InfoNu.nl > Dier en Natuur > Diversen > Tropisch hardhout: Purperhart

Tropisch hardhout: Purperhart

Tropisch hardhout: Purperhart De houtsoort purperhart valt op vanwege de fel paarse kleur, een vrij ongewone kleur voor hout, maar juist daarom onder houtbewerkers erg geliefd. Purperhart behoort tot de familie 'Leguminosae', en het plantengeslacht 'Peltogyne'. Er zijn verschillende soorten die het purperhart leveren: Peltogyne confertiflora, Peltogyne paniculata, Peltogyne pubescens en Peltogyne venosa. De boomsoort komt voor in tropisch Midden- en Zuid-Amerika, van Mexico tot en met Brazilië. De Franse handelsnaam voor purperhart is amarant, niet te verwarren met de purperkleurige plant met dezelfde naam, die meestal wordt gebruikt als sierplant of graanvervanger. Andere namen voor purperhart zijn o.a.: purpleheart of violetwood, pau roxo, malako, tananeo en bois de violet.

Eigenschappen

De loofbomen die deze houtsoort leveren kunnen tussen de 30 en 50 meter hoog worden en de stam heeft een diameter rond de 1 tot 1,5 meter.

Structuur en tekening

Purperhart is een zware, sterke en harde houtsoort. Het heeft een redelijk fijne nerf, de draad (vezelrichting) van het hout is meestal recht, maar nu en dan golvend of onregelmatig en een enkele keer is het hout kruisdradig. Soms heeft het hout een gestreepte of gevlamde tekening.

Kleur

Het spinthout is wit tot grijs-geel en het kernhout is bruin van kleur, maar als het wordt blootgesteld aan lucht en daglicht verandert de kleur in purper (paarsblauw-violet). Indien purperhart niet wordt afgewerkt, zal de paarse kleur echter na korte tijd weer verkleuren in donkerbruin. Door het hout met meerdere lagen was of vernis (met eventueel uv-remmers) af te werken kan dit enigszins worden voorkomen. Bovendien moet het hout niet lang aan zonlicht (uv-licht) worden blootgesteld.

Commode met purperhart fineer van de meubelmaker Bernard van Risenburgh uit c.a.1750 / Bron: English: Bernard van Risenbergh, Wikimedia Commons (Publiek domein)Commode met purperhart fineer van de meubelmaker Bernard van Risenburgh uit c.a.1750 / Bron: English: Bernard van Risenbergh, Wikimedia Commons (Publiek domein)
De paarse kleur komt van een anthocyaan, een natuurlijke kleurstof die in verschillende (paars- en roodkleurige) planten voorkomt, zoals bosbessen, aubergine en blauwe druiven en veel kruiden en bloemen. Het woord anthocyaan komt van het Oud-Grieks; anthos betekent bloem en kyanos blauw. Aan deze kleurstof wordt wel een geneeskrachtige werking toegeschreven.

Fluorescentie

Purperhart heeft de eigenschap onder uv-licht zwak geel licht af te geven. Dit is alleen zichtbaar als het hout vers gezaagd of geschaafd is, of door wat houtschaafsel in een glas water te leggen en dit onder een uv-lamp te houden. Het water zal een beetje fluoresceren.

Werking en duurzaamheid

Het hout droogt goed maar langzaam. De kans op trekken, krimpen en scheuren is gering. Purperhart is een zeer duurzame houtsoort die bestand is tegen schimmel- en insectenaantasting, met uitzondering van houtwormen.

Allergie

Zaagsel van deze houtsoort kan in sommige gevallen oog- en huidirritatie of misselijkheid veroorzaken.

Bewerking en toepassing

Over het algemeen is purperhart goed te bewerken en glad af te werken vooral bij een rechte draad. Het gebruik van spijkers en schroeven is vanwege de hardheid van het hout alleen mogelijk indien er wordt voorgeboord.

Met name in Frankrijk werd deze houtsoort halverwege de 18de eeuw veel gebruikt als fineer voor marqueteriewerk op luxe meubelen, vaak in combinatie met andere tropische hardhoutsoorten zoals o.a. satijnhout. Tijdens de art deco-stijlperiode tussen ongeveer 1920 en 1939, was purperhart eveneens een populaire houtsoort voor meubels.

Behalve voor meubels werd en wordt purperhart toegepast voor: knoppen, grepen, mesheften, draaiwerk, beeldhouwwerk, snijwerk, lijsten, muziekinstrumenten (fluit of gitaar), betimmering, vloeren en balken. Het hout is eveneens geschikt voor buitenwerk zoals voor kozijnen en scheepsbouw.

Lees verder

© 2016 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tropisch hardhout of milieuvriendelijk en duurzaam hout?Tropisch hardhout of milieuvriendelijk en duurzaam hout?De komst van het tropische hardhout was een ware revolutie op het gebied van (tuin)hout. Een mooie harde houtsoort met e…
Allerlei wetenswaardigheden over houtAllerlei wetenswaardigheden over houtHout is een natuurproduct en multifunctioneel. Maar wat weten we eigenlijk over hout van de naald- en loofbomen, waar ko…
Kies het juiste hout voor je projectVaak komen mensen niet verder dan eik of beuk, als men hout dient te kiezen voor een doe-het-zelf of professioneel proje…
Gebruik FSC-houtHet hout dat wij als particulier gebruiken, wordt meestal in de tuin gebruikt. Denk maar eens aan houten tuinmeubelen, t…
Kozijnen van hardhout, waarom wel?Kozijnen van hardhout, waarom wel?Hardhouten kozijnen worden nog steeds gemaakt. Er bestaan kozijnen van meranti en van andere harde houtsoorten, zoals af…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Abarmot, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • “Materialenkennis voor meubelmakers”, P.E.L. Izeren en G.J. Lips.
  • “Vademecum Houtsoorten”, Stichting Houtvoorlichtingsinstituut Amsterdam en Het Houtinstituut T.N.O. Delft.
  • http://www.wood-database.com/lumber-identification/hardwoods/purpleheart/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Anthocyanin
  • Afbeelding bron 1: English: Bernard van Risenbergh, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Tropisch hardhout: Purperhart"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 21-09-2016
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Diversen
Special: Tropisch hardhout
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!