InfoNu.nl > Dier en Natuur > Huisdieren > Zenuwstelsel van huisdieren: Motorische centra

Zenuwstelsel van huisdieren: Motorische centra

De motorische centra liggen vlak bij de scheiding van de zijkwab en de voorhoofdskwab en zorgen voor de prikkeling van onder andere de bewegingsspieren in de tegenovergestelde lichaamshelft. Dit gedeelte van de hersenen bestaat uit behoorlijke grote cellen, die piramidecellen worden genoemd. Vanuit deze piramidecellen lopen zeer lange uitlopers (axons, neurieten). Deze vormen samen met andere uitlopers de zenuwbaan of piramidebaan die vanaf de grote hersenen via de hersenstam naar het ruggenmerg loopt. In het verlengde merg kruisen deze piramidebanen zich (medulla oblongata). Dit heeft tot gevolg dat het motorische deel van de grote hersenen aan de linkerkant de functies aan de rechterkant van het lichaam van het dier regelt.

De motorishce centra van de hersenschors zorgen ervoor dat er willekeurige bewegingen kunnen worden uitgevoerd. Er zijn tevens centra die tot taak hebben om de gevoelsprikkels uit de verschillende delen van het lichaam op te vangen en te verwerken. Deze gevoelsprikkels komen via de perifere zenuwen, het ruggenmerg en de hersenstam in de thalamus aan en gaan van hieruit naar de hersenschors. Onderweg hebben de sensibele zenuwbanen zich gekruist, zoals ook bij de primaire banen het geval is. De centra waar reuk- en smaakgewaarwordingen en gehoor- en gezichtsprikkels in de hersenschors aankomen, hebben allemaal een vaste plaats, evenals de centra van andere functies.

Het limbisch systeem

Het naar waarschijnlijkheid oudste deel van de hersenen, wordt gevormd door de reukhersenen. De reukhersenen spelen een grote rol bij de reukzin van dieren, maar vormen samen met de hypothalamus ook het belangrijkste besturingscentrum van alle vegetatieve lichaamsfuncties: het limbisch systeem. Dit limbisch systeem regelt onder andere de werking van alle klieren met inwendige afscheiding, seksualiteit en agressie, honger en dorst.

De hersenstam

De hersenstam (tuncus cerebri) zorgt voor een verbinding tussen de grote en kleine hersenen en het verlengde merg en bestaat uit de tussenhersenen (diencephalon), de middenhersenen (mesencephalon) en het verlengde merg (medulla oblongata). In de tussenhersenen bevinden zich de thalamus, de hypothalamus en de epithalamus. Aan de epithalamus bevindt zich de pijnappelklier en onder de hypotalamus ligt de hypofyse. De epithalamus is het regelcentrum voor de seksuele functie en geslachtsrijpheid.

Er zijn nog twee belangrijke centra aanwezig, namelijk een centrum voor het gezicht en een centrum voor het gehoor. Aan de onderkant van de hersenstam ligt het chiasma opticum waar de beide oogzenuwen bij elkaar komen. Een gedeelte van de vezels van beide zenuwen wordt uitgewisseld. Hierdoor is het mogelijk om diepte te zien en afstanden in te schatten, doordat het beeld van het linkeroog dat van het rechter voor een deel overlapt.

Het verlengde merg

Net zoals het ruggenmerg, bestaat ook het verlengde merg uit grijze en witte stof. De verdeling sluit voor een gedeelte aan bij die van het ruggenmerg en voor een ander gedeelte bij de hersenen. Behalve de verbindende functie tussen het ruggenmerg en de hersenen door middel van opstijgende en afdalende banen, bevat het verlengde merg ook nog centra waaruit bepaalde processen in het lichaam worden gereguleerd. Vanuit het verlengde merg worden onder andere de ademhaling en de hartwerking geregeld.

In het verlengde merg kruisen de piramidebanen en d schakelcentra van de opstijgende sensibele zenuwbanen elkaar. Er zijn ook veel kernen van hersenzenuwen aanwezig en de belangrijkste hiervan zijn de dwalende of zwervende zenuw (vagus, nervus vagus), de zenuwen van het evenwichtsorganen (nervus vestibularis), de achtste hersenzenuw (nervis vestibulocochlearis) en de gehoorzenuwen (nervus cochlearis, nervus acusticus). De regulatie van de bloedvaten het centrum van de beheersing van het evenwicht en de belangrijke vegetatieve centra van de ademhaling bevinden zich eveneens in het verlengde merg.

