InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Welke aalscholvers bestaan er allemaal?

Welke aalscholvers bestaan er allemaal?

Welke aalscholvers bestaan er allemaal? Aalscholvers zijn prachtige vogels die over heel de wereld voorkomen. De familie van de aalscholvers (Phalacrocoracidae) is onderverdeeld in drie geslachten (Leucocarbo, Phalacrocorax en Microcarbo). Een aantal soorten komt op grote schaal voor, terwijl andere soorten aalscholvers met uitsterven worden bedreigd (waaronder de Onslow aalscholver). Hoe zijn de dieren te herkennen, waar komen ze allemaal voor, hoe ziet de taxonomische indeling van deze prachtige vogelfamilie er precies uit en welke soorten aalscholvers bestaan er allemaal?

Inhoud


Familie: aalscholvers (Phalacrocoracidae)

De aalscholvers (Phalacrocoracidae) is een familie van vogels en behoort tot de orde van Suliformes. De aalscholver telt 26-43 soorten. De hoeveelheid soorten hangt af van de bron die geraadpleegd wordt. De aalscholverfamilie is onder te verdelen in drie geslachten, alhoewel andere bronnen aanhouden dat er maar één geslacht is (Phalacrocorax). In dit artikel wordt uitgegaan van drie families.

Geslacht: Phalacrocorax

Het geslacht Phalacrocorax is het tweede geslacht in de familie van de aalscholvers (Phalacrocoracidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht werd voor de eerste maal gepubliceerd in 1760 door Brisson en telt 22 soorten. De indeling van dit geslacht is echter niet losstaand. Vaak worden de soorten uit de afgesplitste geslachten Leucocarbo en Microcarbo (beiden geslachten uit de aalscholverfamilie) ook tot dit geslacht gerekend.

Geslacht: Leucocarbo

Het geslacht Leucocarbo is één van de drie geslachten uit de familie van de aalscholvers. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst gepubliceerd in 1856 door Bonaparte.

Deze groep bevat een aantal verwante soorten aalscholvers, die vaak ook nog als soorten uit het geslacht Phalacrocoras worden beschreven. De Leucocarbo aalscholvers komen voor in het zuiden van de Grote Oceaan en de Subantarctische wateren. De meeste aalscholvers uit dit geslacht zijn zwart met wit, waarbij het wit vooral in de bovenvleugeldekveren aanwezig is. Ze hebben daarnaast vaak een kuifje bovenop de kop en er is bij de meeste aalscholvers uit dit geslacht een blauwe ring om het oog aanwezig.

Geslacht: Microcarbo

Ook het geslacht Microcarbo behoort tot de familie van de Aalscholvers (Phalacrocoracidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht Microcarba werd voor het eerst gepubliceerd in 1856 door Bonaparte.

Het geslacht bevat diverse soorten kleine aalscholvers, die voorkomen in de Oude Wereld of in Australië. De verschillende soorten zijn voornamelijk zwart van kleur, waarbij ook de poten vaak zwart zijn. Op de kop is vaak een klein kuifje aanwezig. De aalscholvers uit dit geslacht worden gezien bij zowel meren van zoetwater als meren van zoutwater.

Lastig te plaatsen in de taxonomie

DNA-onderzoek onder de diverse soorten aalscholvers heeft uitgewezen dat de soorten van de familie van de aalscholvers verdeeld zijn in verschillende clades die binnen de klassieke Linnaeustaxonomie lastig te plaatsen zijn. Met een clade wordt een schematische weergave van een groep organismen bedoeld. Deze groep organismen stammen allen af van een bepaalde gemeenschappelijke evolutionaire voorouder.

Kenmerken van aalscholvers

De meeste aalscholvers hebben zwarte bevedering. Doordat de structuur van het verenkleed vrij los is, worden de dieren op de huid vrij snel nat. Dit is ook de reden dat men de aalscholver vaak op de grond of een paal ziet rusten, met de vleugels wijd uitgeslagen: op deze manier droogt de aalscholver het snelst op. Aalscholvers hebben een lichaamslengte van 50 tot 100 centimeter.

Leefwijze van aalscholvers

De aalscholver wordt omschreven als een vrij grote zwemvogel. Het dieet bestaat voornamelijk uit vis. De snavel is lang met aan de bovenzijde een haakvormige punt die naar beneden afbuigt en voorbij de eindpunt van de ondersnavel komt. In Nederland wordt één van de grotere aalscholversoorten regelmatig waargenomen: de gewone aalscholver (Phalacrocorax carbo).

