InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Strandval – zand van het strand zakt weg in zee

Strandval – zand van het strand zakt weg in zee

Strandval – zand van het strand zakt weg in zee Strandval, het is een natuurfenomeen dat regelmatig aan de zandige kust van Nederland voorkomt. De Waddeneilanden hebben er met enige regelmaat last van. Het is een natuurlijk proces dat dramatisch oogt: plots zakt het strand de diepte in. Rijkswaterstaat, die de kust in de gaten houdt en het Hoogwaterbeschermingsrogramma uitvoert, doet regelmatig metingen en houdt de bewegingen aan de kust in de gaten. Het is een kwestie van evenwicht tussen zand op het strand en zand op de bodem van de zee en in de diepte van de stroming. Aan het Suudwest van Ameland is in 2017 drie keer een strandval te zien, meer dan gemiddeld.

Kliffen aan de Hollandse kust


Strandval

Strandval is het plotseling in zee glijden van een stuk strand. Op het strand ziet dat eruit als kleine kliffen van zand, een steile kust met golven die steeds weer een hap uit het strand nemen. Dat zand glijdt de diepte in van het water dat voor de kust ligt.

Zand zakt in zee

Strandval ontstaat wanneer het evenwicht tussen het strand boven water en het zand onder water is verstoord. Wanneer er onder water een steile talud ligt, dan zoekt de natuur naar een evenwicht tussen zand boven water en zand op de bodem van de zee. Het strand zakt dan naar beneden. De steile talud kan ontstaan door een sterke en diepe stroming die dicht langs de kust loopt. Ook spelen wervelingen achter de door mensen aangelegde strekdammen mee. Die wervelingen kunnen zorgen voor een steile kustwand. Soms werkt zware regenval, lage waterstand, verhoogde waterstand en een voor- of najaarsstorm een handje mee. Om het evenwicht te herstellen glijdt een stuk strand in zee en is er een strandval ontstaan.

Suudwest Ameland

Het Suudwest van Ameland is zo’n plek waar regelmatig een strandval voorkomt. Het gebied ligt dicht bij de stroom van het Borndiep. De snelstromende geul tussen Terschelling en Ameland komt op het Suudwest dicht bij de kust. Dat veroorzaakt onder water een diepte en erosie. Het was die onzichtbare diepte die de paarden van de paardenreddingboot in 1979 fataal werd.

Strekdammen

Op het Suudwest liggen stortstenen strekdammen, die een rol spelen bij het ontstaan van strandval. Een combinatie van factoren doet gemiddeld eens in de twee jaar op die plek een strandval ontstaan.

Maart 2017 / Bron: RijkswaterstaatMaart 2017 / Bron: Rijkswaterstaat
11 november 2017 / Bron: Rijkswaterstaat11 november 2017 / Bron: Rijkswaterstaat

Strandvallen

Het Suudwest van Ameland is gevoelig voor strandval. De steile onderwateroever en grote stroomsnelheden spelen daarin een cruciale rol. Dat doet stroomwervelingen achter de strekdammen ontstaan, waarna na er in combinatie met hevige regenval en storm een strandval kan ontstaan.

Drie op een rij

In 2017 krijgt het Suudwest van Ameland drie strandvallen op rij voor de kiezen. Begin maart, op 3 november en op 11 november weer, waarbij elke keer een strook van tussen de 40 en 70 meter in zee zakt.

Evenwicht

Rijkswaterstaat concludeert dat er door de combinatie van harde wind, verhoogde waterstanden en golfbelasting meer zand in de geul is weggezakt. Het was een gevolg van het feit dat er nog geen evenwicht was bereikt tussen het strand boven het water en het steile talud onder water. De natuur is op zoek naar evenwicht en daardoor schuift er zand naar beneden en kalft en strand af. Geen reden tot het nemen van extra maatregelen, zegt Rijkswaterstaat.

Het kolkje op 3 november 2017 / Bron: José Kanger-WijnbergHet kolkje op 3 november 2017 / Bron: José Kanger-Wijnberg

Westzuidwest van Ameland

De bekende Shanty Westzuidwest van Ameland, tophit van het Amelander Shantykoor, verhaalt over de diepte die aan de Waddenzeekant van Ameland ligt. De eerste regels van het zeemanslied luiden:
Westzuidwest van Ameland
daar ligt een kolkje diep,
daar vangt met schol en schellevis
maar mooie meisjes niet.


Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat beheert de kust en werkt aan de bescherming van het land volgens het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Daartoe voert Rijkswaterstaat regelmatig inspecties uit. De onderwaterkust wordt in kaart gebracht met zogeheten side scan sonar-metingen. Als uit dergelijke metingen blijkt dat er extra onderhoud moet worden uitgevoerd dan geeft Rijkswaterstaat daarvoor de opdracht.

Side scan sonar

De side scan sonar brengt de waterbodem in kaart met een akoestische techniek. De structuur van de bodem wordt via geluidsgolven in beeld gebracht. De basis van de methode is de sonar techniek. De meetapparatuur zend een akoestische puls uit waarvan de frequentie aangepast kan worden. Met een zend- en ontvangstunit wordt de waterbodem in kaart gebracht en worden obstakels opgespoord.

Geulwandsuppletie

In de Waddenzee voor het Suudwest voert Rijkswaterstaat in 2017 een geulwandsuppletie uit, waarbij 2,5 miljoen m3 zand in de geul wordt gestort om het Borndiep meer richting zee te verplaatsen. Door die verplaatsing van de geul wordt de kust minder ondermijnd door de stroming en wordt de bestorting beschermd. Rijkswaterstaat kiest in het algemeen voor zand, omdat kustbescherming met steen op een andere plek tot nieuwe erosie kan leiden. Het gesuppleerde zand draagt ook bij aan het meegroeien van de kust met de zeespiegelstijging.

Ameland

Legenda
A. Ameland
B. Borndiep
C. Strandval
D. Geulwandsuppletie 2017

Lees verder

© 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ameland voor iedereen - toegankelijke voorzieningenAmeland voor iedereen - toegankelijke voorzieningenAmeland en haar ondernemers wil een eiland voor iedereen zijn, ook voor mensen met een beperking. Om ‘Ameland voor Ieder…
Beleefstrand Ballum - badstrand bij de zandhaakBeleefstrand Ballum - badstrand bij de zandhaakTussen 1991 en 1996 vormde zich aan de noordkant van Ameland, ter hoogte van Ballum een zandhaak. Grote zandplaten landd…
Ameland - ontstaan van een WaddeneilandAmeland - ontstaan van een WaddeneilandAmeland is een betrekkelijk jong eiland. Pas sinds duizend jaar wonen er mensen. Het eiland ligt tussen Terschelling en…
Midzomerfeest in het dorp Buren op AmelandMidzomerfeest in het dorp Buren op AmelandIn het midden van de zomer vindt in Buren op Ameland het Midzomerfeest plaats. Dorpsbelang Buren is de organisator van d…
Boortorens op AmelandBoortorens op AmelandIn de tweede helft van de twintigste eeuw hebben er diverse boortorens op en om Ameland gestaan. Niet alleen de NAM, maa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: José Kanger
  • http://www.nieuwedockumercourant.nl/nieuws/54242/strandval-op-westkust-ameland/ Geraadpleegd op 15 november 2017
  • http://www.hoogwaterbeschermingsprogramma.nl/default.aspx Geraadpleegd op 15 november 2017
  • https://www.persbureau-ameland.nl/strandval-op-westkust-ameland Geraadpleegd op 15 november 2017
  • https://www.persbureau-ameland.nl/alweer-strandval-op-het-suudwest-van-ameland Geraadpleegd op 15 november 2017
  • http://www.ta-survey.nl/pdf/Side_scan_sonar.pdf Geraadpleegd op 15 november 2017
  • Afbeelding bron 1: Rijkswaterstaat (https://www.rijkswaterstaat.nl/over-ons/nieuws/nieuwsarchief/p2017/03/strandval-op-westkust-Ameland.aspx)
  • Afbeelding bron 2: Rijkswaterstaat
  • Afbeelding bron 3: José Kanger-Wijnberg

Reageer op het artikel "Strandval – zand van het strand zakt weg in zee"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sjaanfanameland
Gepubliceerd: 16-11-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Special: Strand
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!