Het ruggenmerg

In het ruggenmerg (medulla spinalis) ligt een grijs gekleurde middenstof die uit cellichamen bestaat en de vorm van een vlinder heeft. Om deze grijze stof ligt de witte stof van de zenuwvezels. Los van het ruggenmerg, naast de bovenste hoorns van de grijze stof, liggen de gevoelige (sensibele) ganglia waar zenuwprikkels vanuit het lichaam worden opgevangen. Deze prikkels komen via de ganglia het ruggenmerg binnen. Motorische zenuwvezels komen tevoorschijn uit de beide onderste hoorns. Het ruggenmerg is van heel groot belang voor het lichaam. Alle prikkels vanuit het lichaam komen eerst het ruggenmerg binnen en van hieruit gaan ze via opstijgende banen naar de hersenen toe. Afdalende banen brengen de diverse boodschappen weer terug naar het ruggenmerg. Vervolgens gaan deze boodschappen via de motorische banen naar de diverse lichaamsdelen.

Ook heel belangrijk zijn de reflexen. Bij een reflex ontstaat er in het ruggenmerg direct een omschakeling van de sensibele zenuwbanen op de motorische zenuwbanen. Het hogere deel van het centraal zenuwstelsel wordt dan dus niet via de opstijgende en afdalende banen ingeschakeld. De reflexen zijn belangrijk als verdedigingsmechanisme voor het lichaam. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de vluchtreflex bij dreigend gevaar.

De bloedsomloop in de hersenen

Zonder een goede bloedsomloop kunnen de hersenen niet goed functioneren en bij een gestoorde bloedsomloop zullen er dan ook klachten op gaan treden van het willekeurige zenuwstelsel. Hoe belangrijk een goede hersendoorbloeding is blijkt wel uit het feit dat bij een herseninfarct (beroerte) vaak een aanzienlijk aantal bewegings- en lichaamsfuncties niet meer goed werken.

Het bloed wordt aangevoerd via de beide inwendige halsslagaderen (arteriae carotides intemae) en via de wervelslagaderen (arteriae vertebrales). De halsslagaderen zorgen voor de grootste aanvoer van zuurstofrijk bloed. De wervelslagaderen hebben hier een veel kleiner aandeel in. De aderen van de hersenen monden uit in de holten van de hersenschors (durasinussen) om van daaruit via de halsaderen (venae jugulares intemae) en de verzamelvaten (venae brachiocephalicae) naar de bovenste holle ader (vena cava superior) te stromen en vervolgens terug naar het hart.
© 2007 - 2019 Yasmijn, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Depressieve huisdieren aan de ProzacDepressieve huisdieren aan de ProzacHet blijkt dat huisdieren zoals honden en katten steeds vaker, net als mensen, Prozac voorgeschreven krijgen tegen depre…
Is je huisdier geboren onder het sterrenbeeld Vissen?Is je huisdier geboren onder het sterrenbeeld Vissen?Huisdieren geboren onder het sterrenbeeld Vissen zijn de ideale huisdieren voor een gezin, want ze houden van huiselijkh…
De Sims 3 uitbreiding - DierenlevenDe Sims 3 uitbreiding - DierenlevenVele Sims fans zaten er al op te wachten, de uitbreiding om huisdieren in je gezin te kunnen opnemen. Waar de dieren in…
Kind of huisdier? Is er emotioneel een verschil?Kind of huisdier? Is er emotioneel een verschil?Wetenschappelijke studies bevestigen dat de liefde van een mens voor een huisdier in wezen niet zo veel verschilt van de…
Het zenuwstelsel bij onze huisdierenHet zenuwstelsel bij onze huisdierenBij de gewervelde dieren is het zenuwstelsel vóór in het lichaam geconcentreerd, waar het de hersenen vormt. Het zenuwst…

Reageer op het artikel "Zenuwstelsel van huisdieren: Motorische centra"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Yasmijn
Gepubliceerd: 29-09-2007
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Huisdieren
Schrijf mee!