InfoNu.nl > Dier en Natuur > Insecten en ongedierte > De muggenplaag van 2016: oorzaken en bestrijding

De muggenplaag van 2016: oorzaken en bestrijding

De muggenplaag van 2016: oorzaken en bestrijding Dankzij een relatief zachte winter en vooral een zeer natte lente beleefde Nederland in 2016 een ware muggenplaag. Toch was deze plaag niet uitzonderlijk, de website muggenradar.nl meldde in 2016 vooralsnog geen uitzonderlijk hoge cijfers van het aantal muggen in vergelijking met voorgaande jaren. Echter, de verkoopcijfers van anti-muggenmiddelen leken in dat jaar een muggenplaag te onderschrijven; artikelen als DEET en citronellakaarsen waren rond juli 2016 in veel winkels nagenoeg uitverkocht.

Oorzaak voor de muggenplaag: een zachte winter en natte lente

Dankzij een zachte winter van 2015 op 2016 kon een grote populatie steekmuggen de winter overleven. Vervolgens kende Nederland in 2016 een extreem natte lente, vooral in juni vond er veel wateroverlast plaats, ideaal dus voor muggen om eitjes te leggen. Steekmuggen kunnen zich doorgaans overal voortplanten, maar geven juist niet de voorkeur aan grote vijvers en vaarten, maar vooral aan dakgoten, badderbakjes met water, de regenton, kruipruimtes onder het huis, drassige weilanden of karrensporen gevuld met water. Met name in dit soort kleine plasjes water heeft de muggenlarve geen natuurlijke vijanden zoals dat wel het geval is in vijvers. In vijvers komen namelijk vissen of libellenlarven voor die regelmatig muggenlarven eten.

Het was dan ook geen verrassing dat de zachte winter en natte lente van 2016 ervoor zorgde dat de steekmug zich goed kon voortplanten in 2016. De steekmug, waarvan er in Nederland 36 soorten leven, kan wel tot 300 eitjes leggen, hier komen vervolgens 300 muggenlarven uit, welke zich verpoppen tot 300 poppen en uitgroeien tot 300 nieuwe steekmuggen. In juli 2016 werd door Wageningen Universiteit en de Muggenradar voorspeld dat de muggenplaag nog zeker tot in augustus zou aanhouden. De “zwaarst getroffen” provincies zijn Gelderland, Noord-Brabant en Limburg, niet vreemd, want hier vond ook de meeste wateroverlast plaats.

Muggenbestrijdingsmiddelen zijn in 2016 nauwelijks meer te verkrijgen

De bekende landelijk drogisterijen en natuurwinkels bleken in de loop van 2016 al snel niet meer aan de vraag naar anti-muggenmiddelen te kunnen voldoen. DEET, muggenmelk, citronellakaarsen, muggenmeppers bleken al snel uitverkocht. Ditzelfde gold voor horrengaas en klamboes. Een leverancier van DEET meldde in de zomer van 2016 echter dat zij voldoende middelen aan konden leveren, wellicht waren de lege schappen in drogisterijen ook een gevolg van een te zuinig inkoopbeleid en dus niet alleen van de muggenplaag.

Door welke mug werd de muggenplaag van 2016 veroorzaakt?

De muggenplaag van 2016 werd veroorzaakt door de familie van de steekmuggen Culicidae, hiervan zijn er 36 soorten in Nederland bekend. De gewone steekmug is de meest bekende soort (Culex pipiens), deze behoort tot het Culex geslacht. De steekmug is in staat zo’n 400 zweetstoffen en 100 ademstoffen waar te nemen, het zijn deze geuren waar de mug op af komt, net als op de uitstoot van CO2. In Nederland verspreidt de steekmug (nog) geen ziektes, maar wereldwijd is de steekmug verantwoordelijk voor de besmetting van jaarlijks 700 miljoen mensen, de malariamug en de tijgermug behoren tot de grote boosdoeners.

