InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Noorderhaaks: wandelend eiland op satellietbeelden

Noorderhaaks: wandelend eiland op satellietbeelden

Noorderhaaks is een Nederlands waddeneiland in de Noordzee ten westen van Den Helder en Texel. Landsat satellieten maken satellietbeelden van de aarde, ondertussen al veertig jaar. Dat maakt het mogelijk de ontwikkeling van Noorderhaaks sinds 1975 te volgen. De Waddeneilanden zijn het product van wind en getijden: in- en uitstromend water botst op elkaar, zand bezinkt en geleidelijk ontstaan zandplaten. Zoals je ziet aan de stromingen in de Noordzee is Noorderhaaks nog volop in wording. Het is ondertussen zo groot - meer dan 4 vierkante kilometer- dat het officieel een eiland is. In 2007 is het toegevoegd aan de gemeente Texel. Maar het eiland is onbewoond, de mens grijpt niet in en dus kunnen we zien hoe het eiland in wording voortdurend van vorm verandert onder invloed van wind, water en getijden.

Landsat

Daarvoor kunnen we gebruik maken van satellietbeelden van de aarde. NASA heeft begin zeventiger jaren de eerste satelliet gelanceerd die beelden van de aarde doorstuurde: Landsat 1. Ondertussen zijn we aan de achtste toe: Landsat 8.
De Landsat satellieten maakten oorspronkelijk infrarood foto’s. Daarop is vegetatie zichtbaar in verschillende kleuren:
  • bomen in blad zijn fel rood]
  • naaldbomen zijn wat fletser rood]
  • agrarisch gebied is typisch verdeeld in vakjes - deels rood (met planten), deels groen/blauw (braakliggend, gras)
  • zand (strand) is witachtig van kleur

Latere satellieten kregen meer mogelijkheden zodat we nu ook natuurlijke kleuren kunnen zien. De website Change matters toont satellietbeelden en de veranderingen die in ruim 40 jaar zijn opgetreden. Daardoor kunnen we een analyse doen over een ondertussen behoorlijk lange periode. Google Earth heeft de beelden verder geoptimaliseerd – het beeld is daardoor scherper. Maar de Google Earth beelden gaan voor de meeste locaties maar een paar jaar terug en zijn dus minder geschikt voor analyses over een lange periode.

Tijdreeks

Op de ‘change matters’ website kunnen we de vorm van Noorderhaaks goed volgen. Bovenaan zien we steeds de zuidpunt van Texel, onderaan de kop van Noord-Holland.

<STRONG>Noorderhaaks in 1975</STRONG><BR>
Het eiland  doet denken aan een walvis.Noorderhaaks in 1975
Het eiland doet denken aan een walvis.
<STRONG>Noorderhaaks in 1990</STRONG><BR>
Nog steeds de vorm van een dolfijn-achtige, met raadselachtige staart.Noorderhaaks in 1990
Nog steeds de vorm van een dolfijn-achtige, met raadselachtige staart.
<STRONG>Noorderhaaks in 2000</STRONG><BR>
Er is sprake van verbreding aan de kant van de Noordzee, de vorm doet aan een spook denken. / Bron: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)Noorderhaaks in 2000
Er is sprake van verbreding aan de kant van de Noordzee, de vorm doet aan een spook denken. / Bron: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)
<STRONG>Nooderhaaks in 2010</STRONG><BR>
De verbreding van de zee-kant zet door. Nooderhaaks in 2010
De verbreding van de zee-kant zet door.

Door de tijd heen wordt het eiland aan de zeezijde wat breder, aan de boven- en onderkant zorgt het water dat de Waddenzee in- en uitstroomt voor brede geulen. Hoe gaat de vorm zich verder ontwikkelen? Wellicht dat Noorderhaaks dezelfde vorm krijgt als Texel – ze liggen tenslotte vergelijkbaar ten opzichte van de wind. Of gaat de mens ingrijpen?

De opnamen laten ook zien dat de zuidpunt van Texel nog voortdurend van vorm verandert. Ook daar hebben het in-en uitstromende water hun effect. Tevens is te zien hoe de vegetatie op Texel en op het vasteland door de tijd heen verandert. Dat kan komen doordat de opnamen op verschillende momenten in het jaar gemaakt zijn (bomen vol in blad of kaal), maar ook door structurele veranderingen zoals het kappen of aanplanten van bomen.

Tot slot

De Landsat beelden bevatten een schat aan informatie. Ze geven een uniek beeld hoe de wereld zich ontwikkelt. Hoe is mijn woonplaats in de loop der jaren veranderd? Hoe hebben de polders in Flevoland zich ontwikkeld? Zien we verschillen in het Amazone gebied? Tijd om zelf aan de slag te gaan!
© 2014 - 2019 Jan-schrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Google Sky pimpt Google Earth verder opGoogle Sky pimpt Google Earth verder opTot nu toe is de ruimtevaart vooral weggelegd voor de professionals of de echt rijken onder ons. Maar zou u in 2017 ook…
Naar de Maan met Google EarthZo’n 40 jaar geleden, op 20 juli 1969, zette Neil Armstrong de eerste menselijke stappen op de maan. Exact 40 jaar later…
Google Earth: hoe vlieg je over 3D-gebouwen?Google Earth: hoe vlieg je over 3D-gebouwen?Als PC-gebruiker bent u waarschijnlijk wel bekend met Google Earth, het gratis te downloaden programma van Google Inc. w…
Wordt Virtual Earth beter dan Google Earth?Wordt Virtual Earth beter dan Google Earth?Google Earth kennen we inmiddels. Het is fascinerend om met deze software het gevoel te hebben dat je de hele wereld kun…
Digitaal bezoek aan het Del Prado Museum in MadridDigitaal bezoek aan het Del Prado Museum in MadridOm een wereldberoemd schilderij te bekijken hoef je niet meer zelf naar het museum te gaan: het Del Prado Museum in Madr…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Noorderhaaks
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Waddeneilanden
  • http://www.ecomare.nl/ecomare-encyclopedie/natuurlijk-milieu/waterhuishouding/waterstromingen/zeestromingen/
  • http://changematters.esri.com/compare
  • Afbeelding bron 1: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Noorderhaaks: wandelend eiland op satellietbeelden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jan-schrijft
Laatste update: 09-07-2014
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!