Verspreiding en leefgebied van de aalscholver

Aalscholvers komen over de gehele wereld voor langs zeekusten, grotere meren en rivieren. Alleen in gedeelten van Noord-Canada, Noordelijk Azië en sommige eilanden in de Grote Oceaan komen geen aalscholvers voor. De aalscholver leeft voornamelijk in groepsverband en ze broeden het liefst op grote rotsformaties of in bomen. Sommige aalscholvers leven van zoutwater, terwijl anderen de voorkeur geven aan zoetwater. Een kleiner aantal aalscholvers kan zowel leven bij zout- als zoetwater.

Soorten aalscholvers

A

  • Aalscholver (Phalacrocorax carbo)
  • Afrikaanse dwergaalscholver (Microcarbo africanus)
  • Anarctische aalscholver (Leucocarbo bransfieldensis)
  • Arabische aalscholver (Phalacrocorax nigrogularis)
  • Aucklandaalscholver (Leucocarbo colensoi)

Aucklandaalscholver

De Aucklandaalscholver (Leucocarbo colensoi) is een aalscholver uit het geslacht Leucocarbo. Sommige bronnen geven echter aan dat de Aucklandaalscholver niet tot het geslacht Leucocarbo, maar tot het geslacht Phalacrocorax behoort (Phalacrocorax colensoi). Deze soort komt voor op de Aucklandeilanden, een subantactische eilandengroep die bij Nieuw-Zeeland hoort.

B

  • Beringaalscholver (Phalacrocorax perspicillatus) (Uitgestorven)
  • Bigua-aalscholver (Phalacrocorax brasilianus)
  • Blauwmaskeraalscholver (Phalacrocorax fuscescens)
  • Bonte aalscholver (Phalacrocorax varius)
  • Bounty-aalscholver (Leucocarbo ranfurlyi)
  • Brandts aalscholver (Phalacrocorax penicillatus)

C

  • Campbellaalscholver (Leucocarbo campbelli)
  • Chathamaalscholver (Phalacrocorax featherstoni)
  • Crozetaalscholver (Leucocarbo melanogenis)

D

  • Dwergaalscholver (Microcarbo pygmeus)

F

  • Foveauxaalscholver (Leucocarbo stewarti)

G

  • Galápagosaalscholver (Phalacrocorax harrisi)
  • Geoorde aalscholver (Phalacrocorax auritus)
  • Gevlekte aalscholver (Phalacrocorax punctatus)

H

  • Heardaalscholver (Leucocarbo nivalis)
  • Humboldtaalscholver (Leucocarbo bougainvillii)

I

  • Indische aalscholver (Phalacrocorax fuscicollis)
  • Indische dwergaalscholver (Microcarbo niger)

J

  • Japanse aalscholver (Phalacrocorax capillatus)

K

  • Kaapse aalscholver (Phalacrocorax capensis)
  • Keizeraalscholver (Leucocarbo atriceps; Phalacrocorax atriceps)
  • Kerguelenaalscholver (Leucocarbo verrucosus)
  • Kleine bonte aalscholver (Microcarbo melanoleucos)
  • Kroonaalscholver (Microcarbo coronatus)
  • Kuifaalscholver (Phalacrocorax aristotelis)
  • Kustaalscholver (Phalacrocorax neglectus)

Keizeraalscholver

De keizeraalscholver is een vogel uit de familie aalscholvers, geslacht Leucocarbo. Sommige bronnen melden dat de keizeraalscholver niet uit het geslacht Leucocarbo stamt, maar toebehoort aan het geslacht Phalacrocorax. Keizeraalscholvers hebben een zwart-wit verenkleed en een blauwe ring rond de ogen. De kuif op de kop is kort en boven de snavel is een gele knobbel aanwezig. Ze hebben een lichaamslengte van 68 tot 76 centimeter en een gewicht van 2,5 tot 3,5 kilogram. De dieren komen voor op de rotskusten en eilanden rondom Antarctica, zuidelijk Zuid-Amerika en de Falklandeilanden.

M

  • Macquarieaalscholver (Leucocarbo purpurascens)
  • Magelhaenaalscholver (Phalacrocorax magellanicus)

O

  • Onslows aalscholver (Leucocarbo onslowi)

Onslow aalscholver

De Onslow aalscholver (Leucocarbo onslowi) is een aalscholver van het geslacht Leucocarbo. Sommige bronnen schrijven de Onslow aalscholver echter toe onder het geslacht Phalacrocorax (Phalacrocorax onslowi). De Onslow aalscholver is ernstig bedreigd en komt op de Chathameilanden (een eilandengroep van Nieuw-Zeeland). De kans op uitsterven is erg groot, aangezien het broedgebied van de Onslow aalscholver maar 1 hectare bedraagt. Tellingen in 2011 schatten dat er nog maar 1070 individuen zijn en de aantallen zijn naar verwachting nog verder gedaald. Ze staan op de rode lijst van de IUCN.