Bestrijding van de steekmug

Wat kunnen we het beste doen om de steekmug te bestrijden? Allereerst kunnen we het huis afdekken met horrengaas, dit is verkrijgbaar in elke doe-het-zelf-winkel. Vinden we dat te veel werk, dan kunnen we kiezen om ons in te smeren met DEET, dit middel verstoort de geurreceptoren van muggen, deze zullen ons dan niet meer kunnen waarnemen. DEET is in grote hoeveelheden wel giftig, lees dus altijd goed de bijsluiter of aanwijzingen op de sprayfles of stick. DEET is het enige smeermiddel dat 100% helpt tegen muggen. Een klamboe over het gehele bed ophangen is zeker zinvol, er moet dan wel op gelet worden dat die ene mug zich niet aan de binnenkant van de klamboe heeft verstopt. Citronellakaarsen schijnen, hoewel nooit wetenschappelijk aangetoond, ook te kunnen helpen. Citronella heeft niets te maken met de citroen, maar het betreft de etherische olie citronella, welke afkomstig is van bepaalde Aziatische grassoorten. Naast citronella zijn er andere etherische oliën als eucalyptus en tea tree olie, maar deze werken nooit 100% afdoende, evenals het insmeren met citroensap.

Ventilator

Iets minder diervriendelijk is de muggenlamp, de mug wordt aangetrokken door het blauwe UV-licht en zal worden geëlektrocuteerd door ingebouwde roosters van de lamp, er zullen veel muggen maar ook andere insecten worden gedood. Je kan ook de stofzuiger pakken om die ene zoemende mug op te zuigen, de vraag is of de buren daar zo blij mee zullen zijn om drie uur ’s nachts. Tocht veroorzaken door deuren open te zetten kan een betere methode zijn, muggen houden immers niet van bewegende lucht. Wat bijzonder goed lijkt te werken is het plaatsen van een ventilator op de slaapkamer, dit geeft wel geluid tijdens de slaap, maar muggen worden zo verstoord om te kunnen steken. Tot slot is het in elk geval aan te raden om alle bronnen met water in de omgeving van het huis leeg te maken, dat kan dus ook een kleine bloempot zijn waar toevallig een beetje water in staat. Helaas kunnen we niet veel doen aan vochtige plekken onder het huis in de kruipruimtes.

Welke middelen helpen niet of kun je beter niet gebruiken?

Apparaatjes die in het stopcontact moeten worden gestoken en een voor de mens onhoorbaar geluid voortbrengen helpen niet, want vrouwtjesmuggen zijn doof. Apparaatjes, die eveneens in het stopcontact moeten worden gestoken, en giftige stoffen verspreiden zijn niet aan te raden want deze geuren kunnen ook voor de mens slecht zijn.

Gestoken, wat nu?

Een muggenbult is feitelijk niets anders dan een allergische reactie van ons lichaam op de lichaamsvreemde stoffen (anticoagulatia) die een steekmug inspuit tijdens het steken om ons bloed niet te laten stollen. Met name het gehalte aan histamine dat ons lichaam als reactie produceert bepaalt de jeuk en de bult. Krabben verergert de bult en de jeuk aanzienlijk, want de stoffen de mug ons toedient worden dan verder verspreid, waardoor de histamineproductie verder toeneemt. Eenmaal gestoken kun je een muggenbult behandelen met het insmeren met een beetje tandpasta, Vicks VapoRub (dit helpt echt, de bult wordt er rustiger van en de jeuk vermindert), menthol houdende producten, lavendel, met azijn, of met het inwrijven met de binnenkant van een bananenschil. Ook citroensap kan goed helpen.

Tot hoe lang hield de muggenplaag van 2016 aan?

