InfoNu.nl > Dier en Natuur > Diversen > Tropisch hardhout: Palissanderhout

Tropisch hardhout: Palissanderhout

Tropisch hardhout: Palissanderhout De hardhoutsoort palissander is erg geliefd om zijn eigenschappen en toepassingsmogelijkheden. Het hout komt van kleine bomen die groeien in verschillende landen met een tropisch klimaat. De bomen vallen onder de bedreigde boomsoorten. Veel palissandersoorten zijn nog wel verkrijgbaar, maar zijn erg prijzig.

Soort en herkomst

Er bestaan veel verschillende palissandersoorten die behoren tot het plantengeslacht Dalbergia, uit de familie Leguminosae, oftewel de vlinderbloemenfamilie. Enkele bekende soorten zijn:

Rio palissander

“Dalbergia nigra” is de botanische naam van Rio palissander, uit Brazilië; Rio de Janeiro. Het is de bekendste en beste soort palissanderhout. Rio palissander wordt niet meer geïmporteerd en het mag niet worden verkocht omdat het op de Cites lijst staat als beschermde houtsoort. Cites staat voor: “Convention on International Trade in Endangered Species”. Het is een internationaal verdrag ter bescherming van bedreigde planten en dieren.

Honduras palissander

In tegenstelling tot wat de naam zegt komt Honduras palissander niet uit Honduras maar uit Belize in Centraal-Amerika, dat grenst aan Mexico en Guatemala en bijna aan Honduras. Het was tussen 1840 en 1964 een Britse kolonie “Brits-Honduras” genaamd. Officieus werd een deel van Belize al in de 17de eeuw door Britse houthandelaren gekoloniseerd. De botanische naam van de boom die het Honduras palissander levert is: “Dalbergia stevensonii”.

Indisch palissander

De palissandersoort met de botanische naam “Dalbergia latifolia” komt voor in India, Indonesië, Madagaskar en Mauritius en wordt Indisch palissander of Java palissander genoemd.

Rozenhout bahia / Bron: Böhringer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Rozenhout bahia / Bron: Böhringer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
Rozenhout bahia
De naam palissander komt van het Spaans: “palosanto”, waarmee rozenhout wordt bedoeld. Rozenhout is niet afkomstig van een rozenstruik, maar van een palissandersoort met de botanische naam “Dalbergia decipularis”. Deze bomen komen voornamelijk voor in Zuid-Amerika.

Eigenschappen

De bomen die het palissander leveren zijn klein: 2,5 tot 7 meter, daarom wordt het alleen verkocht in kleine afmetingen. De houtsoort moet langzaam worden gedroogd om te voorkomen dat er scheuren in ontstaan. Als het hout goed is gedroogd, “werkt” het nauwelijks (krimpen of uitzetten).

Structuur

Het hout is zwaar en hard, heeft een dichte structuur en fijne nerf. De draad van het hout is over het algemeen recht en hier en daar golvend.

Kleur

De kleur van het spinthout is bij alle soorten veel lichter dan het kernhout; bijna wit, crème-wit of lichtgeel. Het kernhout van de soorten onderling is erg afwisselend van kleur. Meestal is het bruinrood of paarsachtig met donkerbruine of zwarte strepen. Rozenhout kan geelachtig bruin of rose-achtig van kleur zijn met donkerrose tot rode strepen. Na langdurige blootstelling aan licht kan bij sommige soorten de kleur erg verbleken.

Geur

Opvallend aan bijna alle palissandersoorten is de geur bij zowel het niet gedroogde als het gedroogde hout. De geur lijkt op rozengeur, vandaar dat de Engelse benaming voor palissanderhout “rosewood” is.

Irriterend zaagsel

Het zaagsel dat tijdens het bewerken van palissander vrijkomt, kan een irriterende werking hebben op de huid, ogen en luchtwegen.

Vet

Sommige soorten palissander zijn wat olieachtig, waardoor het moeilijker te lijmen en te lakken is.

Bron: Jud McCranie, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Jud McCranie, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Toepassing

Palissanderhout is met handgereedschap moeilijk te bewerken, maar machinaal redelijk goed. Wel wordt gereedschap snel bot. Spijkeren en schroeven kan alleen als er wordt voorgeboord. Sommige soorten zoals het rozenhout hebben de neiging snel te splijten en te splinteren.

Het palissander werd en wordt o.a. gebruikt voor het maken van meubels of onderdelen van meubels, voor draaiwerk, beeldhouwwerk, kleine voorwerpen en als fineer voor inlegwerk en marqueterie. Verder leent palissander zich goed voor het maken van muziekinstrumenten zoals gitaren, blokfluiten en xylofoons vanwege de klankeigenschappen die deze houtsoort bezit. Er is eveneens verschil in klank tussen de soorten palissanderhout.

Alternatief

In plaats van het Rio palissander dat niet meer verkrijgbaar is, worden er wel andere houtsoorten gebruikt die daarop lijken, zoals het Santos palissander ook wel “pau ferro” genoemd. De botanische naam van deze boomsoort is “Machaerium scleroxylon”. Het heeft bruinachtige kleuren met geelbruine, roodbruine of donkerbruine strepen.

Lees verder

© 2015 - 2018 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Prima gitaren uit ChinaDe hegemonie van de grote bekende merken wankelt. China is bezig met een inhaalslag op veel gebieden. Er wordt van alles…
Kozijnen van hardhout, waarom wel?Kozijnen van hardhout, waarom wel?Hardhouten kozijnen worden nog steeds gemaakt. Er bestaan kozijnen van meranti en van andere harde houtsoorten, zoals af…
Gebruik FSC-houtHet hout dat wij als particulier gebruiken, wordt meestal in de tuin gebruikt. Denk maar eens aan houten tuinmeubelen, t…
Allerlei wetenswaardigheden over houtAllerlei wetenswaardigheden over houtHout is een natuurproduct en multifunctioneel. Maar wat weten we eigenlijk over hout van de naald- en loofbomen, waar ko…
Beschermen van tuinhout met buitenbeits en houtolieBeschermen van tuinhout met buitenbeits en houtolieIn de tuin worden voor diverse toepassingen zowel hardhout als zachthout gebruikt. Meestal is dat hout vooraf geïmpregne…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Volker Haag / Thünen Institut Für Holzforschung Hamburg, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • “Materialenkennis voor meubelmakers”, P.E.L. Izeren en G.J. Lips.
  • “Vademecum Houtsoorten”, Stichting Houtvoorlichtingsinstituut Amsterdam en Het Houtinstituut T.N.O. Delft.
  • http://www.nehosoc.nl/monsters-detail-id.php?d=307
  • http://www.houtinfo.nl/toepassingen/houtdatabase/detail/359
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Belize_%28land%29
  • Afbeelding bron 1: Böhringer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 2: Jud McCranie, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Tropisch hardhout: Palissanderhout"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 21-09-2016
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Diversen
Special: Tropisch hardhout
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!