Ze hebben een lengte van 63 centimeter, waarmee ze als middelgrote aalscholver te boek staan. De veren zijn afwisselend wit en zwart. De kop, nek, onderkant van de rug en stuit en de bovenstaartdekveren zijn zwart met daaroverheen een metaalglans. De rest van het lichaam is wit. Op de snavel zijn oranje, wratachtige groeisels aanwezig en de poten behoren roze te zijn.

P

  • Pelagische aalscholver (Phalacrocorax pelagicus)

R

  • Roodmaskeraalscholver (Phalacrocorax urile)
  • Roodpootaalscholver (Phalacrocorax gaimardi)

S

  • Stewartaalscholver (Leucocarbo chalconotus)

Stewartaalscholver

De stewartaalscholver (Leucocarbo chalconotus) is een aalscholver uit het geslacht Leucocarbo. Sommige bronnen melden echter dat de stewartaalscholver toebehoort aan het geslacht Phalacrocorax (Phalacrocorax chalconotus).

Stewartaalscholvers hebben een lengte van 68 centimeter. Het dier komt voor in twee kleurvarianten, namelijk een zwart-witgekleurde en een bronsgekleurde. De zwart-witte stewartaalscholver is zwart van boven, de borst en buik zijn wit evenals een brede, witte vleugelstreep. De bronskleurige is bruinzwart van kleur met een groenblauwe metaalglans in het verenkleed. De poten zijn bij beide kleurvariëteiten roze en aan de snavelbasis zijn oranje lellen aanwezig.

Deze aalscholver komt voor in Nieuw-Zeeland en broedt in het zuiden van Zuidereiland en op Stewarteiland. Ze maken van zeewier en takjes een nest. Stewartaalscholvers worden gezien als één van de zeldzamere aalscholversoorten, door het beperkte broedgebied. De laatste telling (1981) telde tussen de 1800 en 2000 broedparen. De broedpopulatie neemt sindsdien alleen maar af doordat toeristen hun broedgebieden verstoren. Stewartaalscholvers staan dan ook op de rode lijst van de IUCN.

W

  • Witborstaalscholver (Phalacrocorax lucidus)
  • Wrattenaalscholver (Leucocarbo carunculatus)

Z

  • Zuid-Georgische aalscholver (Leucocarbo georgianus)
  • Zwarte aalscholver (Phalacrocorax sulcirostris)

Lees verder

© 2019 Infodebster, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Dieren op de Galapagos EilandenDieren op de Galapagos EilandenDe dieren op de Galapagos Eilanden zijn heel bijzonder. Van alle reptielen is ruim 90 procent uniek en nergens anders te…
De aalscholver, een omstreden vogelDe aalscholver, een omstreden vogelDe aalscholver (Phalacrocorax carbo) is in Nederland en België, maar ook in vele andere landen, een omstreden vogel. Dez…
10 Vaak geziene vogels in zuidelijk Afrika10 Vaak geziene vogels in zuidelijk AfrikaDe meeste mensen gaan naar Afrika om de wilde dieren te zien. Het is echter een uitstekend continent om vogels te aansch…
Het natuurgebied FriescheveenHet Friescheveen is een natuurgebied in Drenthe. Het gebied leent zich uitstekend om een wandeling te maken, maar ook is…
Grote zilverreigerGrote zilverreigerOver de wereld verspreid leven enkele soorten witte reigers. De grote zilverreiger is beslist de meest fraaie van deze g…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: KarstenBergmann, Pixabay
  • Boek: vogelencyclopedie. Auteur: Vladimir Bejcek en Karel Stastny. ISBN: 9789036629638
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Phalacrocorax
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Microcarbo
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Leucocarbo
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Aalscholvers
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Clade
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Brandts_aalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Arabische_aalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Indische_dwergaalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Onslows_aalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Stewartaalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Aucklandaalscholver
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Keizeraalscholver

Reageer op het artikel "Welke aalscholvers bestaan er allemaal?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infodebster
Gepubliceerd: 25-01-2019
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Bronnen en referenties: 14
Schrijf mee!