InfoNu.nl > Dier en Natuur > Huisdieren > Zenuwstelsel bij huisdieren: De hersenen

Zenuwstelsel bij huisdieren: De hersenen

In het centrale zenuwstelsel liggen de zenuwcellen, die bestaan uit een cellichaam en enige korte en lange uitlopers. Deze zenuwuitlopers worden dendrieten en neurieten genoemd. Het verschil tussen dendriet en een neuriet wordt bepaald door de prikkelgeleiding. De prikkel gaat altijd vanuit de dendriet via het cellichaam naar de neuriet. Cellichamen van zenuwcellen bevinden zich altijd in groepen bij elkaar. Ze zijn te vinden in het centrake zenuwstelsel of in zogenaamde ganglia. Ganglia zijn knooppunten buiten het centrale zenuwstelsel, die wel verbinding hebben met het centrale zenuwstelsel. De celuitlopers, die het perifere zenuwstelsel vormen, lopen door het gehele lichaam heen. Zenuwuitlopers van het animale zenuwstelsel hebben een witte kleur vanwege de witte mergschede. Omdat de cellichamen deze schede missen, hebben zij hun eigen grijze kleur. Het autonome zenuwstelsel bezit overigens nergen een mergschede.

Het centrale zenuwstelsel is ter bescherming omgeven door een aantal hersenvliezen (meninges). Het harde hersenvlies (dura mater) is het buitenste vlies. Dit is een stevig vlies dar zich tegen de binnenkant van de schedel bevindt. Dit harde hersenvlies is op verschillende plaatsen extra dik, en daar bevinden zich een aantal buizen waardoor het bloed uit de hersenen kan wegvloeien.

Het middelste vlies ofwel spinnenwebvlies (arachnoidea) is zeer dun, bevat niet zoveel bloedvaten en verbindt het buitenste en binnenste vlies met elkaar. Het zachte hersenvlies of binnenste vlies (pia mater) is zeer rijk aan bloedvaten en vanuit dit vlies lopen ook vele bloedvaten naar de hersenen om zuurstof en voedingsstoffen af te geven. De ruimten tussen de vliezen wordt opgevuld met hersenvocht (liquor cerebrospinalis), dat als een soort stootkussen extra bescherming biedt. De samenstelling van hersenvocht is gelijk aan die van lymfe, maar dan met een kleinere hoeveelheid plasma-eiwitten.

Het ruggenmerg wordt beschermd door de wervelkolom. De grote en kleine hersenen en de hersenstam worden beschermd door de schedel. Het verlengde merg bevindt zich op de plaats waar de schedel in de wervelkolom overgaat.

De kleine hersenen

Aan de buitenkant van de kleine hersenen (cerebellum) ligt de grijze schors. Deze is grijs gekleurd doordat hij uit cellichamen bestaat. Het witte merg, dat uit vezels bestaat, ligt aan de binnenkant, waardoor de rangschikking van de vezels en cellichamen dus anders is dan bij het ruggenmerg het geval is. De kleine hersenen zijn gesplitst in twee delen, die hemifeseren worden genoemd. De verbinding tussen het linker- en het rechtergedeelte wordt onderhouden door de hersenbalk, ofwel de brug van Varol.

De kleine hersenen zijn met name het centrum van het evenwicht en zorgen verder voor coördinatie van verschillende zenuwprikkels. Zouden de kleine hersenen beschadigd raken, dan zullen naast het optreden van een evenwichtsstoornis alle bewegingen onevenredig ruw worden uitgevoerd. De kleine hersenen zorgen er dus onder andere voor, dat de prikkels vanuit de grote hersenen enigszins worden afgezwakt.

De grote hersenen

Net als de kleine hersenen, bestaan de grote hersenen (cerebrum) uit twee hemisferen die door een diepe overlangse groeve van elkaar zijn gescheiden, en waarbij de verbinding tussen beide helften wordt gevormd door de hersenbalk. De verdeling van de grijze en witte stof is gelijk aan die van de kleine hersenen. Het oppervlak van de grote hersenen vertoont grote windingen, die door diepe plooien van elkaar gescheiden zijn.

In de grote hersenen ontstaan uiteindelijk de gewaarwordingen van alles wat het dier via zijn zintuigen waarneemt. Iedere zintuig heeft daar zijn eigen centrum. Door proeven heeft men ontdekt dat de grote hersenen uitgestrekte motorische velden bezitten, welke gebieden zijn van waaruit de beweging van alle willekeurige spieren begint. Via de kleine hersenen gaan de prikkels langs de afdalende banen naar het ruggenmerg, waar ze worden overgeschakeld op de motorische zenuwen.

De hersenschors is bovendien het gebied waar ook nog de wil, het verstand en de herinnering gevestigd zijn. Waar de centra voor deze eigenschappen exact liggen, heeft men nog niet kunnen aantonen. Door geheel het centrale zenuwstelsel loopt een kanaal. in het hersenkanaal bevindt zich hersenvocht en daar is dit kanaal verbreed tot de hersenkamers. Tussen het kanaal en de ruimten tussen de hersenvliezen zijn verbindingen aanwezig. De hersenhelften van de grote hersenen zijn ieder in vier gedeelten gescheiden:
  • De voorkwab (lobus frontalis),
  • De zijkwab (lobus parietalis),
  • De slaapkwab (lobus temporalis),
  • De achterhoofdskwab (lobus occipitalis).
© 2007 - 2019 Yasmijn, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het zenuwstelsel bij onze huisdierenHet zenuwstelsel bij onze huisdierenBij de gewervelde dieren is het zenuwstelsel vóór in het lichaam geconcentreerd, waar het de hersenen vormt. Het zenuwst…
De Sims 3 uitbreiding - DierenlevenDe Sims 3 uitbreiding - DierenlevenVele Sims fans zaten er al op te wachten, de uitbreiding om huisdieren in je gezin te kunnen opnemen. Waar de dieren in…
Ziekte van het centrale zenuwstelsel bij onze huisdierenZiekte van het centrale zenuwstelsel bij onze huisdierenEr volgt nu een aantal belangrijke aandoeningen van het centrale zenuwstelsel die in de meeste gevallen een juiste dierg…
Een huisdier mee op vliegreisEen huisdier mee op vliegreisSoms moeten huisdieren ook mee in het vliegtuig. Omdat de eigenaar dat graag wil, omdat iemand gaat emigreren of om ande…
Gebitsproblemen bij honden en katten: fout eten is slechtGebitsproblemen bij honden en katten: fout eten is slechtGebitsproblemen bij honden en katten worden steeds vaker veroorzaakt door eten wat de huisdieren niet zouden moeten eten…

Reageer op het artikel "Zenuwstelsel bij huisdieren: De hersenen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Yasmijn
Gepubliceerd: 29-09-2007
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Huisdieren
Schrijf mee!