virus mogelijk is. Daarnaast is het voor zwangere vrouwen verstandig om voor extra hygiënische maatregelen te zorgen als zij in contact zijn geweest met geiten of andere dieren die zoönosen bij zich kunnen dragen, zelfs als de zwangere vrouw niet in contact is geweest met geiten die drachtig zijn of pasgeboren lammeren.

Welke zoönosen bij de geit zijn er?

Van een aantal ziektes en aandoeningen bij de geit is bekend dat zij een zoönose zijn, en dus overdraagbaar op de mens en andere diersoorten. Regelmatig vindt er nieuw wetenschappelijk onderzoek plaats om te onderzoeken of andere ziektes en aandoeningen ook als zoönose gezien moeten worden. De aandoeningen die op dit moment in Nederland bekend staan als zoönose zijn:

Besmetting met zoönosen voorkomen

In de meeste gevallen is te voorkomen dat mensen besmet raken met zoönosen. Daarvoor moet er wel rekening worden gehouden met een aantal aspecten.

Hygiëne

Hygiëne is erg belangrijk. Bij gezonde geiten is het al belangrijk om de handen goed te wassen voordat men gaat eten of drinken, maar bij zieke geiten is dit zeker belangrijk. Bij gezonde geiten is het voldoende om de handen te wassen met water en zeep. Wanneer een geit ziek is, zeker wanneer het lijdt aan een aandoening die op de mens overdraagbaar is, is het belangrijk om ook een ontsmettingsmiddel te gebruiken wanneer men zich gaat wassen. Ook is het van belang om direct na contact met besmette dieren de kleding goed te wassen, het liefst op kookwas. De laarzen of het schoeisel moet afgespoeld worden in een badje met speciaal ontsmettingsmiddel dat de kans op overdracht van de aandoening verkleint.

Behandel zieke dieren

Heb je het vermoeden dat één of meer dieren ziek zijn, dan is het belangrijk om de veearts te waarschuwen. De veearts kan in eerste instantie vaststellen of het hier gaat om een zoönose, of een aandoening die niet op de mens overdraagbaar is. Afhankelijk van de diagnose kan de veearts ook adviseren hoe er het beste met hygiëne omgegaan kan worden om verspreiding van de ziekte onder de mens te voorkomen.

Ruimen van de veestapel

In sommige gevallen is het de beste optie om de gehele kudde geiten te ruimen. Dit houdt in dat alle geiten worden afgemaakt en afgevoerd. Dit is een zeer ernstige maatregel, en wordt vaak door de Nederlandse overheid opgelegd wanneer er sprake is van een zoönose, een gevaar voor de volksgezondheid of wanneer de ziekte zich razendsnel verspreidt onder geiten en andere diersoorten. In sommige gevallen kiest een geitenhouder er zelf voor om zijn veestapel te laten ruimen en opnieuw te starten met een schone, gezonde kudde geiten. Wanneer de overheid besluit een bedrijf te ruimen omdat er sprake is van een zoönose, gaat het niet om een gevalletje van ecthyma of zere bekjes, maar om zoönosen die voor de mens veel schadelijke zijn. Denk hierbij aan BSE, ook wel gekkekoeienziekte genoemd, deze ziekte kan bij mensen in zeer zeldzame gevallen een ernstige vorm van dementie veroorzaken (ziekte van Creutzfeldt Jakob).

Aangifteplichtige ziektes

Sommige zoönosen bij de geit zijn ook aangifteplichtige ziektes. Dit houdt in dat als een geit één van de aandoeningen heeft die op de lijst met aangifteplichtige ziektes staat, dit per direct aan de Nederlandse overheid moet worden doorgegeven. De overheid kan dan middels strikte protocollen vaststellen of er sprake is van een gevaar voor de volksgezondheid en kan hierop diverse maatregelen opleggen. Denk hierbij aan een vervoersverbod binnen een aantal kilometer van het besmette bedrijf, het laten ruimen van een besmet bedrijf en eventuele overeenkomstige bedrijven in de nabije omgeving, een opstal- of ophokplicht voor bedrijven waar de ziekte is vastgesteld, enzovoort.

Lees verder

© 2017 - 2020 Infodebster, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ziektes bij de geit: tetanus (klem, kaakklem of kaakkramp)Tetanus is een zeer gevaarlijke aandoening die wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium tetani. Besmetting bij de…

Ziektes bij de geit: enterotoxemie, weeldeziekte, het bloedEnterotoxemie, ook wel weeldeziekte, het bloed of eiwitvergiftiging genoemd, is een snel opkomende en meestal dodelijke…
Hersentumor bij de tamme ratHersentumor bij de tamme ratVaak wordt een hersentumor in de tamme rat niet onmiddellijk herkend, en verkeerdelijk geïnterpreteerd als een (midden)o…
Bronnen en referenties
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • http://www.rivm.nl/Onderwerpen/Z/Ziek_door_dier/Zo_nosen_op_een_rij
  • http://www.gddiergezondheid.nl/dierziekten?page=2
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/paratbc
  • http://www.dapell.nl/nl/zoonose-geit-rundvee
  • https://www.levendehave.nl/dierenwikis/algemeen/paratuberculose
  • http://www.dierenkliniekwinsum.nl/landbouwhuisdieren/laboratorium/zooenosen/itemlist/category/19-schapen-en-geiten
  • https://academischewerkplaatsamphi.nl/wp-content/uploads/2016/06/201512-Overzicht-zoonosen-KLEINE-HERKAUWERS-verwekkers.pdf

Reageer op het artikel "Ziektes bij de geit: zoönosen (ziektes van geiten op mens)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 10-06-2020
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Special: Zieke geit
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!