InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Mond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderij

Mond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderij

Mond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderij Mond- en klauwzeer, ook wel bekend als MKZ, is een ernstige en zeer besmettelijke ziekte die voorkomt bij evenhoevige dieren. Voor mensen is de ziekte ongevaarlijk. Europa is momenteel vrij van de ziekte, maar in andere werelddelen is de ziekte nog aanwezig. MKZ valt in Nederland onder de meldingsplicht: bij vermoeden van de ziekte moet dit gemeld worden bij de overheid. Dit heeft te maken met de enorme gevolgen die de ziekte kan hebben op de Nederlandse veehouderij. De laatste uitbraak was in 2001.

Inhoud


Ziekteverschijnselen en diagnose

Ziekteverschijnselen

Er zijn verschillende symptomen die kunnen duiden op MKZ:
  • Hoge koorts
  • Plotselinge kreupelheid
  • Sterfte bij jonge dieren
  • Lusteloosheid en verminderde voeropname
  • Blaren in de bek en/of in de tussenklauwspleet
  • Daling melkproductie

De meeste symptomen kunnen verschillende oorzaken hebben. Het is daarom belangrijk om altijd de dierenarts te waarschuwen als u het niet vertrouwt en/of de oorzaak niet kunt verklaren, bijvoorbeeld door aanpassingen in het rantsoen.

Ziekteverloop

Deze symptomen treden twee tot twaalf dagen na de besmetting op. Eén tot twee procent van de besmette dieren sterft; bij jonge dieren kan dat percentage veel hoger liggen. MKZ is vooral dodelijk bij dieren met een zwak immuunsysteem; dieren die verder gezond zijn, overleven de ziekte en bouwen weerstand op. Het duurt ongeveer twee weken voordat de dieren weer genezen zijn; na genezing zijn de dieren weer helemaal gezond. In de tussentijd zijn ze echter moeilijk handelbaar, wat bij koeien en geiten bijvoorbeeld betekent dat ze niet of nauwelijks gemolken kunnen worden.

Aan de hand van de uiterlijke ziekteverschijnselen is een redelijk betrouwbare diagnose te stellen. Een definitieve diagnose kan pas gesteld worden na onderzoek in een laboratorium.

De volgende dieren zijn gevoelig voor MKZ:
  • Runderen
  • Varkens
  • Schapen
  • Geiten
  • Herten
  • Reeën
  • Lama’s
  • Wilde zwijnen

Dieren die niet gevoelig zijn voor MKZ zijn onder andere paarden, honden, katten en pluimvee.

Meldingsplicht

Doordat MKZ zo besmettelijk is, bestaat er een meldingsplicht. Bij het vermoeden van MKZ moet dit gemeld worden bij de meldkamer van de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA). Bovendien is het verplicht om een dierenarts in te schakelen. Deze kan vaststellen of het inderdaad om MKZ gaat. Bij vaststelling van de besmetting wordt door het ministerie van EZ gestart met de bestrijding. De NVWA voert de bestrijding uit.

Virus en verspreiding

Virus

Het virus dat MKZ veroorzaakt kent zeven verschillende serotypen en minimaal zestig subtypen. Het is een virus dat zich snel en op verschillende manieren verspreidt. Dit gebeurt bijvoorbeeld via dier-dier contacten en dier-mens-dier contact. Mensen die in contact zijn geweest met besmette dieren kunnen het virus met zich meedragen, bijvoorbeeld op kleding of schoenen. Hierdoor kunnen mensen dieren besmetten die hier gevoelig voor zijn.

Verspreiding

Het virus kan ook verspreid worden via producten van besmette dieren. Denk hierbij aan melk, kaas, vlees, wol en huiden. Ook jachttrofeeën kunnen de bacterie verspreiden. Europa, Noord-Amerika, Nieuw-Zeeland en Australië zijn momenteel vrij van de ziekte. In Afrika, Azië en Zuid-Amerika is MKZ echter nog steeds een probleem. Om een uitbraak in Nederland te voorkomen is het verboden om dierlijke producten van buiten de EU in te voeren.

De ziekte kan zich tenslotte ook verspreiden door de lucht. Omdat MKZ een ziekte is die vooral in de veehouderij gezien wordt, zijn er strenge maatregelen die in werking treden bij een uitbraak. Een ophokplicht is één van deze maatregelen en is genomen om verspreiding van de ziekte te beperken.

Uitbraken in Europa

De laatste uitbraak van MKZ was in het voorjaar van 2001. In februari van dat jaar werden besmettingen aangetroffen in Engeland en Frankrijk. Op 21 maart werd MKZ vastgesteld in Nederland. Het was voor het eerst sinds 1984 dat de ziekte in Nederland werd vastgesteld. Er zijn vijfentwintig besmette gevallen vastgesteld; 250.000 gezonde dieren werden preventief geruimd. De uitbraak was het gevolg van geïmporteerde voedingsmiddelen voor varkens

Gevolgen van MKZ

De gevolgen van MKZ zijn erg groot. De hele Nederlandse veehouderij zit op slot. Hierdoor kunnen boeren hun goederen niet kwijt en hebben ze geen inkomen, terwijl het werk wel gewoon doorgaat en de kosten gelijk blijven. De enigen die het bedrijf op en af mogen zijn namelijk de bedrijfseigenaren en de dierenarts.

Lees verder

© 2014 - 2017 Tamina, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderziekte - Handvoet-mondziekteEr zijn veel ziektes die kinderen treffen, omdat zij hun weerstand nog niet voldoende hebben opgebouwd. Helaas zijn kind…
Infectieziekten bij kinderen – Hand-, voet- en mondziekteAls een kindje pijnlijke blaasjes in de mond, uitslag op de handpalmen en voetzolen en daarnaast ook misselijk is en koo…
Schmallenbergvirus: symptomen, oorzaak en behandelingSchmallenbergvirus: symptomen, oorzaak en behandelingEen nieuw virus dat de veestapel bedreigt, is de angst van iedere veehouder. In 2011 dook een nieuw virus in Nederland o…
Fijnstof en ongerustheid bij omwonenden van veehouderijenDe intensieve veehouderij zorgt de laatste jaren voor veel ongerustheid bij de omwonenden. De vrees om getroffen te word…
Schmallenbergvirus, een nieuw virus onder schapen en koeienSchmallenbergvirus, een nieuw virus onder schapen en koeienIn december 2011 is Nederland getroffen door een nieuwe ziekte onder schapen, koeien en geiten. Het Schmallenbergvirus.…
Bronnen en referenties
  • http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/mkz.aspx
  • http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/dieren/vraag-en-antwoord/wat-is-mond-en-klauwzeer-mkz.html
  • http://www.wageningenur.nl/nl/show/Mondenklauwzeer.htm
  • http://www.groenkennisnet.nl/dossiers/Pages/Mond-en-Klauwzeer(MKZ).aspx
  • https://www.vwa.nl/onderwerpen/dierziekten/dossier/mond-en-klauwzeer-mkz
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Mond-en-klauwzeer

Reageer op het artikel "Mond- en klauwzeer (MKZ) in de veehouderij"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tamina
Laatste update: 28-06-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Special: Veehouderij
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!