Zoals gezegd, werd in juli 2016 voorspeld dat de plaag zeker nog tot in augustus aan zou houden, maar meestal blijven muggen ver tot in september, begin oktober actief. De warme nazomers waar Nederland steeds vaker mee te maken krijgt helpen ook niet echt om deze muggenplaag een halt toe te roepen, en in 2016 beleefde Nederland inderdaad weer een extreem warme septembermaand. Pas in oktober daalden de temperaturen naar iets onder de normale waarden en nam de overlast van muggen flink af en dit kan als volgt verklaard worden. Muggen gaan namelijk, als de dagen tot onder de 12 uur dalen en de nachten afkoelen, in winterrust, wanneer men in oktober in de warme huiskamer zit, zal men ook her en der een mug op de muur zien zitten. Dit zijn muggen die een warm plekje zoeken om de afgekoelde nacht door de te komen. In deze tijd van het jaar zullen muggen vrijwel niet meer steken, er hoeven immers geen eitjes meer te worden gelegd, en zal de mug een dag later nog precies dezelfde plek zitten.
© 2016 - 2018 Blauwevinvis, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De steekmug, hoe een muggenplaag te voorkomen en bestrijdenDe steekmug, hoe een muggenplaag te voorkomen en bestrijdenTijdens mooie zomeravonden kunnen muggen zeer ongenode gasten zijn. Vooral wanneer een natte periode gevolgd wordt door…
nieuws uitgelichtMuggen, wanneer heb je een muggenplaag?Voor 2011 wordt een enorme muggenplaag voorspeld. Maar wanneer krijg je nu zoveel muggen dat er sprake is van een plaag?…
Maatregelen tegen muggenHet is weer bijna zover: de muggentijd is aangebroken. Het irritante gezoem kan je uren uit je slaap houden. Er zijn een…
Ook Schiermonnikoog is zeer kwetsbaar voor de mugOok Schiermonnikoog is zeer kwetsbaar voor de mugDe mug is een heel vervelende ziekteverspreider. Denkt u aan tropische ziektes als malaria. Maar de mug is in Nederland…
Wat kan je doen om muggen te bestrijdenOok zo last van die muggen op je kamer, die je nachtrust helemaal verpest. In dit artikel worden een paar middelen beshr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: FotoshopTofs, Pixabay
  • http://www.gelderlander.nl/algemeen/binnenland/muggenplaag-in-nederland-hordeur-best-verkocht-1.6220438
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Steekmuggen#cite_note-1
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/DEET
  • https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=22812
  • https://www.naturetoday.com/intl/nl/observations/mosquito-radar/mosquitoes
  • https://www.naturetoday.com/intl/nl/observations/mosquito-radar/recognizing-mosquitoes
  • http://nos.nl/artikel/2119699-heel-nederland-wil-weten-hoe-je-van-die-muggen-afkomt.html
  • https://www.salusi.nl/wat-helpt-tegen-muggen/
  • http://www.buitenlevengevoel.nl/muggenbeten-voorkomen-en-behandelen/
  • https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=14851

Reageer op het artikel "De muggenplaag van 2016: oorzaken en bestrijding"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Sjoerd, 11-10-2016 12:17 #1
"de mug wordt aangetrokken door het blauwe UV-licht en zal worden geëlektrocuteerd door ingebouwde roosters van de lamp, er zullen veel muggen maar ook andere insecten worden gedood. "

Dat is dus niet waar, muggen worden NIET aangetrokken door licht - ook niet door UV licht - die insecten die je over het algemeen in zulke lampen vindt zijn over het algemeen geen muggen. Misschien een enkele toevallige passant maar insectenlampen trekken geen muggen aan. Muggen houden juist helemaal niet van licht, want dan kunnen ze zich minder goed oriënteren en daarom komen ze ook meestal s'avond en s'nachts tevoorschijn als het donker wordt.

http://www.universiteitvannederland.nl/college/waarom-word-jij-helemaal-lek-geprikt-door-muggen-en-je-partner-niet-2/

Infoteur: Blauwevinvis
Laatste update: 15-06-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Insecten en ongedierte
Bronnen en referenties: 11
Reacties: 1
Schrijf mee!