InfoNu.nl > Dier en Natuur > Milieu > Klimaatverandering, harde realiteit

Klimaatverandering, harde realiteit

In veel - vooral ontwikkelingslanden - is klimaatverandering al lang geen 'ver van mijn bedshow' meer, maar harde realiteit. Zo worden bewoners van het laaggelegen Bangladesh nog vaker dan voorheen geconfronteerd met overstromingen en cyclonen, vechten arme boeren in het grensgebied van Honduras en El Salvador tegen de voortdurende landverschuivingen en zien de traditioneel levende herders in Noord-Kenia hun leefgebied verdorren.

Rampen horen bij het leven

Mensen in de ontwikkelingslanden weten dat bepaalde rampen nu eenmaal bij hun leven horen. Het probleem is echter dat natuurrampen tegenwoordig vaker voorkomen dan voorheen. Mensen sterven, vee en gewassen gaan verloren. Noodgedwongen slaan veel mensen op de vlucht. Daardoor nemen conflicten toe. De gevolgen worden versterkt doordat van boeren hun grond wordt afgenomen en er overbevolking heerst, terwijl de eeuwenoude tactieken tekort schieten. Hulpverleners passen hun programma's op deze veranderingen aan en proberen de betreffende gemeenschappen beter voor te bereiden op rampen en leren hen zich naderhand effectiever te herstellen.

Aanleg van ondergrondse waterreservoirs

Vooral de traditioneel levende herders in het noorden van Kenia zien hun toch al dorre leefgebied nog droger worden. Kwamen vroeger perioden van extreme droogte eens in de 8 tot 10 jaar voor, nu is dat om de 2 jaar. In het grensgebied van Kenia en Ethiopie is schoon drinkwater voor de bewoners zelf en hun vee een enorm probleem. Om het waterprobleem op te lossen heeft de dorpsgemeenschap van Forole (gelegen in dit grensgebied) ondergrondse waterreservoirs aangelegd. Hierin kan tijdens het regenseizoen regenwater worden opgevangen en zijn de inwoners niet langer afhankelijk van hulp van buitenaf, maar kunnen zij ook in tijden van extreme droogte terugvallen op hun eigen watervoorziening. Omdat de dorpsbewoners een kleine bijdrage betalen voor het water dat zij gebruiken, kunnen zij zelf voor het onderhoud van de reservoirs zorgen. Intussen komen mensen uit de wijde omgeving naar Forole om een kijkje te nemen en te zien hoe het waterreservoir werkt om er vervolgens zelf ook een aan te leggen.

Gegevens bijhouden

In Ethiopie houdt een dorpscommissie gegevens bij van de gezondheid van hun dieren, van de mensen, het voedsel, de regen en het gras. Op tekeningen geven zij aan wanneer de situatie riskant wordt. Met die papieren in de hand staan ze sterk om hun noodsituatie bij de overheid aan te kaarten. Vroeger had die overheid nauwelijks belangstelling voor deze regio's. Nu kunnen ze er echter niet meer omheen: er is bewijs dat er iets aan de hand is.

Bescherming tegen cyclonen

Cycloon-shelters

We weten het allemaal: cyclonen en overstromingen horen bij Bangladesh. Maar houtkap, bodemerosie en klimaatverandering verergeren die rampen. Juist de allerarmsten en de boeren worden het hardst getroffen door zo'n ramp. In het dichtbevolkte Bangladesh vielen bij een zware cycloon in 1991 wel 150.000 doden. Inmiddels is er een groot aantal cycloon-shelters gebouwd. Dit zijn grote betonnen gebouwen die zowel tegen cyclonen als tegen overstromingen bestand zijn. Er kunnen een paar duizend mensen in opgevangen worden. In normale tijden wordt de betonnen cycloon-shelter doorgaans gebruikt als school. Dat is een groot voordeel want in de regentijd waren de scholen vaak gesloten. Door het constante gebruik van de cycloon-shelters wordt het onderhoud van die gebouwen bovendien gegarandeerd.

Evacuatieplannen en waarschuwingssystemen

Er kwam meer aandacht voor evacuatieplannen en waarschuwingssystemen. Het gevolg daarvan is dat toen in 2007 opnieuw een zware cycloon over het land raasde, er 'slechts' 3.500 doden vielen, omdat de inwoners op tijd waren geevacueerd naar de shelters. Dat betekent dat het opvangsysteem werkt. Tegelijkertijd bleek dat er door de bevolkingsgroei nog een tekort van 2.000 shelters was. Die worden nu voor een deel door de overheid gebouwd, voor een deel door lokale organisaties (Caritas, ondersteund door Cordaid Mensen in Nood).

Inspelen op gevaren

Dorpelingen geven tegenwoordig zelf aan welke gevaren zij zien en welke voorzorgsmaatregelen zij zouden kunnen treffen. Een van de oplossingen is om mensen weerbaarder tegen natuurrampen te maken, door hun bestaan niet meer afhankelijk te maken van 1 landbouwproduct, maar van meerdere, die verspreid over de seizoenen geoogst kunnen worden. Een andere oplossing is om de huizen en opslagplaatsen op een verhoogd platform te bouwen, zodat niet alleen de schade bij overstromingen wordt beperkt maar de bevolking bij een ramp gemakkelijker te verplaatsen is. Ten slotte kunnen voorraden worden verpakt in dik plastic en onder de grond worden begraven. De cycloonwind neemt alles bovengronds met zich mee, maar wat onder de grond begraven ligt, is na de cycloon terug te vinden. Ook is er een oplossing bedacht voor het ontbreken van schoon drinkwater tijdens een overstroming. Waterpompen worden op een betonnen platform gezet, zodat er ook tijdens overstromingen veilig drinkwater is. Mocht het water onverhoopt zo hoog komen te staan, dat de waterpomp dreigt te overstromen, dan wordt deze pomp gesealed, waardoor er geen vervuild water bij kan komen.

Sterkere onderhandelingspositie

Dorpelingen worden niet alleen betrokken bij oplossingen, maar krijgen ook trainingen. Doel daarvan is om de gemeenschap zelf de activiteiten te laten leiden, waardoor de bevolking tegelijkertijd voor zichzelf leert opkomen. Natuurlijk is hulpverlening in eerste aanleg gericht op het verminderen van de gevolgen van natuurrampen, maar ondertussen worden de meest kwetsbare groepen in de samenleving versterkt, waardoor zij een betere onderhandelingspositie krijgen, bijvoorbeeld richting de overheid.
© 2010 - 2019 Emfkruyssen, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Persoonsgegevens: Je rechten bij veranderen en afschermenPersoonsgegevens: Je rechten bij veranderen en afschermenDe Wet bescherming persoonsgegevens is ingevoerd om de privacy van mensen te beschermen. In mei 2018 werden die wetten e…
Klimaatverandering NederlandKlimaatverandering NederlandKlimaatverandering in Nederland: een overzicht wat ons te wachten staat de komende honderd jaar. De grootste oorzaak van…
Hulporganisatie Cordaid Mensen in NoodHulporganisatie Cordaid Mensen in NoodWat is de hulporganisatie Cordaid Mensen in Nood? Wat doen zij? Hoe helpen zij slachtoffers van rampen? Helpen zij bij d…

Reageer op het artikel "Klimaatverandering, harde realiteit"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Emfkruyssen
Gepubliceerd: 30-09-2010
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Milieu
Schrijf mee!